Powstanie

    Ford T jest jednym z najbardziej znanych produktów światowej motoryzacji. Był to samochód, który całkowicie odmienił przemysł motoryzacyjny i wytyczył standardy, które obowiązują po dziś dzień.

    Firma Ford Motor Company narodziła się 16 czerwca 1903 roku w Detroit. Jej aktywa wynosiły 28 tysięcy dolarów, trochę narzędzi i geniusz Henry’go Forda. Udziałowcami spółki było dwunastu dżentelmenów (w tym sprzedawca węgla i producent wiatrówek). Wnieśli oni wspomniany już kapitał. Cel był bardzo ambitny - produkcja i sprzedaż automobili.

    Po miesiącu od rozpoczęcia działalności udziałowcy mogli odetchnąć z ulga. Udało się sprzedać pierwszy egzemplarz. Oddech ulgi był tym bardziej głęboki, iż na koncie spółki pozostały 223 dolary. Jak widać produkcja aut to interes równie ryzykowny co kosztowny. Od tego momentu sprawy nabrały tempa. Firma okrzepła a Henry Ford mógł w spokoju i z większym rozmachem projektować i sprzedawać swoje kolejne dzieła. Kolejne pojazdy były coraz bardziej doskonałe, a Ford z wielką konsekwencją nadawał im wyszukane nazwy składające się z kolejnych liter alfabetu. Abecadło zacięło się pod literką K. Ford Model K był dużym luksusowym pojazdem napędzanym silnikiem sześciocylindrowym. Jednak jego wysoka cena i pewne niedoróbki jakościowe spowodowały, iż auto sprzedawało się źle a zakłady popadły w tarapaty finansowe. Henry Ford nie dał jednak za wygraną. Wykupił udziały wspólników. Mając wolną rękę zamknął się w swoich zakładach gdzie w ciągu miesiąca narodził się pojazd, który zrewolucjonizował przemysł motoryzacyjny. Niejako przy okazji uczynił także z Forda najbogatszego człowieka swoich czasów.

    Samochód osobowy Ford T powstał w roku 1908. Konstrukcję opracował Henry Ford, D. Harold Wills, Jeno Farkas oraz Jozsef Galamb. Z założenia auto miało być proste w konstrukcji o miękkim zawieszeniu, tanie, mieć duży prześwit oraz być w stanie poruszać się po bezdrożach. Równie wielkie znaczenia miała kolejna innowacja zaproponowana przez wizjonera swoich czasów.

    Po raz pierwszy w dziejach motoryzacji producent aut zaoferował na szeroką skalę części zamienne do swojego pojazdu. Do tej pory w przypadku awarii automobilu nieszczęsny właściciel takiego pojazdu musiał dorabiać zepsutą część we własnym zakresie. Ewentualnie producent mógł na jego prośbę rozważyć dostarczenie mu potrzebnego elementu. Naturalnie cena takiej usługi była bardzo wysoka.

    W przypadku Forda T było zupełnie inaczej. Części zamienne zostały skatalogowane i z czasem były dostępne w niemal każdym sklepie żelaznym na terenie USA, a cena nowych części była niższa niż koszt naprawy zepsutej.

    Produkcję pojazdu rozpoczęto w 1908 roku. Cena zakupu początkowo wynosiła 850 dolarów, jednak stale spadała wraz ze zwiększaniem się ilości sprzedanych pojazdów, aż w roku 1917 osiągnęła 400 dolarów. Po I wojnie światowej Ford T sprzedawany był za ok. 300 dolarów. Łącznie wyprodukowano 15 milionów sztuk. Do dziś jest to liczba absolutnie wyjątkowa, a w ilości bije go tylko Volkswagen Garbus.

    Ford T był nieprzerwanie produkowany przez 24 lata. Ford produkowany był przez ten czas bez większych zmian. W tym czasie konkurencja początkowo sparaliżowana sukcesem Forda, zaczęła coraz śmielej konkurować na rynku wypuszczając modele technicznie bardziej zaawansowane od przeboju Forda. Ostatni egzemplarz Forda T wyjechał z zakładów 31 maja 1924 roku.

Po lewej stronie stoi samochód Ford T. Polska, lata 20-te.

     Działająca we Francji Polska Wojskowa Misja Zakupów dokonała zakupu kilkudziesięciu pojazdów osobowych, głównie pochodzenia amerykańskiego. Pochodziły one z demobilu po armii amerykańskiej. Zgodnie z danymi, PWMZ, w latach 1919 – 21 zakupiła 49 samochodów osobowych Ford T. Użytkowane w Polsce Fordy T miały nadwozie typu Torpedo.
    Większość pojazdów była w złym stanie technicznym. W czerwcu 1920 roku Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało specjalną książkę „Samochód Ford. Konstrukcja, konserwacja i jazda”, która przeznaczona była dla Wojskowych Szkół Kierowców Samochodowych. Warto także przypomnieć, że na podwoziu Forda T powstał pierwszy polski samochód pancerny Ford Tfc.

Z przodu kolumny Ford T o numerze 6152. Polska, Lata 20-te. 

Konstrukcja

    Samochód oparto na prostej ramie elastycznej, do której montowano oś przednią, tylną i silnik. Napęd stanowił silnik spalinowy, czterocylindrowy, czterosuwowy o pojemności skokowej 3480 cm³ i mocy 35 KM. Blok silnika odlany był razem z tulejami cylindrowymi. Wał bez przeciwciężarów oparto na trzech łożyskach głównych. Silnik, sprzęgło i skrzynia biegów miały jedną miskę olejową. Napęd przekazywany był na tylne koła poprzez skrzynię dwubiegową z przekładnią planetarną. Zbiornik paliwa znajdował się na ramie, pod przednią kanapą. Zawieszenie pojazdu opierało się na pojedynczych resorach piórowych poprzecznych. Konstrukcja ramowa pozwalała na dowolną wręcz zabudowę nadwozia.

Podstawowe dane

Zbiornik paliwa: 38 l
Moc silnika: 22,5 KM/ 2000 obr
Pojemność skokowa: 2898 cm³
Masa własna: 1020 kg
Prędkość maksymalna: ok. 80 km/h
Długość: 3825 mm
Szerokość: 1625 mm
Wysokość: 2025 mm
Ładowność: 4 osoby oraz 50 kg bagażu