Rząd juczny pod ciężki karabin maszynowy 


Znalazłeś błąd? 


Koń, z rzędem pod ciężki karabin maszynowy Maxim wz.08.


     Rząd juczny umożliwiał przenoszenie sprzętu na grzbiecie konia. Zapewniał on równomiercne rozłożenie ciężaru i takie rozmieszczenie ładunku, aby nie utrudniał koniowi ruchu. Rząd juczny  stanowił ramę z odpowiednimi mocowaniami. Montowano go na sztywno na juku.

        Normalne obciążenie konia jucznego stanowiło:
- ciężar własny rzędu jucznego, około 35-40 kg;
- ładunek, ustalony na 60-80 kg;
- ładunek dodatkowy (wyposażenie konia i koniowoda), około 20 kg.

    Razem najwyżej około 140 kg. Ciężar ładunku należało zawsze stosować według siły nośnej i natury danego konia. Najsilniejszych koni trzeba było użyć do dźwigania ciężarów największych (niepodzielnych); poza tym przyjąć za zasadę, że im koń słabszy, tem mniej należy go obciążać. Nośność koni jednak nie zależała wyłącznie od budowy i stanu sił, ale także od stanu i jakości drogi; wynika stąd, że nieraz nie było można w pełni wykorzystać najwyższej normy obciążenia.

    Rząd juczny pod ciężki karabin maszynowy, stanowił środek konnego transportu ckm typu Maxim lub ckm wz.30. W skład każdego pułku kawalerii wchodził szwadron c.k.m. W latach 30-tych, w skład każdego szwadronu ckm wchodziły 2 plutony ckm na jukach i 1 na taczankach. W połowie lat 30-tych nastąpiła wymiana na 1 pluton na jukach i 2 plutony na taczankach. Nie wszystkie pułki jednak przeszły przezbrojenie do września 1939 r.


Koń, z rzędem pod ciężki karabin maszynowy Maxim wz.08.

Konstukcja 

    Rząd juczny składał się z: juka rozsuwanego, napierśnika, natylnika, uzdy (konia jucznego) do prowadzenia z siodła oraz dwóch ram bocznych i jednej ramy górnej.





   

    Juk rozsuwany składał się z dwóch ławek (prawej i lewej), dwóch łęków (przedniego i tylnego), dwóch bocznych podstaw nośnych i czterech sprzęgieł (dwóch przednich i dwóch tylnych). Ławki drewniane, prostokątne, wygięte odpowiednio do grzbietu konia, były przynitowane do łęków. Pod górną krawędzią miały podłużne wycięcia do założenia popręgu.
    Łęki wykonane były z kształtownika żelaznego o przekroju U-owym. Łęk przedni jest ostrzej wygięty niż tylny. Na łęku przynitowane były dwa łożyska sprzęgieł a ku środkowi juka dwie wspórki. Na każdej wspórce osadzony jest ruchomo zwornik górny; wspórki ze zwornikami służyły do ustalenia ramy górnej. Końce łęku tworzą zawiasy, łączące łęk z przedłużkami.
    Skład łęku tylnego jest taki sam, z tą jedynie różnicą, że poniżej wspórek przynitowane są sprzążki do upinania szelek natylnika.



   

Każda podstawa nośna składa się z dwóch przedłużek łęków, przytwierdzonych zawiasami do łęków a u dołu połączonych wzajem drewnianą sponą. W górnym końcu przedłużek (od strony łęków) osadzone są na sworzniach śruby sprzęgieł oraz wnitowane haki do zawieszenia ram bocznych. U dołu przedłużek znajdują się wodziki, które wsunięte w wodzidła na podkładzie, zapewniają przyleganie podkładu do podstawy nośnej. Na dolnym końcu każdej przedłużki jest umocowany ruchomo zwornik dolny do ustalenia ramy bocznej.
    Sprzęgła służą do regulowania rozwartości przedłużek łęków (bocznych podstaw nośnych) odpowiednio do rozmiarów tułowia konia. Każde sprzęgło składa się ze śruby, osadzonej na sworzniu w górnym końcu przedłużki łęku, i łożyska, przynitowanego na łęku. Śruba jest przesunięta przez łożysko i ustalana w nim za pomocą nakrętek, zewnętrznej i wewnętrznej; zaginięciu zewnętrznej nakrętki zapobiega zatyczka w końcu gwintu. Na śrubach jest wybita podziałka cyfrowa. Do odkręcania i zakręcania nakrętek przy dostosowaniu juka służy klucz, przechowywany w kieszonce lewego podkładu. Dla ochrony sprzęgieł przed zaprószeniem i wilgocią zakłada się na nie pokrowce skórzane, zapinane rzemykami. Druga sprzążka (przednia) na pokrowcu przedniego łęku służy do zapięcia przystułki, nasuniętej na gumowego węża do karabinu maszynowego.







