Kątomierz busola wz.26 i wz.30
(wz.26)
(wz.30)
Kątomierz busola wz.30 opracowana została przez mjr. inż Ludwika Berezowskiego
ze Zbrojowni Nr 2 w Warszawie. Początkowo kątomierz ten miał oznaczenie wz.26, a
pierwsze zamówienie opiewające na 800 sztuk złożono do Państwowych Zakładów
Optycznych 24 marca 1927 roku. W czasie realizacji zamówienia stwierdzono spadek
czułości igły magnetycznej, co mogło istotnie wpływać na działanie urządzenia. W
związku z tak poważnym defektem, produkcję zawieszono do czasu wydania opinii
przez rzeczoznawcę. Przekazano mu 10 pierwszych wyprodukowanych sztuk 10 lutego
1929 roku. Opinia rzeczoznawcy była bardzo pozytywna i stwierdzała, że spadek
czułości igły nie wpływa na działanie urządzenia, a stopień czułości igły
przewyższa nawet podobny sprzęt produkcji francuskiej. W związku z tym produkcję
wznowiono, jednak od modelu 813 zaczęto kątomierz oznaczać jako wz.30, bez zmian
w konstrukcji.

Busola wz.30 w czasie szkolenia podchorążych rezerwy artylerii. Zdjęcie z www.fotohistoria.pl.
Wraz z unowocześnianiem produkcji, spadała cena produktu. W roku 1929 za sztukę cena wynosiła 1.300 zł, a w 1937 roku już 1160 zł (spadek jest o wiele wyższy jeśli doliczyć inflację z okresu Wielkiego Kryzysu).

Busola wz.30 w czasie szkolenia podchorążych rezerwy artylerii. Zdjęcie z www.fotohistoria.pl.
Wraz z unowocześnianiem produkcji, spadała cena produktu. W roku 1929 za sztukę cena wynosiła 1.300 zł, a w 1937 roku już 1160 zł (spadek jest o wiele wyższy jeśli doliczyć inflację z okresu Wielkiego Kryzysu).
Kątomierz busola wz.26 i wz.30 służyły do pomiaru kątów położenia oraz do pomiaru azymutów, czyli kierunków i odległości. Stosowana była do ustawiania baterii na dozór i do wykonywania prac topograficznych związanych z przygotowaniem do otwarcia ognia po zajęciu stanowiska przez baterię - tzw. dowiązanie w terenie. Busola używana była także w piechocie i w kawalerii na poziomie plutonu, kompanii i szwadronu ciężkich karabinów maszynowych oraz moździerzy 81 mm.
Źródła
"Wojskowe przyrządy optyczne w II Rzeczpospolitej" Piotr Matejuk/PATHE/


