Elektrogenerator normalnotorowy

(Silnik Austro - Daimler)
(Silnik Saurer)

Znalazłeś błąd? 


Pociąg elektrogeneratorowy normalnotorowy. 
Elektrogenerator z silnkiem Austro-Daimler. Dobrze widoczne 4 wagony 5-cio tonowe.

    Elektrogenerator to pojazd kolejowy, trakcyjny napędzany silnikiem spalinowym. Elektrogeneratory wchodziły w skład pociągów elektrogeneratorowych wąsko lub normalnotorowych. Pociąg taki wyposażony był zwykle w kilka wagonów towarowych i służył jako pojazd pomocniczy podczas budowy przeprawy kolejowej, budowy linii kolejowej. Mógł być także stosowany do transportu amunicjii lub innego sprzętu na krótkich odcinkach.
      Elektrogeneratory normalnotorowe stanowiły sprzęt specjalny, używany przez Batalion Silnikowy. Jego zadaniem na wypadek wojny było m.in. odciążenie batalionów mostów kolejowych i wsparcie techniczne placówki Westerplatte.
        Elektrogeneratory normalnotorowe wyposażone były początkowo w silniki Austro - Daimler o mocy 120 KM i pochodziły najprawdopodobniej ze zdobyczy na wojskach zaborczych lub też zostały one zakupione w latach dwudziestych, chociaż ta pierwsze opcja jest bardziej pradopodobna. Stały się one podstawowym sprzętem trakcyjnym Baonu Silnikowego używanym na liniach kolejowych normalnej szerokości.
       W 1936 roku Szef Saperów MSWojsk. gen. T. Kossakowski nakazał przegląd posiadanych elektrogeneratorów normalnotorowych. Według dokumentów z tego okresu, w dyspozycji Sztabu Głównego, w Składnicy Saperskiej nr 5 znajdowały się dwa pojazdy. Kolejne dwa znajdowały się w dyspozycji Dowództwa Broni Pancernych. Oznaczało to, że do stanów etatowych brakowało jednego pociągu.
           Wszystkie pociągi poddano generalnemu przeglądowi dokonanemu przez Biuro Badań Technicznych Saperów. Ustalono, że pojazdy znajdują się w dobrym stanie, poza znacznym zużyciem silników Austro - Daimler. Podjęto więc decyzję o zamontowaniu nowych silników, produkcji krajowej, czyli wysokoprężnych silników SAURER. Ponieważ nowy silnik miał większe obroty w BBTSap. opracowano specjalny reduktor obrotów ze sprzęgłem elastycznym. Pozwoliło to na usunięcie częstych pęknięć osi prądnicy, które były nagminne przy silnikach Austro - Daimler. Łącznie cała przebudowa 4 elektrogeneratorów wyniosła 160.000 zł.
    Piąty pociąg został wykonany przez BBTSap. i wraz z pozostałymi pociągami podporządkowany został Dowództwu Saperów.


Epizod wrześniowy 

    Losy pięciu pociągów elektrogeneratorowych normalnotorowych nie są do końca jasne. Wiadomo, iż batalion silnikowy zmobilizował dwa pociągi tego typu, oznaczone numerami 12 i 19. Mobilizowano je w Modlinie w II rzucie mobilizacyjnym. Batalion miał wystawiać też pociągi nr 23 i 24, jednak wszystko wskazuje na to, że nie zostały one zmobilizowane. Batalion wystawiał też pociąg nr 27 dla Lądowej Obrony Wybrzeża.

       Wraz ze swoimi załogami prawdopodobnie trafiły do Palmir, gdzie trzeba było pozostawić sprzęt silnikowy. Załogi pociągów weszły natomiast w skład Ośrodka Saperów Specjalnych, który ewakuował się na wschód, gdzie ostatecznie po walkach z Ukraińcami, zostali wydani Sowietom. Los pociągów elektrogeneratorowych normalnotorowych pozostaje nieznany, jednak najprawdopodobniej przejęli je Niemcy, po zajęciu Palmir oraz Modlina.
         Wiadomo jednak, że jeden pociąg elektrogeneratorowy, oznaczony nr 27, w momencie wybuchu wojny znajdował się na wybrzeżu i zgodzie z przydziałem pokojowym pozostawał na Westerplatte

Konstrukcja

    Elektrogenerator normalnotorowy początkowo napędzano silnikiem Austro - Daimler. Był to silnik spalinowy o mocy 120 KM przy 1000 obrotów na minutę. Pojazd taki posiadał także prądnicę o napięciu 300 V i o natężeniu 330 amperów przy 900 obrotach na minutę. Uruchamiała ona dwa trakcyjne silniki elektryczne o napięciu 20 V, natężeniu 15 amperów i posiadające ręczne sprzęgło kierunku jazdy. Hamulce ręczne i pneumatyczne. 
          Elektrogenerator normalnotorowy w 1936/37 zmodernizowano poprzez zamontowanie silnika wysokoprężnego Saurer o 1800 obrotach, a prądnicy o 800 obrotach.
       Maksymalna prędkość 30 km/h przy zużyciu 45 l benzyny na godzinę. Zbiornik paliwowy o pojemności 220 l. Masa pojazdu wynosiła 8,5 tony, a każdego z wagonów w pociągu 5,2 tony. Łączna ładowność pociągu to 50 ton.


Źródła

  • "Batalion Silnikowy" P. Zarzycki, 1998
  • "Polskie wojska saperskie w 1939 r." Z.Cutter


/PATHE/