Pistolet Mauser wz.1896 (C96)
(Mauser
wz.1896)
(Mauser
C96)

Mauser C96
Powstanie
Produkcja
Paul Mauser
nazwał pistolet C96 "Mauser Military Pistol", w nadziei, że nazwa ta
pomoże mu osiągnąć dużą sprzedaż dla armii niemieckiej i innych dużych armii,
jednak jego nadziej się nie spełniły. W pierwszych latach produkcji, model ten
nie był popularny, sprzedaż była znikoma. Pierwszy bojowy chrzest Mauser C96
przeszedł podczas wojen kolonialnych w Południowej Afryce, był to ulubiony
pistolet Winstona Churchilla, używał go podczas II wojny burskiej
Pistolety te w niezbyt dużych ilościach zostały zakupione przez jednostki
zmilitaryzowane i policję, a także osoby cywilne w Niemczech, Chinach,
Indonezji, Persji, Turcji, Włoch i prawdopodobnie w Norwegii, Z
czasem pistolet ten rozpowszechnił się na całą Europę (a po I wojnie trafił
nawet do Ameryki Południowej), zwłaszcza na rynku cywilnym, zaczął przenikać do
armii europejskich i mimo, że nigdy nie został oficjalnie wprowadzony do
uzbrojenia żadnej armii, to w I wojnie światowej używali go żołnierze
wszystkich walczących wojsk.
Wczesne modele mieściły 6, 10 lub 20 sztuk naboi, lecz od 1905 roku produkowano
tylko wersję 10-nabojową, ładowaną z 10-nabojowej łódki
W 1917 ( w niektórych źródłach był to rok 1915), wyprodukowano serię ok 150.000 tych pistoletów dla armii niemieckiej, przy czym dostosowano go do amunicji 9 mm Parabellum, używaną w pistolecie P08 (który był regulaminową bronią niemieckiej armii). Były one oznaczone na chwycie dużą czerwoną cyfrą "9".

Mauser C96 kal. 9 mm wraz z
kolbą, która stanowiła także i kaburę.
Mauser C96 przez ok 40 lat wytwarzania był
produkowany w wielu odmianach (co najmniej kilkanaście modeli), przez wiele
krajów (Hiszpania, Chiny, wiele krajów produkowało bez licencji), które różniły
się od siebie drobnymi modyfikacjami technicznymi, kalibrem naboi, wielkością
magazynka, długością lufy. Były też wersje całkowicie automatyczne, używane jak
pistolet maszynowy. Większość wersji produkowano w amunicję 7,63x25 mm Mauser,
ale powstały także odmiany na amunicję 9x19 mm Parabellum, a w Chinach
wyprodukowano odmianę używającą amunicji .45 ACP
Po I wojnie światowej Traktat Wersalski zabraniał Niemcom
produkowanie pistoletów o kalibrze większym niż 7,65 i lufie dłuższej niż 100
mm. Oprócz tego zabraniał produkować pistolety z dostawną kolbą. W celu
dostosowania się to postanowień traktatowych skrócono lufę i rozpoczęto
produkcję tzw. modelu 1920. Model ten miał krótszą lufę, w chwycie nadal
posiadał wcięcie do osadzania dostawnej kolby, mimo, że jej już nie
produkowano. Wersja modelu 1920 ze stałymi przyrządami celowniczymi używana
była przez policję Republiki Weimarskiej. W latach 20-stych miesięczna
produkcja Mausera C96 wynosiła w fabryce Mausera 35-45 tysięcy sztuk rocznie.
Bardzo duże ilości tego pistoletu sprzedano podczas rewolucji bolszewickiej do
Rosji, a w latach 20-stych i 30-stych sprzedano Rosji Sowieckiej (stąd nazywany
był Mauser "Bolo" - od bolszewik), gdzie uzbrojono w nie między
innymi oddziały NKWD.

Żołnierz
niemiecki z Mauserem C96.
W 1926 roku
w Hiszpanii uruchomiono produkcję Astra 900 ( potem modele 901, 902.903). Była
to uproszczona i tańsza kopia Mausera C96, odbiegająca nieznacznie jakością (
tylko obróbka lufy była dużo gorsza niż w oryginale). W latach 1928-1937
wyprodukowano 34,325 sztuk astra 900 i jej wariantów, z czego ok 30 tys.
wyeksportowano go Chin.
Mauser w
odpowiedzi na klony swojej broni ( niektóre były produkowane bez licencji)
wypuścił nowy model 1930 - lepsze zabezpieczenie przed strzałem przypadkowym.
Długość lufy w tej broni wynosiła 144 mm i była produkowana aż do 1937 roku.
Model 711 był taki sam jak 1930, z tym, że zamiast stałego magazynka miał
magazynek wyjmowany. Model 712 pistoletu Mauser C96 był wyposażony w
przełącznik ognia, produkowano go od 1931 roku. Przy ogniu automatycznym szybkostrzelność
sięgała 850 strzałów na minutę, przewidywano 2 rodzaje wymiennych magazynków 10
i 20 naboi. Dotkliwy był odrzut, po wystrzeleniu 3 magazynków bron była tak
gorąca, że przez 20 następnych sekund bron sama odpalała w wyniku samozapłonu.
Ponadto nastawny celownik do 1000 m przekraczał rzeczywisty skuteczny zasięg o
800 m.

