Pistolet Frommer wz.1911

(Frommer Stop 1912)



Znalazłeś błąd? 


Frommer wz. 1911

 
 

Powstanie           

    Konstruktorem był Rudolph Frommer. Urodził sie w Budapeszcie w 1868 roku. Po ukończeniu studiów wyższych na politechnice, w 1896 roku Rudolph Frommer zatrudnił się w budapeszteńskiej fabryce Fémárú Fegyver és Gépgyar (FÉG) produkującej broń strzelecką. Frommer pracował w biurze konstrukcyjnym tych zakładów i zajmował się konstruowaniem pistoletów samopowtarzalnych i karabinów maszynowych.
      W 1901 roku został opatentowany pierwszy pistolet Frommera, ale z powodu zbyt skomplikowanej budowy nigdy nie uruchomiono jego produkcji. Pistolet Frommer M1901 działał na zasadzie długiego odrzutu lufy, stosowanej przez tego konstruktora we wszystkich zaprojektowanych wzorach broni. W następnych latach powstają kolejne prototypowe konstrukcje pistoletów Frommera: M1903, M1906 i wreszcie produkowany seryjnie M1910. W 1906 roku Frommer zostaje szefem biura konstrukcyjnego zakładów FÉG. W tym okresie współpracuje z austriackimi konstruktorami Karlem Krnką i Georgem Rothem. Około 1910 roku powstaje także wstępny projekt ręcznego karabinu maszynowego Frommera. Projekt ten stał się podstawą do skonstruowania we Francji rkm-u Chauchat, jak się okazało jednej z najgorszych broni tej klasy jaka kiedykolwiek trafiła do uzbrojenia. Od 1906 do 1935 roku był dyrektorem tej fabryki, odszedł z zakładów FÉG w 1935 roku po 39 latach pracy. Zmarł w Budapeszcie w 1936 roku w Budapeszcie, na jego nazwisko zostało zarejestrowanych ponad 100 patentów.
     Frommer Stop, był pierwszym pistoletem Rudolpha Frommera zastosowanym w wojsku. Opatentowany został w 1912 roku i używany był w niewielkiej ilości w C.i K. monarchii w okresie I wojny światowej. Po jej zakończeniu był na uzbrojeniu armii węgierskiej jako wz. 1919 W różnych wariantach używany był aż do końca II wojny światowej.
            Na podstawie produkcji można wydzielić 3 warianty Frommera Stop:
    1) Pierwszy jako Pisztoly 12M, produkowany był od 1912, niektóre źródła mówią, że od 1914. Większość produkcji nastawiona była na kaliber 7,65 Browning, ale produkowano również w kalibrze 9 mm Browning.
    2) Drugi wariant Frommera Stop był produkowany od 1919 do 1939 roku jako Pisztoly 19M. Był produkowany tylko w kalibrze 7,65 mm Browning.
    3) Trzeci wariant Frommera Stop, (produkcja od 1939 roku) jako Pisztoly 39M był produkowany z kalibrze 9 mm Browning, jednak nigdy nie wszedł na uzbrojenie węgierskiej armii.

Wycinek zdjęcia z okresu 1919-1920 r. Polski żołnierz trzyma  pistolet Frommer wz. 1911 .
Fragment zdjęcia z okresu 1919-1920 r. 
Polski żołnierz trzyma  pistolet Frommer wz. 1911


W Polsce            

    Pistolet Frommer wprowadzono do użytku WP w 1919 roku, kiedy to zakupiono pewną ilość tej broni. Oprócz tego, pistolety te znalazły się na wyposażeniu Wojska Polskiego jako zdobycz wojenna, lub broń przyboczna żołnierzy wstępujących do WP z armii Austro-Węgier.
    Pistolet ten (przyjęty w Polsce jako pistolet Frommer wz. 1911) znajdował się na wyposażeniu niektórych pułków kawalerii oraz w oddziałach broni pancernej - dokładniejszych informacji na ten temat jednak brak. Wiadomo, że np. 10 Brygada Kawalerii otrzymała w październiku 1938 roku 70 pistoletów Frommer.
        W sierpniu 1939 roku na stanie WP, w jednostkach i składnicach było ok 10.000-12.000 pistoletów kal 7,65, wśród nich znaczną cześć stanowiły pistolety Frommer wz. 1911. Pistolety te były chętnie kupowane przez oficerów i podoficerów zawodowych, gdyż posiadały stosunkowo niska cenę, a oficerowie musieli zaopatrzyć się w broń osobistą na własny rachunek. Od 1928 roku musieli kupować broń o kalibrze nie mniejszym niż 7,65 mm. W Polsce używany był pistolet Frommer wz. 1911 w kalibrze zarówno 9 mm i 7,65mm, oba modele na nabój Browning.


