Pistolet Mauser wz.1896 (C96)

(Mauser wz.1896)
(Mauser C96)

 



Znalazłeś błąd? 


Mauser C96


Powstanie         

     7,63 mm pistolet Mauser C96 był jednym z pierwszych sprawnie działających i nadających się do wojskowego użycia pistoletów samopowtarzalnych. Prace nad tym pistoletem trwały od 1893 lub 1894 roku i opatentowany został w 1895 roku przez Paula Mausera. Produkcja ruszyła 1897 roku ( w niektórych źródłach 1896 rok). Pistolet ten jednak nie został skonstruowany, jak się powszechnie uważa przez Paula Mausera, lecz przez braci Fidela, Friedricha i Josefa Feederle. Byli oni pracownikami fabryki należącej później do Mausera ( w 1897 bracia Mauser przejęli kontrolę nad fabryką i tak powstała Waffenfabrik Mauser AG). Sam Paul Mauser dowiedział się o pistolecie, gdy istniał już prototyp.

Produkcja              

    Paul Mauser nazwał pistolet C96 "Mauser Military Pistol", w nadziei, że nazwa ta pomoże mu osiągnąć dużą sprzedaż dla armii niemieckiej i innych dużych armii, jednak jego nadziej się nie spełniły. W pierwszych latach produkcji, model ten nie był popularny, sprzedaż była znikoma. Pierwszy bojowy chrzest Mauser C96 przeszedł podczas wojen kolonialnych w Południowej Afryce, był to ulubiony pistolet Winstona Churchilla, używał go podczas II wojny burskiej
     
Pistolety te w niezbyt dużych ilościach zostały zakupione przez jednostki zmilitaryzowane i policję, a także osoby cywilne w Niemczech, Chinach, Indonezji, Persji, Turcji, Włoch i prawdopodobnie w Norwegii,   Z czasem pistolet ten rozpowszechnił się na całą Europę (a po I wojnie trafił nawet do Ameryki Południowej), zwłaszcza na rynku cywilnym, zaczął przenikać do armii europejskich i mimo, że nigdy nie został oficjalnie wprowadzony do uzbrojenia żadnej armii, to w I wojnie światowej używali go żołnierze wszystkich walczących wojsk.
    Wczesne modele mieściły 6, 10 lub 20 sztuk naboi, lecz od 1905 roku produkowano tylko wersję 10-nabojową, ładowaną z 10-nabojowej łódki

      W 1917 ( w niektórych źródłach był to rok 1915), wyprodukowano serię ok 150.000 tych pistoletów dla armii niemieckiej, przy czym dostosowano go do amunicji 9 mm Parabellum, używaną w pistolecie P08 (który był regulaminową bronią niemieckiej armii). Były one oznaczone na chwycie dużą czerwoną cyfrą "9".


Mauser C96 kal. 9 mm wraz z kolbą, która stanowiła także i kaburę.

    Mauser C96 przez ok 40 lat wytwarzania był produkowany w wielu odmianach (co najmniej kilkanaście modeli), przez wiele krajów (Hiszpania, Chiny, wiele krajów produkowało bez licencji), które różniły się od siebie drobnymi modyfikacjami technicznymi, kalibrem naboi, wielkością magazynka, długością lufy. Były też wersje całkowicie automatyczne, używane jak pistolet maszynowy. Większość wersji produkowano w amunicję 7,63x25 mm Mauser, ale powstały także odmiany na amunicję 9x19 mm Parabellum, a w Chinach wyprodukowano odmianę używającą amunicji .45 ACP
  Po I wojnie światowej Traktat Wersalski zabraniał Niemcom produkowanie pistoletów o kalibrze większym niż 7,65 i lufie dłuższej niż 100 mm. Oprócz tego zabraniał produkować pistolety z dostawną kolbą. W celu dostosowania się to postanowień traktatowych skrócono lufę i rozpoczęto produkcję tzw. modelu 1920. Model ten miał krótszą lufę, w chwycie nadal posiadał wcięcie do osadzania dostawnej kolby, mimo, że jej już nie produkowano. Wersja modelu 1920 ze stałymi przyrządami celowniczymi używana była przez policję Republiki Weimarskiej. W latach 20-stych miesięczna produkcja Mausera C96 wynosiła w fabryce Mausera 35-45 tysięcy sztuk rocznie. Bardzo duże ilości tego pistoletu sprzedano podczas rewolucji bolszewickiej do Rosji, a w latach 20-stych i 30-stych sprzedano Rosji Sowieckiej (stąd nazywany był Mauser "Bolo" - od bolszewik), gdzie uzbrojono w nie między innymi oddziały NKWD.


Żołnierz niemiecki z Mauserem C96.

    W 1926 roku w Hiszpanii uruchomiono produkcję Astra 900 ( potem modele 901, 902.903). Była to uproszczona i tańsza kopia Mausera C96, odbiegająca nieznacznie jakością ( tylko obróbka lufy była dużo gorsza niż w oryginale). W latach 1928-1937 wyprodukowano 34,325 sztuk astra 900 i jej wariantów, z czego ok 30 tys. wyeksportowano go Chin.

  Mauser w odpowiedzi na klony swojej broni ( niektóre były produkowane bez licencji) wypuścił nowy model 1930 - lepsze zabezpieczenie przed strzałem przypadkowym. Długość lufy w tej broni wynosiła 144 mm i była produkowana aż do 1937 roku. Model 711 był taki sam jak 1930, z tym, że zamiast stałego magazynka miał magazynek wyjmowany. Model 712 pistoletu Mauser C96 był wyposażony w przełącznik ognia, produkowano go od 1931 roku. Przy ogniu automatycznym szybkostrzelność sięgała 850 strzałów na minutę, przewidywano 2 rodzaje wymiennych magazynków 10 i 20 naboi. Dotkliwy był odrzut, po wystrzeleniu 3 magazynków bron była tak gorąca, że przez 20 następnych sekund bron sama odpalała w wyniku samozapłonu. Ponadto nastawny celownik do 1000 m przekraczał rzeczywisty skuteczny zasięg o 800 m.


