Znalazłeś błąd? 

 

Wstęp    

    Słynny polski karabin przeciwpancerny wpisywał się w gałąź uzbrojenia dość rozpowszechnioną w Europie przed II wojną światową. Niemcy dysponowali kb ppanc PzB-39. Anglia dysponowała od połowy lat trzydziestych kb ppanc Boys M.37 kalibru 13,97 mm. W Szwajcarii armia posiadała 20 mm karabin. Podobne konstrukcje były w Japonii, Finlandii, Czechosłowacji i ZSRR.

Idea

    Pierwsze, choć jeszcze nieśmiałe prace nad bronią zdolną do zwalczania pojazdów pancernych w Polsce prowadzono już w latach dwudziestych, jednak koncentrowały się one wtedy na konstrukcjach artyleryjskich nie wchodząc raczej w zakres małokalibrowej broni przeciwpancernej. Karabin przeciwpancerny był tanim środkiem obrony, co przesądzało o pracach nad takimi konstrukcjami w kilku krajach.

Żołnierz niemiecki w czasie I wojny światowej z Tankgewehr M1918.

Żołnierze brytyjscy oglądający zdobycznego Tankgewehr wz.1918.

      Warto zaznaczyć, że sam pomysł karabinu przeciwpancernego[1] wywodzi się jeszcze z I wojny światowej, kiedy to w Niemczech skonstruowano karabin Tankgewehr M1918. Była to powiększona wersja Mausera wz.98, którą obsługiwało 2 żołnierzy. Choć przebijał pancerz o grubości 20mm z odległości 100 m, to niska szybkostrzelność silny odrzut po wystrzale łamał obojczyki strzelcom (to samo robiła rusznica brytyjska "Boys" w II wojnie) powodowały, że rozwijanie tej konstrukcji szybko zarzucono. Jednak w Niemczech nie zakończyło to prac nad bronią tego typu, które swoje piętno odcisnęły na badaniach polskich. W 1928 roku inż Gerlich skonstruował nabój o ultraszybkości - Hagler 280 HV Magnum o prędkości wylotowej ponad 1000 m/s. Wyniki tych prac ukazały się drukiem w 1931 roku w czasopiśmie "Heerestechnik" (nr 4). 

Porównanie najważniejszych konstrukcji przeciwpancernych karabinów.

       Prace inż.Gerlicha dotarły z Niemiec do Polski, gdzie zaczytywał się w nich płk dr Tadeusz Felsztyn z IBTU. On to doprowadził w październiku 1931 roku po przeprowadzenia prób z amunicją Hagler. Wyniku nie udało się mi odnaleźć, jednak można przypuszczać, ze był to jeden z etapów szeroko zakrojonych prac badawczych, gdyż już w lutym 1932 roku przeprowadzono kolejne próby, tym razem z doświadczalnym karabinem ppanc. kpt.Kapkowskiego - wszystko objęte było klauzulą najwyższej tajności.    

Inż. Maroszek pezentuje karabin wz.35

Inż Maroszek prezentuje sposób odciagania zamka.

Prace nad pociskiem     

     Próby z amunicją Hagler dostarczyły danych do prowadzonych  badań nad amunicją karabinową o zwiększonej prędkości wylotowej. Prace te prowadziło Biuro Studiów Państwowej Fabryki Amunicji w Skarżysku Kamiennej. Celem prac było opracowanie naboju z pociskiem kal. 7,92 mm, o  początkowej prędkości powyżej osiąganej przez amunicję Hagler. Początkowo stosowano pocisk typu "SC"- pocisk karabinowy o zwiększonym ładunku prochu. Próby przeprowadzano z różnymi rodzajami prochów nitrocelulozowych. Badania prowadzono na stanowisku doświadczalnym, wykorzystując standardowe lufy mauserowskie. Po zastosowaniu prochu progresywnego i nowego pocisku typu "DS" (wydłużona część cylindryczna, zlikwidowany stożek tylny i zmniejszono ostrołuk), na stanowisku doświadczalnym osiągnięto prędkość początkową rzędu 1300 m/sek. Pocisk miał rdzeń ołowiany w płaszczu stalowym melchiorowanym i ważył 14,579 g.