   

    Do juka należą: dwa półpopręgi z zatyczkami i dwa podkłady. Półpopręgi, prawy i lewy, z szerokiej taśmy, mają na górnych końcach po kilka przepustów do zatyczek; dolne końce są poszyte skórą. Półpopręg prawy (dłuższy) ma przyszyte dwie sprzążki z wsuwkami stałemi i dwie długie przystuły; powyżej sprzążek jest naszyty podwójny przepust. Półpopręg lewy (krótszy) ma dwa czworokątne strzemionka.
    Celem przymocowania do juka wsuwa się w końcowe przepusty drewniane zatyczki i przewleka półpopręgi od góry przez wycięcia w ławkach; zatyczki opierają się na ławkach. Przez wsunięcie zatyczek w ten lub ów przepust można popręg dowolnie skrócić lub przydłużyć. Przy poprężeniu konia przewleka się przystuły półpopręgu prawego przez strzemionka półpopręgu lewego i zapina na sprzążki.

   
    Podkłady, prawy i lewy, są to poduszki włosienne, poszyte od spodu płótnem a zwierzchu skórą i przepikowane. W górnym przednim rogu każdego podkładu przyszyte jest strzemionko z przystułką do upinania szelki napierśnika; pas, naszyty wzdłuż dolnego brzegu, wystaje z obu stron poza podkład, tworząc przystuły do napierśnika i natylnika. Do połączenia podkładu z jukiem służą podwójne rzemyki ławkowe (zapinki w górę a przystułki w dół), naszyte w obu rogach górnych, oraz wodzidła, przynitowane w obu rogach dolnych. Rozpór, zwykle zszyty, poniżej krawędzi górnej, ułatwia regulowanie wypełnienia podkładu. Poza tym ma każdy podkład czworokątne strzemionko (z wrotką) do wodzy upinającej względnie do uwiązu, lewy ponadto kieszonkę na klucz do sprzęgieł. Pętla na lewym podkładzie (u dołu) a rzemień na podkładzie prawym przeznaczone są do umocowania gumowego węża do karabinu maszynowego. Dodatkowo należy nad tylną krawędzią podkładów, poniżej rzemyków ławkowych, naszyć przepusty do rzemieni trocznych.

    Do podkładów należą 3 rzemienie troczne. Celem przymocowania do juka należy wsunąć wodzidła podkładów na wodziki przedłużek łęków i zapiąć rzemyki ławkowe ponad ławkami. Pod podkłady używa się zawsze derki.

    Napierśnik ma na końcach sprzążki z wsuwkami stałymi, na które zapina się (przednie) przystuły podkładów. Przyszyte na strzemionkach szelki napierśnika, zakończone sprzążkami z wsuwkami stałymi i ruchomymi, upina się do górnych przystułek podkładów.

    Natylnik  ma na końcach również sprzążki z wsuwkami stałymi, na które zapina się (tylne) przystuły podkładów. Przyszyte na strzemionkach szelki natylnika upina się w sprzążki na tylnym łęku juka, zależnie od wykonania, albo wprost, albo po uprzednim skrzyżowaniu na tzw. różyczce. Różyczka jest to krążek wojłokowy, z wierzchu poszyty skórą, tworzącą dwa przepusty na krzyż.

Uzda (konia jucznego) do prowadzenia z siodła składa się z:
- uździenicy taborowej wz.27,
- wędzidła wz. 25,
- wodzy upinającej,
- powodu,

    Do uzdy należy uwiąz. Wodzę upinającą i powód wpina się w prawy pierścień wodzowy wędzidła. Po okiełznaniu konia należy wodzę upinającą zapiąć do strzemionka prawego podkładu.
    Ramy wykonane są z kształtownika żelaznego o przekroju U-owym i z żelaza płaskiego. Zestaw składa się z dwóch ram bocznych i jednej ramy górnej.
    Podstawowe ramiona ram bocznych mają u góry otwory do zawieszenia na haki juka; dolne końce ramion zamyka się zwornikami dolnymi. Ramę górną opiera się na wspórkach łęków i unieruchamia zwornikami górnymi.
    Ramy boczne mają na zawiasach osadzone uchwyty, zamykane zwornikami, do poszczególnych części ciężkiego karabinu maszynowego "Maxim" na podstawie "Schwarzlose", mianowicie jedna do lufy, druga do podstawy i futerału z lufami zapasowymi. W ramie górnej (małej) pomieszcza się w podobny sposób niezbędnik.   

 

   

Źródła

  • "Instrukcja Taborowa", Warszawa 1930

/PATHE/