Wzorce Johanssona
(Wzorce kombinacyjne Johanssona)(Klocki Johanssohna)
(Płytki miernicze)
Znalazłeś błąd? 
Zestaw został opracowany przez Carla Edvarda Johanssona (1864 - 1943), szwedzkiego naukowca. Johansson doszedł do wniosku, że zwykła, solidna płytka stanowi najlepsze i dogodne narzędzie pomiarowe. Swój wynalazek opatentował w roku 1901. Metoda polegała na tym, że składając ze sobą kilka stalowych płytek, określonych wymiarów, otrzymamy pewną nową wielkość. Komplet Johanssona dawał możliwość około 20.000 kombinacji.
Sprawdzanie średnicy wałka z użyciem wzorców Johanssona.
Wzorce Johanssona uznawano za istotną zdobycz techniki pomiarowej, dające dokładność pomiaru do 0,0001 mm. Wysoką dokładność uzyskiwano poprzez ścisłą równoległość i gładkość ścianek poszczególnych wzorców. Stal posiada także wysoką twardość, co zabezpieczało płytki od zużycia. Wypolerowanie powierzchni płytek było tak doskonałe, że łączyły się one ze sobą na skutek przyciągania wzajemnego i dociskania przez powietrze.
Zaletą wzorców Johanssona była możliwość sprawdzania kompletu bez użycia skomplikowanych aparatów mierniczych. Jednakowe kombinacje można było tworzyć z różnych płytek i poprzez porównanie ich ze sobą. Uszkodzenie jednego elementu zestawu, można było wykryć za pomocą pozostałych.
Aby wytworzyć jakąkolwiek kombinację, dobierano na początku płytki o niższych wymiarach, by zaokrąglić wymiary pozostałych do całkowitych liczb. Wzorce Johanssona podlegały termicznej rozszerzalnosci, przeto musiały mieć swoją temperaturę odniesienia - zwykle 20 stopni C.
Dla konserwacji wzorce należało pokrywać wazeliną, a przed użyciem umyć w benzynie lub eterze i wytrzeć miękką irchą.
Źródła
- "Ilustrowane Słownictwo Narzędziowe. Cz.I." Warszawa 1927, Centr. Zakł. Zaop. Saperów
- "Obróbka metali" Inż. E.M. Pietraszkiewicz, Nakładem Instytut Przemysłowo - Rzemieślniczego, Warszawa 1931
/PATHE/