Pistolet Ceska Zbrojovka (CZ) wz.28
(9 mm)
Czechosłowacki pistolet Cz-24.
Powstanie
W 1916 roku niemiecki inżynier Josef Nickl skonstruował pistolet,
który w 1922 roku pod nazwą CZ 1922 wszedł do uzbrojenia wojska i policji
czechosłowackiej. Była to broń na tyle nieudana, że postanowiono ją wycofać i
już w grudniu 1923 roku czeskie Ministerstwo Obrony zamówiono 20 tysięcy
ulepszonego modelu pistoletu, któremu nadano nazwę CZ wz. 1924. Miał być w
stosunku do swojego poprzednika cześciowo przekonstruowany w celu ułatwienia
produkcji i miał mieć kaliber 9 mm. Konstruktorem zmian był Frantisek Myska,
pistolet produkowany był zakładach koncernu Praga-Ceska Zbrojovka (CZ) w
Strakonicach.
Produkcja nowego modelu ruszyła dopiero w 1925 roku,
gdyż firma Mauser zgłosiła zastrzeżenia patentowe do tego modelu –
rozwiązania konstrukcyjne wzorowane były na rozwiązaniach zastosowanych w
pistolecie Mauser wz. 1914. Pierwszą zamówioną partię 20 tysięcy
egzemplarzy dostarczono do 1926 roku, po kolejnych zamówieniach wykonano
jeszcze 100 tysięcy do końca 1931 roku i kolejne 80tysięcy w latach 1936-1938.
Cena jednego pistoletu początkowo wynosiła 560 koron ( 16,6 dolara amerykańskiego),
w 1936 roku cena spadła do 320 koron ( 12,8 dolara amerykańskiego).
Do 15 marca 1939 roku pistolet wz 1924 był etatową bronią
wojska i policji w Czechosłowacji. Po zajęciu Czechosłowacji przez Niemców,
został przez nich przejęty i wszedł do uzbrojenia jako Modell P24. W
czasie wojny nie był produkowany.
Początkowo broń tę oceniano jako celną, solidną i o pewnym
działaniu, opinia ekspertów z 1925 roku mówi, że charakteryzowała się łatwością
obsługi i długą żywotnością. Jednak w 1938 roku, ocena była gorsza: pistolet
miał małą gotowość do strzału, szybko się zanieczyszczał, był trudny w
rozkładaniu, niedostateczne było zabezpieczenie przed przypadkowym strzałem,
Pewne ilości tej broni sprzedano do Polski (jako CZ wz 1928), Turcji, Łotwy i
na Litwę.

Pistolet Cz-28 z orłem na rękojeści.
W Polsce
Pod koniec lat
dwudziestych, Ministerstwo Spraw Wojskowych zamierzało kupić licencję od CZ,
aby produkować go w Polsce. Na szczęście do transakcji nie doszło.
W 1929 roku Ministerstwo
Skarbu zakupiło dla Straży Granicznej wg różnych źródeł 1700 lub 2500 szt tych
pistoletów. Wersja dla Polski (pierwotnie przeznaczona dla Turcji)
otrzymała nazwę CZ wz 1928. Miała przedłużony chwyt i drewniany futerał, który
mógł spełniać rolę dostawnej kolby. Na chwycie był wizerunek orła. Pistolety te
rozpoczęto wprowadzać w kwietniu 1929 roku (716 szt), ostatnie
dostarczono w 1930 roku.
W 1939 roku, niewielka
ilość tych pistoletów znalazła się na wyposażeniu wojska z chwilą zmobilizowania
Straży Granicznej.

Kabura drewniana dla pistoletu CZ-28.
Konstrukcja
Pistolet działał na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy i zamka ryglowanego przez jej obrót. Sprężyna powrotna znajdował się pod lufą, broń miała kurek częściowo odkryty. Po wystrzeleniu ostatniego naboju, zamek pozostawał w tylnym położeniu. Jednorzędowy magazynek mieścił 8 naboi kal 9 mm.

Magazynek.
Podstawowe dane
Kaliber:
9 mm
Nabój: 9x17
Długość broni: 155 mm
Wysokość (dla wz 1924): 128 mm
Długość linii celowniczej: 115 mm
Masa bez amunicji: 0,510 kg
Długość lufy: 98 mm
Gwint: 6 bruzd prawoskrętnych o skoku 250 mm
Pojemność magazynka: 8
Donośność skuteczna: 40 m
Źródła
„Broń Strzelecka
Wojska Polskiego 1918-39” Andrzej Konstankiewicz
„Indywidualna broń strzelecka II wojny światowej” Witold Głębowicz, Roman
Matuszewski, Tomasz Nowakowski
http://www.collectorfirearms.org/