      Taki stan prac zastał inż Józef Maroszek, absolwent Wydziału Mechanicznego Politechniki Warszawskiej. Na przełomie 1931/32 odbywał on staż w Fabryce Karabinów, konstruując wtedy karabinek KP-32 (opisany oddzielnie) w ramach pracy dyplomowej. Wynika z tego, ze do prac nad Kp ppanc. przystąpił zaraz po ukończeniu studiów, obronie pracy i równoczesnym odbyciu stażu. Zespół w którym się znalazł napotkał wkrótce pierwsze poważne problemy - zakleszczanie łusek w komorze nabojowej spowodowane nadmiernym nadciśnieniem i przebijanie spłonek. Dodatkowo pocisk mocno zużywał lufę przy strzale umożliwiając jedynie 30 strzałów przy jednej lufie. 
     Doprowadziło to do budowy nowego typu naboju po prawie 2 latach. Pocisk pozostawiono bez zmian, ale łuskę i ładunek opracowano od zera. Nowa łuska miała długość 107,67 mm, wykonano ją ze stopu miedzi 67% i cynku 23%. Elaborowano ją 11,15 g prochu bezdymnego. Łączna masa naboju wynosiła 64,25 g, a długość całkowita równała się 131,2 mm. 

Zdjęcie 1: Sposób noszenia KbUr. Do prób używano karabinu kapiszonowego XIX wiecznego.
Zdjęcie 2: Poduszka na plecach używana w celu ochrony kawalerzysty przed obijaniem karabinu o plecy. Do prób używano karabinu kapiszonowego XIX wiecznego.

 

Prace nad karabinem 

Produkcja broni

Nazwa karabinu

    Jak już wyżej wspomniano karabin przyjęto pod oficjalną nazwą karabin przeciwpancerny wz.1935. Była to nazwa, której używano rzadko. Dla utrzymania w tajemnicy konstrukcji oznaczano ją jako "Kb UR", a także jako wz.35 "Ur". Sugerować to mogło broń przeznaczoną na eksport do Urugwaju. Z innych nazw warto wymienić "Kb Eksport" (dokumenty techniczne), czy "Karabin Maroszka". Ta ostatnia nazwa w zaznajomionych kręgach używana była odnośnie prototypów. Oznaczenia fabryczne brzmią "kb UR wz.35".  

Sposób przewozu KbUr w czasie jazdy. Do prób używano karabinu kapiszonowego XIX wiecznego.

Broń w jednostkach

Sposób noszenia KbUr w czasie jazdy. Do prób używano karabinu kapiszonowego XIX wiecznego.

       15 lipca 1939 roku Minister Spraw Wojskowych - gen Kasprzycki, w swoim zarządzeniu nakazał zapoznanie określonych w nim osób z bronią. W zarządzeniu karabiny określono jako "sprzęt specjalny" i zezwolono na otwarcie jednej skrzyni oznaczonej "AR I i 21 k EKSPORT". Wkrótce rozpoczęto krótkie szkolenia poprzedzone przysięgą. Oto wyciąg z tego zarządzenia:

"Pułki piechoty (baony wydzielone), baony strzelców i baony strzelców morskich i pulki kawalerii otrzymały w bieżącym roku skrzynie zaplombowane, które zawierają sprzęt specjalny.
    Zarządzam zapoznanie się z tym sprzętem dowódców i strzelców wyborowych, przeznaczonych do użycia tego sprzętu na wypadek mob.
    Zapoznanie się ma osiągnąć następujące rezultaty
1) zapoznanie się ogólne ze sprzętem
2) zapoznanie się z instrukcja użycia tego sprzętu, znajdująca się w skrzyni z sygnatura AR I,
3) oswajanie się strzelców z wielkością sprzętu i wielką pojemnością amunicji,
4) praktyczne poznanie celności i funkcjonowania"