Mauser C96 z 20-nabojowym magazynkiem

    Ocenia się, że na świecie łącznie wyprodukowano ponad milion pistoletów modelu C96 i jego modeli pochodnych.
     
Po zakończeniu produkcji 1937 roku ( niektóre źródła mówią o 1936 roku) zapasy przejęła armia niemiecka. W czasie Drugiej Wojny Światowej pistolet Mauser używany był w armii niemieckiej często jako prywatna broń używających go oficerów i podoficerów Wehrmachtu i Waffen SS. Jeśli chodzi o klony hiszpańskie, to w sumie armia niemiecka używała ok tysiąca astra 1 i 2 tysięcy modelu astra 3.

      Pistolet Mauser C 96 i jego późniejsze odmiany były szeroko wykorzystywane przez oficerów rosyjskich, a później radzieckich co doprowadziło do przyjęcia naboju Mausera (jako 7,62mm x 25) do uzbrojenia armii radzieckiej na długie lata, praktycznie od lat trzydziestych do późnych lat sześćdziesiątych.

W Polsce

    Jak większość broni krótkiej, Mausery C96 znalazły się w uzbrojeniu naszej armii jako spadek po armiach zaborczych, odkupione od cofającego się wojska niemieckiego, zdobyte w walce, przejęte w magazynach i od rozbrajanych na ulicach żołnierzy i policjantów. Były na etatowym uzbrojeniu polskich formacji wojskowych tworzonych w Rosji.


1920 rok. Polski żołnierz w zdobytym Żytomierzu. Z boku widać drewnianą kaburę Mauser wz.96.

    W okresie międzywojennym broń pojawia się nie jako broń etatowa, ale osobista broń oficerów, w którą to zwykle zaopatrywali się we własnym zakresie. Według spisu z 1927 roku, w 9 pułku strzelców konnych, na 34 sztuki broni osobistej posiadanych przez kadrę oficerską 6 stanowiły pistolety systemu Mauser.              Trudno oszacować ilości używane przez Wojsko Polskie, na pewno pistolety te używane były jeszcze we wrześniu 1939 roku.


Części składowe pistoletu Mauser C96

Ogólna charakterystyka  

    Ogólnie był to dobry pistolet, cechował go spory zasięg, broń była ceniona za dużą celność wynikającą z zastosowania długiej lufy ( zależnie od modelu) i dużej prędkości początkowej pocisku, jednak jak na broń osobistą miał zbyt dużą wagę i ładowany był w przestarzały sposób w łódki od góry. Oprócz tego konstrukcja pistoletu była dość niepraktyczna, a umieszczenie magazynka przed rękojeścią, skutkowało złym wyważeniem broni, co dawało efekt "ciążenia na lufę". W celu ułatwienia strzelania z tego pistoletu stosowano dołączaną kolbę, które pełniła jednocześnie funkcję futerału. Ze względu na kształt uchwytu, jedna z nazw, jaką mu nadano, brzmiała Broomhandle - kij od szczotki. Pistolet działał na zasadzie krótkiego odrzutu lufy z odchylnym ryglem i kurkiem zewnętrznym. Nietypowym rozwiązaniem było umieszczenie magazynka przed kabłąkiem spustu. Magazynek broni był stały i ładowało się go z łódki nabojowej (podobnie jak w karabinach powtarzalnych) po uprzednim odciągnięciu zamka w tylne położenie.


Łódka 10-nabojowa do pistoletu Mauser C96

    Zdolność penetracji pocisku wystrzelonego z Mausera C96 była dosyć dobra - z 50 m przebijał on 220 mm drzewa iglastego, na 100 m 160 mm, z 200 m przebijał jeszcze 130 mm drzewa iglastego. Wg doświadczenia profesora Bruns'a pocisk powinien strzaskać rurowe kości końskie z odległości 50-100 m, pociski rewolwerowe nie potrafiły tego dokonać nawet z odległości 15 m!. Celownik skalowany był do 1000 m, jednak zasięg skuteczny wynosił ok 200 m.



Podstawowe dane (model 1902)

Kaliber: 7,63 mm mm
Masa broni z pełnym 10-nabojowym magazynkiem: - 1180 g
Długość broni: 290 mm mm
Długość lufy: 140 mm
Pojemność magazynka 10 naboi
Prędkość początkowa pocisku: ok. 400 m/s
Prędkość pocisku po przebyciu 1000 m : 115 m/s
Celownik: regulowany do 1000 m
Rozrzut na 1000 m kwadrat 6,3 m x 5,3 m
Donośność skuteczna : 200 m
Donośność: ponad 1000 m

 

Źródła

http://world.guns.ru
http://www.powstanie-warszawskie-1944.ac.pl
www.wikipedia.pl
http://www.littlegun.be
http://www.gunsworld.com
"Indywidulana bron strzelecka II wojny światowej" Witold Głębowicz, Roman Matuszewski, Tomasz Nowakowski "Lampart sc" Warszawa 2000
"Nauka o broni, Pistolet Mauser wz 1902 kal. 7,63 mm" Wydawnictwo Departamentu Piechoty Ms. Wojsk. Warszawa 1932



/PAVLO777/