Rewolwer Lebel wz.1892
(Mle 1892)(Pistole Revolveur Modele 1892)

Rewolwer Lebel wz.1892
Powstanie
Nazwa rewolweru pochodzi od nazwiska przewodniczącego
komisji przeprowadzającej próby, pułkownika N. Lebela. Rewolwer Lebela wz 1982
był jednym pierwszych z pierwszych rewolwerów projektowanych do zasilania
nabojami elaborowanymi prochem bezdymnym, był też jednym z pierwszych
rewolwerów z jednoczęściowym szkieletem i bębenkiem wychylanym do ładowania na
bok (jest jedynym rewolwerem którego bębenek wychyla się na prawą stronę).

W rewolwerze wszystkie łuski usuwano jednocześnie po
naciśnięciu ręcznego wyrzutnika. Z prawej strony szkieletu znajdowała się
blokada bębna. Odciągniecie jej w tył uwalniało go i jednoczenie blokowało
kurek, dzięki czemu broń była zabezpieczona przed strzałem, gdy bęben znajdował
się w nieprawidłowym położeniu. Konstrukcja taka sprzyjała leworęcznym, gdyż w
celu załadowania wymagane było przełożenie broni do lewej ręki. Założenie takie
wynikało prawdopodobnie z pierwotnego przeznaczenia broni dla kawalerii, gdzie
oficer miał używać broni lewą ręką. Z lewej strony konstruktor umieścił
uchylaną na zawiasie płytkę, kryjącą mechanizm spustowo-kurkowy. Jej ruchomość
bardzo ułatwiała czyszczenie broni. Rewolwer posiadał samonapinacz kurka.
Rewolwer produkowany
w latach 1892-1924 w zakładach Manufacture d'Armes de St-Etienne (MAS).
Produkowano go także w Hiszpanii. .
Rok produkcji i numer seryjny:
- S1892 F00001
- S1894 F38000
- S1894 F42000
- S1897 F99000
- S1897 G00001
- S1900 G47000
- S1903 G99000
- S1903 H00001
- S1907 H31500
- S1912 H45000
- S1915 H75000
- S1921 I9000
- S1922 L15000
-
S1924 L45000
Broń była bardzo dobrze wykonana,
jej największą wadą był bardzo słaby nabój. Jego energia kinetyczna wynosiła
tylko 20 Kgm ( dla porównania nabój 9x19 Parabellum - 50 Kgm).
Rewolwer Mle 1892 zastąpił starsze
rewolwery Mle 1885 i Mle 1887. Mimo, że z powodu słabego naboju nie nadawał się
do użytku wojskowego, używany był w armii francuskiej aż do wybuchu II wojny
światowej. Być może, działo się tak dlatego, iż we Francji przyjęto założenie,
że bron osobista służy do bezpośredniej obrony, a nie do ataku. Do wprowadzenia
w latach trzydziestych pistoletu Mle 1935 był podstawową bronią krótką
armii francuskiej - w czasie pierwszej wojny światowej armia francuska zakupiła
duże ilości hiszpańskich pistoletów samopowtarzalnych różnych firm, ale z
powodu niskiej jakości zostały one w większości wycofane z uzbrojenia po
wojnie.
W czasie I wojny używała go także Armia Serbii. Pomimo
zakończenia produkcji w 1924 r. rewolwer był powszechnie używany podczas II
wojny światowej - również przez polskie organizacje podziemne. Po wojnie
sporadycznie był używany jeszcze w czasie wojny o niepodległość Algierii (do
1962 r.).
Po zdobyciu Francji w 1940 roku, Wehrmacht zdobył tysiące
rewolwerów omawianego systemu po rozbrajanej Armii Francuskiej. Ponieważ wbrew
utartym opiniom Niemcy masowo wykorzystywali sprzęt zdobyczny, użytkowali oni
Lebela jako Revolver 637 (f).
W Polsce
Rewolwery wz. 1892
były etatową bronią oficerów i podoficerów Armii Polskiej gen Hallera. Wraz z
nią do Polski przybyło ok 11.000 sztuk różnej broni krótkiej. Kolejne 10.000
sztuk broni krótkiej pochodzącej z Francji zakupiono dzięki zabiegom i
działalności Polskiej Misji Wojskowej Zakupów w Paryżu. Dostawy rozpoczęły się
w kwietniu 1919 roku. Trudno ustalić dokładną ilość rewolwerów wz/1892, jednak
nie były to małe ilości.
W latach trzydziestych, wraz z wprowadzaniem ze
służby
wycofywano rewolwery starszego wzoru. Należy tu zaznaczyć, że 8mm
amunicja Lebel
była w dużych ilościach magazynowana. Ponieważ dla broni
krótkiej przyjęto
kaliber 9 mm, Lebel był bronią niepożądaną. Produkcja VIS'a nie
osiągała jednak
rozmiarów niezbędnych do pokrycia całości zapotrzebowania W.P.,
dlatego
rewolwer Lebel utrzymywał się w jednostkach. Do 1939 roku w większosci
wymieniono broń w piechocie i kawalerii, jednak Lebel'a użytkowano w
jednostkach tyłowych oraz w jednostkach pancernych i Korpusu Ochrony
Pogranicza.

Polscy
czołgiści pod koniec lat trzydziestych. Żołnierz po lewej uzbrojony w rewolwer
Lebel wz.1892 w kaburze francuskiego wzoru.
Rewolwerów wz.1892
używano w w/w jednostkach aż do Wojny Obronnej 1939 roku, następnie
wiele egzemplarzy znalazło się w polskich
organizacjach podziemnych.
Konstrukcja

Schemat budowy rewolweru
\Wymiary naboju

Charakterystyczne naboje systemu Lebel

Kabura dla rewolweru Label
Podstawowe dane
Kaliber 8 mm
Nabój 8x27 mm
Prędkość początkowo - 225 m/s
Długość broni - 238 mm
Wysokość - 156 mm
Grubość - 39 mm
Długość linii celowniczej - 140 mm
Masa bez amunicji - 0,840
Długość lufy - 117 mm
Gwint - 6 bruzd prawoskrętnych o skoku 249
Pojemność bębenka - 6 nabojów
Donośność skuteczna - 30 m
Źródła
Broń Strzelecka Wojska
Polskiego 1918-39, Konstankiewicz A
www.allegro.pl
www.odkrywca.pl