I dalej:

"W obecności: 3 strzelców wyborowych z każdej kompanii strzeleckiej i szwadronu kawalerii, 1 rusznikarza (zbrojmistrza bez pomocników), dowódców kompanii i szwadronów, dowódców baonów, dowódców pułków piechoty i kawalerii i I zastępców dowódców pułków. Na strzelaniu mogą być obecni dowódcy dywizji piechoty i brygad kawalerii oraz dowódcy OK według ich uznania."

        Zarządzenie wymieniało także okoliczności w jakich broń miano wydać oddziałom. Prawdopodobnie całkowite jej ujawnienie miało nastąpić na hasło wydane przez Szefa Sztabu Generalnego, rozkaz Ministra lub w chwili wybuchu działań wojennych. Potwierdzałoby to zarządzenie Inspektora Armii "Łódź" z dnia 27 sierpnia 1939 r., które nakazywało wydanie skrzyń do batalionów, ich otwarcie miało nastąpić po pierwszym strzale, bądź na rozkaz wyższych przełożonych.

Etaty

    "Kb Ur" miał być bronią poziomu plutonu i szwadronu. Przydzielano 1 sztukę na pluton strzelecki w piechocie i 1 na szwadron w kawalerii. 
     Jak wspomniano wcześniej 1 sztuka karabinu przypadała na pluton strzelecki. Etatowo, strzelca wyborowego z kb UR wz.35 przydzielano plutonowi piechoty przy przejściu z organizacji "pokojowej" na wojenną". Podlegał on bezpośrednio dowódcy plutonu, czyli należał do pocztu dowódcy i nie należał do "macierzystej drużyny". Wyposażony był zasadniczo jak celowniczy km - dwie ładownicę rkm wz.28 (w lewej 3-4 magazynki, w prawej 2-3) i pistolet VISa. Dodatkowo był sznur, olejarka, wyciąg i pakuły. 
      W kawalerii było inaczej. Karabin przydzielano lewo-skrzydłowemu strzelcowi, drugiej trojki, drugiej sekcji - czyli do składu plutonu nie dodawano żołnierza do obsługi. Strzelec działał w ramach sekcji i podlegał dowódcy sekcji, a nie plutonu. Tak samo jak w piechocie, strzelec posiadał ładownice od rkm wz.28 (w lewej 3-4 magazynki, w prawej 2-3) i pistolet VIS. Dodatkowo był sznur, olejarka, wyciąg i pakuły.

Instrukcja przewożenia

    Opracowano specjalną instrukcję numer 30/8/39 o przewożeniu broni - dosyć problematycznej w tym zakresie. Próby zakończono w sierpniu 1939 roku, a sama instrukcja nie weszła w życie. 

Pokrowce na KbUR

      Według instrukcji (która nie weszła w życie), karabin miał być wożony w kawalerii konno przez plecy na prawym ramieniu, lufą do dołu. Całość odwrotnie do kbk, gdyż inaczej strzec nie mógłby wsiąść na konia z lewej strony, jak nakazywał regulamin. Dla długich przemarszów broń miała być troczona do juka amunicyjnego (mocowana na nakrętki motylkowe dla przymocowywania kb). W kawalerii zamiast pokrowców używane były kapturki na lufę i owijacz na zamek. Kawalerzysta miał mieć na plecach "plastron" dla ich ochrony. Pas karabinu był szerszy, choć w piechocie prawdopodobnie pozostał krótszy.  

Próba troczenia KbUr na juku amunicyjnym.

       Dalszy zapas amunicji miał jechać w wozie amunicyjnym szwadronu, a w piechocie odpowiednio w biedce plutonu. Prowadzono pracę nad specjalnymi ładownicami, gdyż te z rkm wz.28, choć nadawały się najlepiej z instniejących, jednak magazynek do "Ur'a" był większy od tego dla rkm wz.28. Trwały tez prace nad noszakami od rkm, ale pasy okazały się wygodniejsze. 

