Pistolet Browning FN wz.03

(Browning FN M1903)



Znalazłeś błąd? 

Pistolet Browning FN wz 03

    


    Model FN 1903 był kolejnym udanym (po M1900) pistoletem Johna Browninga. Prototyp powstał w 1902 roku, a w 1903 roku został opatentowany. Pistolet strzelał amunicją 9x20 mm Browning Long. Broń ta była produkowana w Europie w fabrykach FN oraz w USA przez Colta (jako model .32ACP 7.65x17mm).
    Produkcja tego modelu zarówno w Europie, jak i za oceanem trwała do lat 30-stych. Pistolet ten początkowo traktowany jako broń policyjna, szybko znalazł uznanie wojskowych i znalazł się na etatowym wyposażeniu armii m.in Belgii, Danii, Turcji, a także na wyposażeniu policji Rosji (w 1904 roku zakupiono 5.000 sztuk). W Szwecji po przyjęciu do uzbrojenia przez armię, jego produkcję licencyjną uruchomiły zakłady Husqvarna Vapenfabriks które produkowały go w latach 1917-1942 jako pistolet m/1907 - 9mm.     Po I wojnie światowej był używany w małych ilościach m.in w Finlandii, Polsce, krajach Ameryki Południowej.


Pistolet Browning FN wz 03

W USA model Colt m1903 zyskał popularność na rynku cywilnym, z czasem przyjął się jako broń przyboczna wyższych oficerów i generałów w armii USA.
    W latach 1903 - 1914 i 1918 - 1927 w fabryce Fabrique Nationale, wyprodukowano 58,000 (niektóre źródła mówią o co najmniej 60000), oraz 94 000 na licencji przez Husqvarne w Szwecji. Produkcji w USA niestety nie udało się ustalić.


Szwedzki pistolet FN 1903 produkowany na licencji przez Husqvarne pod nazwą M1907

W Polsce

    Nie wiadomo dokładnie ile pistoletów tego typu było używanych w WP w okresie międzywojennym. Tak jak prawie wszystka broń krótka pochodziła ze zdobyczy na zaborcach oraz z zagranicy. Wiele egzemplarzy broni krótkiej trafiło do polskiej armii wraz z właścicielami, którzy wprost z armii zaborczych wstępowali do WP.
    Być może pewna ilość została zakupiona w latach 1919/1920. Wiadomo, iż w okresie międzywojennym, oficerowie i podoficerowie zawodowi, którzy musieli prywatnie do celów służbowych zaopatrywać się w broń, zakupywali m. in ten model.. Na stanie WP w sierpniu 1939 roku było ok. 10.000 pistoletów różnych typów kalibru 7,65, oraz ok 1500 pistoletów 9 mm (pomiajając VIS-a), wśród nich był również Browning FN wz 1903.



Nabój 9x20mm Long Browning do pistoletu Browning FN wz 03

Konstrukcja 

    FN wz 03 był pistoletem samopowtarzalnym, zasada działania oparta o odrzut zamka swobodnego. Posiadał 2 bezpieczniki: nastawny - skrzydełko po lewej stronie zamka i automatyczny bezpiecznik chwytowy. Pistolet zasilany był z jednorzędowego, wymiennego magazynka pudełkowego o pojemności 7(dla amunicji 9 mm) i 8 ( dla amunicji 7,65 mm) naboi. Przycisk zwalniania magazynka znajdował się u dołu chwytu, lufa gwintowana, przyrządy celownicze stałe.

Zasada działania

    "Naciśnięty palcem spust popycha do tyłu szynę spustową, która powoduje pochylenie się wprzód zaczepu kurkowego tak, że ząb spustowy wysuwa się z pod zęba kurkowego, a kurek, popychany przez sprężynę kurkową, obraca się do przodu i uderza o wystający z trzona zamkowego koniec iglicy. Ta zgniatając sprężynę przeciwigliczną powoduje odpalenie.
    Gazy pokonując ciężar zamka oraz siłę sprężyny dosyłającej, odrzucają zamek do tyłu. Łuska, chwycona przez wyciąg wypada w prawo przez wyrzutnicę. Wskutek ruchu zamka przerywacz musi wyjść ze swego łoża, natomiast zostaje naciśnięty przez krawędź zamka do dołu i cisnąć z kolei na szynę spustową obniża ją i przerywa jej połączenie z zaczepem kurkowym. Zaczep kurkowy, pchnięty przez swą sprężynę, prostuje się, tzn kiedy kurek zostanie odchylony przez cofający się trzon zamkowy, zaczepi się swym zębem na zębie spustowym.
    Przy odchyleniu się do tyłu kurka przestaje on ciągnąć na iglicą, która przez sprężynę przeciwigliczną jest natychmiast cofnięta. Zamek powracający do przodu pod wpływem sprężyny dosyłającej, powoduje podanie naboju, doniesionego przez donośnik. Po dokładnym zamknięciu lufy , przerywacz wchodzi znowu w swe łoże na zamku, wepchnięty tam przez szynę spustową naciągniętą swą sprężyną. Uniesiona do góry szyna spustowa, po zwolnieniu spustu, znowu opiera się o zaczep kurkowy i może spowodować jego pochylenie tj. zwolnienie zaczepienia kurka."
    Zamek po wystrzeleniu ostatniego naboju zostaje w tylnym położeniu.

 Przekrój pistoletu Browning FN wz 03

Rozkładanie

    Odciągnąć do tyłu zamek i przytrzymać go w położeniu przez obrócenie skrzydełka bezpiecznika do przodu, wówczas zatrzymywacz zamka zaczepi się o naporę zamka. Obrócić lufę w prawo, tak by jej żebra wyszły z rowków osadowych komory zamkowej. Prawym kciukiem opuścić w dół skrzydełko bezpiecznika, uwalniając zamek, a lewą ręką przytrzymać zamek, który pchany do przodu przez sprężynę doładowującą, zsuwamy powoli z komory zamkowej. Następnie wysunąć sprężynę dosyłającą z jej łożyska, obrócić pierścień wiodący o pół obrotu, a następnie wysunąć do przodu lufę z zamka.


Pistolet Browning FN wz 03 rozłożony na części.



Podstawowe dane

Kaliber: 9 mm ( 9 x 20mm Browning Long), 7,65 mm (7.65 x 17mm)
Długość: 203 mm
Długość lufy: 128 mm
Waga niezaładowanego pistoletu: 930 g (niektóre źródła mówią 910 g)
Pojemność magazynka: 7 naboi (9mm), 8 naboi (7.65mm)

 

Źródła

1. "Pistolet Browning kal 9 mm wz 03" kapitan Kazimierz Kłochowicz, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1925
2. A. Konstankiewicz - "Broń strzelecka Wojska Polskiego..."
3. A.E. Hartink, Encyklopedia pistoletów i rewolwerów, DEBIT 2002
4. http://www.vist.lt/klasika/brown03.php3
5. http://www.militair.net/Wapens/Handvuurwapens/FN%20-%20Browning%20M%201903/
6. http://www.ammo-one.com/9MM-BROWNING.html


/PAVLO777/