DEPARTAMENTY
POZOSTAŁE
DEPARTAMENT PIECHOTY / BROŃ OSOBISTA
Pistolet Roth Steyr wz.1912
(Steyr wz.12)
POWSTANIE
Pistolet ten był w latach I wojny światowej etatową bronią wojska austro-węgierskiego i rumuńskiego. Jego twórcą był Karel Krnka, połączył on w nim m.in. rozwiązania znane z pistoletów Roth-Steyr 1907 i Colt-Browning wz 1900. Pistolet był przystosowany do specjalnie opracowanego przez niego naboju 9 x 22,7 mm Steyr – był on dłuższy od uchodzącego wówczas za silny naboju 9 mm Parabellum. Wyróżniał się także bardziej spiczastym pociskiem w płaszczu stalowym i większym ładunkiem miotającym. Nabój ten był efektywny i miał dobrą zdolność penetracji. Jednak właśnie przez tę specyficzną amunicję, pistolet był popularny właściwie tylko w Austrii.
W 1912 roku został przyjęty do uzbrojenia armii Austro-Węgier jako przepisowa broń krótka. W tym samym roku dużą partię tych pistoletów zakupiła Rumunia (pistolety dla armii tego kraju były produkowane w latach 1912 -1914). Pistolety te zostały zamówione także przez armię Bawarii która zakupiła 10 000 tych pistoletów w 1916, a następnie 5000 w 1918 roku. Eksportowano go także to Chile.
Mimo, że jego produkcja zakończyła się w 1918 roku ( wyprodukowano ok. 250 000 sztuk), był on używany przez Niemców, Węgrów i Rumunów w dużych ilościach jeszcze w czasie II wojny światowej.
W wyniku wcielenia w 1938 roku Austrii do III Rzeszy, o 50 tys sztuk tej broni dostało się do uzbrojenia Wehrmachtu. Problemem była nietypowa amunicja, pistolet mógł strzelać nabojem Parabellum, ale amunicja nie mogła być dosłana z magazynka. Z powodu deficytu pistoletów, Niemcy przerobili w zakładach Mausera posiadane Steyr wzór 1912 na naboi Parabellum - dostosowane egzemplarze puncowano na zamku znakiem 08 lub P-08.
W POLSCE
Pistolet Steyr wz 1912 pojawił się już w uzbrojeniu Legionów Polskich. Obok pistoletów Steyr wz 1907 i rewolwerów Gasser wz 1898 był najpowszedniej używanym typem broni krótkiej. Np. w marcu 1915 roku w 2 szwadronie kawalerii Legionów Polskich było 11 pistoletów Steyr wz 1912. Oprócz źródła legionowego, w odrodzonej Polsce, pojawiły pistolety te pojawiły się jako "spadek" po zaborcach, zdobyte w walce lub odkupione od wycofujących się żołnierzy austro-węgierskich.
Na stanie WP w sierpniu 1922 roku figuruje 17000 pistoletów różnego typu, wśród nich też jest Steyr wz 1912
W 1939 roku na stanie uzbrojenia WP figuruje 1.500 sztuk pistoletów 9 mm różnych typów. Wśród nich jest Steyr wz 1912, lecz (wg naszych źródeł) nie wiadomo jaka była dokładna ilość.
KONSTRUKCJA
W związku z tak silnym nabojem konieczne było zastosowanie w broni zamka zaryglowanego w momencie strzału. Przyjęto rozwiązanie, polegające na ryglowaniu wykorzystującym krótki odrzut lufy połączony z jej obrotem. Dzięki czterem występom na lufie następowało zaryglowanie i nadanie jej ruchu obrotowego. Po strzale lufa cofała się o 8 mm, będąc w tym czasie połączona z zamkiem za pomocą 2 górnych występów, następnie dzięki trzeciemu występowi i odpowiednim wcięciom na zamku lufa obracała się o 20 stopni, w rezultacie czego następowało odryglowanie. W tym momencie czwarty występ dochodził do końca swojej prowadnicy i zatrzymywał lufę. Zwolniony kurek podążał do tyłu, napinając sprężynę zamkową i zewnętrzny kurek. Jednocześnie była wyrzucana pusta łuska. Wracając zamek wprowadzał nowy nabój do komory, a lufa pchnięta do przodu ryglowała się górnymi wcięciami. Magazynek mieścił 8 sztuk amunicji, był niewymienny i był ładowany z ładownika.
W tym celu należało odciągnąć zamek i zablokować go w tylnym położeniu. Po wsunięciu ładownika w odpowiednie wycięcia wpychało się naboje. Magazynek można było opróżniać, zwalniając blokadę jego sprężyny naboje były wyrzucane na zewnątrz.
Wadą pistoletu był chwyt umieszczony pod zbyt prostym kątem. W rezultacie przy instynktownym strzelaniu strzelało się poniżej celu. Ogólnie pistolet ten nie był zbyt celny, chwalono natomiast rozwiązania jego mechanizmu zamkowego.
PODSTAWOWE DANE
Kaliber: 9mm
Naboj: 9 x 22,7 mm Steyr; 9 x 19 mm Parabellum
Prędkość początkowa: 355 m/s (nabój Steyr)
Długość broni: 2 16 mm
Długość lufy: 128 mm
Długość linii celowania: 160 mm
Wysokość: 143 mm
Masa bez amunicji: 1,02 kg
Gwint: 4 bruzdy prawoskrętne o soku 200 mm
Pojemność magazynka: 8
Skuteczna donośność: 50m
/Pavlo777/
Źródła
Frederick Myatt, Pistolety i rewolwery. Ilustrowana historia broni krótkiej od szesnastego wieku do czasów współczesnych, ESPADON 1993.
"Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i WP w latach 1914-1939" A.Kontankiewicz
"Indywidualna broń strzelecka..." W. Głębowicz, R. Matuszewski, T. Nowakowski
Internet
www.republika.pl/pistoletyirewolwery