Próba troczenia KbUr na juku amunicyjnym.

Epizod wrześniowy

    Ze względu na tajność i braki instrukcji i regulaminów dotyczących kb wz.35 broń nie była znana polskim żołnierzom. We wspomnieniach można znaleźć różne opisy bojowe. Przede wszystkim rzuca się w oczy, iż nie we wszystkich oddziałach przestrzegano rozkazu nie otwierania skrzyń. Kilkakrotnie na rozkaz dowódców pułków otwierano skrzynie na kilka dni przed 1 września 1939 roku. Już po ogłoszeniu mobilizacji zdarzały się takie przypadki. Według plotek w paru jednostkach skrzynie otwarto na parę miesięcy przez wojną. Większość jednak otwarto zgodnie z rozkazem i przestrzeliwano. W niektórych jednostkach udało się przeprowadzić szkolenia dla wybranych grup żołnierzy.  
      Broń była szeroko używana przez oddziały polskie, jak wskazują na to pobojowiska wrześniowe. Pomimo, iż w strzelaniu przeszkolono nieliczne zespoły ludzi, to strzelało się z niej jak ze zwykłego karabinu. Wypłynięcie szerszych informacji o tej konstrukcji mogło doprowadzić do podjęcia środków zaradczych przez wroga. Wystarczyło przyspawać płyty pancerne do kadłuba czołgów, aby broń miała minimalną skuteczność.
      Pewne komplikacje w użyciu broni powodowała tajemnica, jaka ją otoczono, nierównomierny stopień wyszkolenia strzelców oraz różne terminy wydania karabinów oddziałom. Spowodowało to wśród głównej masy żołnierzy brak ugruntowania wiary w ich skuteczność. Stan ten jednak w miarę upływu czasu ulegał poprawie. Rzeczywistość pola walki zmuszała do ich stosowania, a to z kolei powodowało zmianę stosunku żołnierzy do nowej broni. Niebagatelna role odgrywała tutaj tez postawa oficerów.
     Spotyka się wspomnienia o ograniczonym zaufaniu żołnierzy do nowo poznanej broni, jednak zwykle gdy już okazywało się co karabin potrafi traktowano je z szacunkiem. Dla przykładu warto wspomnieć, iż Warszawska Brygada Pancerno Motorowa zbierała karabiny wz.35 pozostawione po innych oddziałach i po kilkunastu dniach walki na każdy 1 etatowy jaki powinni mieć przypadały 4 karabiny "zdobyczne". Mieli ich około 12 na każde 3 etatowe!
      Broni używano na bliskie odległości. Do 100 m od czołgu, czy wozu pancernego pocisk uderzał w pancerz wybijając walcowaty odłamek, który odbijał się od ścian wewnątrz pojazdu raniąc załogę. Przy odległości ponad 100 m pocisk...zmieniał kierunek jazdy lekkich Pzkpfw I i samochodów pancernych o kilka stopni. Przypominam, iż karabin w warunkach polowych, z odległości 100 m, przy kącie do 60^o zwalczał pancerz do 40 mm (niektóre źródła podają, że do 20mm), a do 250 m odległości 15 mm pancerz. Strzelcy zwykle strzelali do czołgów z karabinu do ich zatrzymania, gdyż nie widzieli efektu swojego ostrzału (to było powodem ograniczonego zaufania). Często załoga już dawno nie żyła, a sam czołg miał do kilkunastu przestrzelin. Strzelec kb UR działał wraz z kilkunastu osobową drużyną wsparcia, często osłaniany przez rkm wz.28. 
     Dla porównania warto przytoczyć grubości pancerzy czołgów niemieckich z 1939 roku:

• PzKpfw I (Sd Kfz 101) - pancerz 6-13 mm
• PzKpfw II (Sd Kfz 121) - pancerz 5-35 mm
• PzKpfw III (Sd Kfz 141) - pancerz 16-50 mm
• PzKpfw IV (Sd Kfz 161) - pancerz 10-80 mm 

