Znalazłeś błąd? 

Ewolucja doktryny 

    W latach trzydziestych pistolety maszynowe zdobywały sobie coraz więcej zwolenników. Dotychczas postrzegane je jako broń "gangsterską", która stanowi koszmar logistyczny w trakcie działań wojennych. Dowództwa wielu krajów na świecie obawiały się dawać swoim żołnierzom broni, która mogłaby strzelać seriami, gdyż uważano, że prowadzi to do zbyt dużego i nierozsądnego zużycia amunicji. Powstał szereg konstrukcji, jednak opornie przyjmowano je do służby. Dopiero interwencja USA w Nikaragui, wojna paragwajsko - boliwska i wojna domowa w Hiszpanii wykazały wielkie zalety broni tego typu, zwłaszcza w terenie zakrytym i na małe odległości. 

    Wojsko Polskie interesowało się pistoletami maszynowymi już w pierwszych latach niepodległości. W fachowej prasie pilnie śledzono wszelkie osiągnięcia w tej dziedzinie. Jako pierwszy temat ten poruszył słynny fachowiec Tadeusz Felsztyn, kóry już w 1923 roku zachwalał zalety tej broni. Najbardziej wyczerpującą analizę przedstawił jednak płk. inż. Paweł Niewiadomski. Podkreślił on zalety PM-ów jako broni lekkiej, małej, prostej w konstrukcji, niezawodności działania i zdolności do natychmiastowego otwarcia ognia oraz niską cenę broni i amunicji. Jako wady wymieniono niską przebijalność, stromy tor lotu i rozrzut, przez który skuteczne działanie ograniczało się do 200-300 metrów. Cały problem polega na tym, że w tym okresie rozważano PM-y jako broń mającą zastąpić...rkm-y i ckm-y na polu walki!

     Wzmożone zainteresowanie doprowadziło do zakupu pistoletów maszynowych Suomi wz. 31 w 1931 roku (broń opisana oddzielnie) z Finlandii. Egzemplarze tej broni przekazano do placówek badawczych w celu prowadzenia testów i analizy konstrukcji. O wzroście zainteresowania bronią maszynową świadczy następujący fakt: w 1934 roku na cel badań wydano 9.354 zł, a w 1935 już 18.000 zł. Dalszym krokiem było podjęcie prac nad własnym modelem, którego podstawą miałyby być zagraniczne modele broni obecne w jednostkach. Mowa tu o pm Suomi wz.31 i pm Thompson wz.28 oraz pm ERMA. W listopadzie 1937 r. przeprowadzono strzelania doświadczalne z zagranicznych modeli pistoletów maszynowych. Po ich zakończeniu zdecydowano się na przyjęciem na wyposażenie armii polskiej pistoletów maszynowych.

    Nie czekając na inicjatywę wojska, konstruktorzy inż. Piotr Wilniewczyc i dyrektor Fabryki Karabinów w Warszawie Jan Skrzypiński opracowali wspólnie projekt pistoletu maszynowego. Pod względem funkcjonalności oceniano go wysoko, miał jednak za dużą szybkostrzelność wynoszącą ok 1200 strz./min, co uniemożliwiało celne strzelanie seriami. Broń miała też tendencje do zacinania się w wyniki wadliwego działania podajnika. 

Pierwszy prototyp broni.

Epizod wrześniowy

Historia po 1939

   Wiadomo, że żołnierze w 1939 roku niszczyli pistolety, aby nie wpadły w ręce wroga lub starannie je ukrywali.  Podobno, podczas okupacji,  jeden z Morsów znajdował się na wyposażeniu oddziału AK ppor. Nerwy. Nie udawało się przez lata odnaleźć żadnego Morsa w Polsce. Po rozpoczęciu poszukiwań poza granicami kraju okazało się, ze dwa Morsy (prawdopodobnie te z Wołynia) znajdują się w Centralnym Muzeum Sił Zbrojnych ZSRR w Moskwie. Dzięki wymianie do kraju powrócił w sierpniu 1983 roku jeden egzemplarz o numerze 38. Znajduje się w MWP w Warszawie. Brak jakichkolwiek doniesień na temat posiadania tego karabinu przez Niemców, choć nie jest to wykluczone. 

PM Mors według A.Jońcy

Cześci i zespoły pm MORS