Kątomierz kieszonkowy: 1. kątomierz  2. sznurek  3. futerał

Powstanie

    Kątomierz kieszonkowy nazywany też był sitogoniometrem. Konstrukcję wzorowano na podobnym kątomierzu francuskim. Kątomierze kieszonkowe w Polsce były produkowane w różnych zakładach. W początku lat dwudziestych produkowała je  Fabryka Instrumentów Geodezyjnych i Rysunkowych G. Gerlach. Od  1925 roku podjęto przygotowania  do produkcji tych kątomierzy w Fabryce Aparatów Optycznych i Precyzyjnych H. Kolberg i Ska Spółka Akcyjna ( od 27.05.1931 roku Polskie Zakłady Optyczne S.A.). Pierwszą umowę pomiędzy fabryką a Departamentem III Artylerii i Uzbrojenia podpisano 25 maja 1925 roku. Mówiła ona o sześciu partii  kątomierzów kieszonkowych po 250 sztuk, ostatnia partia miała być dostarczona do końca 1925 roku. Jednak pierwszych 500 sztuk kątomierzów kierunkowych zgłoszono do odbioru  dopiero w pierwszej połowie października 1926 roku. Komisja odbiorcza z Departamentu Uzbrojenia po miesięcznych badaniach zaleciła wprowadzenie szeregu zmian  (wprowadzone modyfikacje dokonano na wniosek Departamentu Uzbrojenia, a nie z winy wytwórcy) w już wykonanych i przewidzianych do wykonania kątomierzach. W związku ze zmianami, ustalono nowy termin zakończenia dostaw na 20 luty 1927 r.  W kolejnej partii kątomierzy, liczącej 400 sztuk, wystąpiły wadliwe libelki (obecna nazwa fiolka), które były dostarczane przez firmę "Technika Gorzelnicza". W związku z tym, i w tej partii nie dotrzymano terminów umownych.

     W listopadzie 1931 roku Wojskowy Zakład Zakupów Uzbrojenia  zwrócił się do  PZO oraz zakładu G. Gerlach z prośba o złożenie ofert na produkcję tego typu kątomierzy. Wygrały PZO z ceną 44 zł za sztukę, bez futerału. Gerlach proponował 70 zł. Fabryka Aparatów Optycznych i Precyzyjnych H. Kolberg i Ska Spółka Akcyjna ( od 27.05.1931 roku Polskie Zakłady Optyczne S.A.) w sumie dostarczyły wojsku od 2.500 sztuk tych kątomierzy.

     Trzecim producentem tego typu kątomierzy była firma H. Kolberg i S-ka (została założona w 1933 roku). Umowa  pomiędzy firmą a Kierownictwem Zakupów Uzbrojenia ( na dostarczenie 900 sztuk kompletnych kątomierzy kieszonkowych)  podpisano 25 kwietnia 1935 roku. Zamówione kątomierze miały być robione wg identycznych warunków technicznych, jakich produkowały je wcześniej PZO. Kątomierze miały być dostarczane w 6 comiesięcznych partiach po 150 sztuk od 15 września  1935 roku do 15 lutego 1936 roku. W wyniku trudności przy realizacji zamówienia  końcowy termin dostawy został przesunięty na 1 stycznia 1937 roku, a cenę kątomierza zmniejszono  z 39,50 zł do 37,53 zł.   

Kątomierz kieszonkowy z futerałem.