   Jak wspomniano wyżej, problemem w czasie wojny był transport broni. Żołnierze radzili sobie na różne sposoby. W kawalerii noszone je jak kbk przez plecy. Np. z relacji 9 pułku ułanów z Podolskiej BK wynika, że Kb Ur wożono jak lancę. W piechocie karabin nosili żołnierze na zmianę, na różne sposoby indywidualnie wymyślane w oddziałach. 
     Oto parę wspomnień wojennych:

• Lew Sapieha. "Wojna z wysokości siodła"  - relacja z 10.IX.1939.

      "Widzę por. Rylskiego, który z dwoma ułanami niespodziewanie zawraca w kierunku, skąd właśnie przygalopował szwadron [droga która dostała się pod huraganowy ogień art. npla. Mój przyp.] Wołam do niego i otrzymuje odpowiedz, ze jedzie szukać K.B.Ppanc., który w galopie zgubił jeden z ułanów. "...jeszcze by tego brakowało, żeby się model naszej najnowszej broni zawieruszył w ręce Szkopów". Jest najwidoczniej przejety straszliwymi nastepstwami które by to mogło przynieść. Polecam Ruszkowi dołaczyc do niego [szukać zgubionego w tym samym galopie łoża do ckm plutonu ckm dowodzonego przez autora. Mój przyp.] ale w międzyczasie na drodze widać trzech ułanów z których jednego rannego dwaj tamci prowadza, niosąc jednocześnie i loże do K.M. i cenny K.B.Ppanc."

 
Motocyklista niemiecki ze zdobycznym KbUr w 1939 roku.

W. Engel "Czołgi płonęły nad Bzurą" 
      "- To fantastyczna broń!
        - Ech! Niech pan nie słucha tego "muszkietera"! - wtrącił ze śmiechem jakiś plutonowy - Nikt jeszcze nie widział czołgu, czy pancerki zniszczonych z tej pukawki.
        - Zobaczymy, Franek1 I to niebawem! - odparł ze złością kapral. - Że też oni wszyscy takie niewierne Tomasze. Przecież sam widziałem i Józefiak też - na własne oczy.
        - Gdzie?
        - Na poligonie!
        - Ech! Ale tu nie poligon - dodał plutonowy.
        Batalion 37 pułku piechoty zaległa nieopodal wsi Sokołów w pobliżu rzeczki Rawki. Droga Bolimów - Sokołów była dobrze 
      widoczna. Staniszewski i Józefiak narychtowali swoje rusznice i kontrolowali przedpole.
       - Te Józefiak! - zawołał jakiś starszy strzelec - A dlaczego te wasze muszkiety melinowano w magazynach aż do wojny?
       - Niepewne pukawiki, Józefiak! Uważaj - dorzucił strzelec.
       (...) Szosą w kierunku Bolimowa sunęła kolumna nieprzyjacielska. Najnowocześniejsze wozy pancerne Mercedes-Benz     
      Sd.Hfz. 23. I., a dalej ciężarówki pełne piechoty. (...) Polski ckm ujadał wściekle, młócąc po ciężarówkach, które 
      zastopowały i  poczęła z nich wyskakiwać niemiecka piechota. Nasza kompania poczęła ją zajadle okładać ogniem. Tylko  
      Kb.Ur. milczały, czając się aż nadejdzie ich chwila.
       (...) - Podpuśćmy ich bliżej:- na 100 metrów. O tak mniej więcej do tej wierzby. 
       - Jadą pewnie! Niczego nie podejrzewają
       - To właśnie dobrze. Zaskoczymy ich!
       (...) - O! Dojeżdżają do wierzby - krzyczę.
       - Teraz! - odpowiada kapral
      Działko pierwszego mercedesa już pluło ogniem w kierunku ckm-u. Kpr. Staniszewski strzelił starannie i działko    
     momentalnie zamilkło.
      - Dostał! - wołam. - W wieżyczkę.
      - Józefiak! - kapral przekrzykiwał huk bitewny - Strzelaj do pierwszego mercedesa!
     Niemal jednocześnie nacisnęli obaj języki spustowe swych rusznic przeciwpancernych. Trzasnęły strzały prawie niesłyszalne w zawierusze walki. I oto okrzyk zdziwienia i uznania zarazem przetoczył się po polskich liniach. Czołowy samochód pancerny skręcił nieporadnie i wpadł rozbity do rowu. Staniszewski i Józefiak posłali następnie pociski drugiemu mercedesowi, który - aby objechać wokół blokującego pół szerokości szosy pierwszy wóz - przyhamował. Obaj strzelcy wyborowi rozbili niemal jednocześnie manewrującą niemiecką pancerkę, trafiając ją w burtę i silnik, który zaczął kurzyć niebieskim dymem. Ten Niemiec również skapotował maską do rowu. (...) Klasnął strzał kaprala i 3-cia pancerka hitlerowska przestała nam zagrażać swym dziełkiem, a jej załoga ratowała się ucieczką, obawiając się spalenia. Z motoru bowiem buchnął dym z płomieniami. Ścięła ich seria z Ckm-u i naszych zdobycznych automatów. (...) Na ten widok dalsze wozy pancerne zawróciły w miejscu i poczęły uciekać, (...), Staniszewski i Józefiak posłali w ślad za nimi jeszcze kilka pocisków z Kb.Ur i najprawdopodobniej trochę uszkodzili jeszcze 2 mercedesy,(...). 
    (...) Zmierzyliśmy przestrzeliny w wieżyczce i przodzie motoru samochodu pancernego. Istotnie grubości 14 mm."