Mauser C96 z 20-nabojowym
magazynkiem
Ocenia się,
że na świecie łącznie wyprodukowano ponad milion pistoletów modelu C96 i jego
modeli pochodnych.
Po zakończeniu produkcji 1937 roku ( niektóre źródła mówią o 1936 roku)
zapasy przejęła armia niemiecka. W czasie Drugiej Wojny Światowej pistolet
Mauser używany był w armii niemieckiej często jako prywatna broń używających go
oficerów i podoficerów Wehrmachtu i Waffen SS. Jeśli chodzi o klony
hiszpańskie, to w sumie armia niemiecka używała ok tysiąca astra 1 i 2 tysięcy
modelu astra 3.
W Polsce
Jak większość broni krótkiej, Mausery C96 znalazły się w uzbrojeniu naszej armii jako spadek po armiach zaborczych, odkupione od cofającego się wojska niemieckiego, zdobyte w walce, przejęte w magazynach i od rozbrajanych na ulicach żołnierzy i policjantów. Były na etatowym uzbrojeniu polskich formacji wojskowych tworzonych w Rosji.

1920 rok. Polski żołnierz w
zdobytym Żytomierzu. Z boku widać drewnianą kaburę Mauser wz.96.
W okresie międzywojennym broń pojawia się nie jako broń etatowa, ale osobista broń oficerów, w którą to zwykle zaopatrywali się we własnym zakresie. Według spisu z 1927 roku, w 9 pułku strzelców konnych, na 34 sztuki broni osobistej posiadanych przez kadrę oficerską 6 stanowiły pistolety systemu Mauser. Trudno oszacować ilości używane przez Wojsko Polskie, na pewno pistolety te używane były jeszcze we wrześniu 1939 roku.

Części składowe pistoletu
Mauser C96
Ogólna charakterystyka
Ogólnie był to dobry pistolet, cechował go spory zasięg, broń była ceniona za dużą celność wynikającą z zastosowania długiej lufy ( zależnie od modelu) i dużej prędkości początkowej pocisku, jednak jak na broń osobistą miał zbyt dużą wagę i ładowany był w przestarzały sposób w łódki od góry. Oprócz tego konstrukcja pistoletu była dość niepraktyczna, a umieszczenie magazynka przed rękojeścią, skutkowało złym wyważeniem broni, co dawało efekt "ciążenia na lufę". W celu ułatwienia strzelania z tego pistoletu stosowano dołączaną kolbę, które pełniła jednocześnie funkcję futerału. Ze względu na kształt uchwytu, jedna z nazw, jaką mu nadano, brzmiała Broomhandle - kij od szczotki. Pistolet działał na zasadzie krótkiego odrzutu lufy z odchylnym ryglem i kurkiem zewnętrznym. Nietypowym rozwiązaniem było umieszczenie magazynka przed kabłąkiem spustu. Magazynek broni był stały i ładowało się go z łódki nabojowej (podobnie jak w karabinach powtarzalnych) po uprzednim odciągnięciu zamka w tylne położenie.
Łódka 10-nabojowa do pistoletu
Mauser C96
Podstawowe dane (model 1902)
Kaliber: 7,63 mm mmMasa broni z pełnym 10-nabojowym magazynkiem: - 1180 g
Długość broni: 290 mm mm
Długość lufy: 140 mm
Pojemność magazynka 10 naboi
Prędkość początkowa pocisku: ok. 400 m/s
Prędkość pocisku po przebyciu 1000 m : 115 m/s
Celownik: regulowany do 1000 m
Rozrzut na 1000 m kwadrat 6,3 m x 5,3 m
Donośność skuteczna : 200 m
Donośność: ponad 1000 m
Źródła
http://world.guns.ru
http://www.powstanie-warszawskie-1944.ac.pl
www.wikipedia.pl
http://www.littlegun.be
http://www.gunsworld.com
"Indywidulana bron strzelecka II wojny światowej" Witold Głębowicz,
Roman Matuszewski, Tomasz Nowakowski "Lampart sc" Warszawa 2000
"Nauka o broni, Pistolet Mauser wz 1902 kal. 7,63 mm" Wydawnictwo
Departamentu Piechoty Ms. Wojsk. Warszawa 1932