Podporucznik 2 pułku strzelców konnych, podczas ćwiczeń w strzelaniu w 1929 roku. 
W ręce pistolet Frommer wz.11.

Opis i działanie broni

    Pistoler Frommer ryglowany jest jak karabin za pomocą tłoka zaporowego. Po strzale lufa, tłok zaporowy i suwadło cofają się do tyłu i napinaj a sprężynę powrotną lufy oraz sprężynę powrotną suwadła. W końcowym, tylnym położeniu zaczep suwadła zaczepia za suwadło . Sprężyna powrotna lufy pcha lufę do przodu. Tłok zaporowy obraca się i odryglowuje łuskę. Wyrzutnik pchany sprężyną uderza w dno łuski i wyrzuca ją. Gdy lufa dochodzi do swego przedniego położenia zwalnia zaczep suwadła, suwadło idzie do przodu wprowadzając nabój do komory nabojowej i rygluje go tłokiem. Samoczynny bezpiecznik rygluje szynę spustową, kurek zwolniony przez spust i szynę spustową działając na na zaczep kurka. Po zwolnieniu kurka, szyna spustowa ześlizguje się po oporze szyny spustowej i zwalnia zaczep kurka oraz umożliwia ponowne zazębienie kurka. Przyrządy celownicze i szczerbinka są nieruchome.

Rozkładanie broni

  • Skierować lufę na dół i wyjąć magazynek.
  • Wcisnąć dnem magazynka zatrzask nakrętki lufy i odkręcić nakrętkę w lewo, uważając, aby pierścień lufy nie wyskoczył.
  • Wyjąć pierścień lufy, zatrzask nakrętki oraz sprężynę powrotną.
  • Za pomocą pierścienia lufy wcisnąć i obrócić o 1/4 obrotu żerdź sprężyny zamkowej tak, aby jej karby zwolniły trzon zamkowy.
  • Wyjąć trzon zamkowy do tyłu. Odłączyć tłok zaporowy od trzonu zamkowego.
  • Za pomocą pierścienia lufy obrócić żerdź sprężyny zamkowej o 1/4 obrotu i wyjąć ją wraz ze sprężyną zamkową do przodu.
  • Wyjąć lufę z suwadłem do tyłu. 

Składanie broni

  • Włożyć lufę od tyłu do swojego łożyska.
  • Włożyć żerdź sprężyny zamkowej wraz ze sprężyną od przodu.
  • Od przodu wcisnąć za pomocą pierścienia lufy tak, aby nasady żerdzi wyszły poza tylną płaszczyznę łożyska i przekręcić o 1/4 obrotu, ustawiając nasady żerdzi pionowo.
  • Włożyć trzon zamkowy wraz z tłokiem do suwadła, uważając aby rygle tłoka weszły w odpowiednie wodzidła.
  • Przy pomocy pierścienia lufy wcisnąć i obrócić o 1/4 obrotu żerdź sprężyny zamkowej tak, aby jej nasadki zaczepiły trzon zamkowy.
  • Włożyć sprężynę powrotną.
  • Założyć pierścień lufy wraz z zatrzaskiem.
  • Wcisnąć za pomocą dna magazynka i nakręcić nakrętkę lufy.

Części składowe Frommer Stop
Części składowe Frommer Stop


Podstawowe dane

kaliber 7,65 mm|9 mm
długość - 165 mm
długość lufy 95 mm
gwint w lufie - 4 bruzdy prawoskrętne
masa pistoletu niezaładowanego - 610 g
pojemność magazynka - dla wersji 7,65 Browning (7,65x17mm) jak i 9 mm Browning (9 x17mm) - 7 naboi

 

Źródła

Broń Strzelecka Wojska Polskiego 1918-39, Konstankiewicz A
http://en.wikipedia.org/wiki/Frommer_Stop
www.odkrywca.pl
Przedwojenna Instrukcja do Pistoletu Frommer Stop wz 1911


/PAVLO777/