 
Żołnierz niemiecki z KbUr wz.35.


Włoski spadochroniarz z kbUR w czasie II wojny światowej. 
Zdjęcie słabej jakości, innego nie posiadamy.

Relacjia Mieczysława Andrysika z 4 pułku ułanów zaniemieńskich
     "Z karabinem przeciwpancernym spotkałem się po raz pierwszy w lipcu 1939 roku na poligonie w Rembertowie-Wesołej podczas zgrupowania podchorążych wszystkich specjalności w ramach przeszkolenia miesięcznego piechoty, tj. na pułku manewrowym. W czasie tego przeszkolenia przechodziliśmy również zajęcia z bronią przeciwpancerną, tj. obsługę i strzelania z karabinu przeciwpancernego zwanego po wojnie URUGWAJEM. Przy pierwszym strzelaniu z tej rusznicy (tak ją we wrześniu potocznie nazywano) instruktorzy-podchorążowie ostatniego rocznika Szkoły Podchorążych Piechoty zwracali uwagę na dwie cechy tego karabinu, który zasadniczo nie różnił się konstrukcją z wyjątkiem masy i długości od zwykłego  kb:
       - Mały zasięg (...)
    - Duży odrzut, nie należało zapierać się stopami w pozycji leżącej o ziemię lub inne przedmioty terenowe. "

Włochy 1943 rok. Amerykanie prezentują zdobyty KbUr. Broń jest bez zamka, stojaka i paru pomniejszych elelementów.

UR po 1939

    We wrześniu 1939 roku Niemcy zdobyli około 880 sztuk tej broni. Używano jej do 1940 roku, m.in. w czasie walk we Francji. Oznaczono ją jako  Panzer Büchse 35 (polnisch) lub w skrócie PzB 35(p). Na przełomie 1940/41 roku 660 sztuk przekazali Włochom. Ci ostatni oznaczyli je jako Fucile Contracarro 35(P) i walczyli nim na wszystkich swoich frontach. Zapewne pojawił się na froncie greckim, ale największa ilość popłynęła do Afryki Północnej i walczyła przeciwko Brytyjczykom. 

1939 rok - broń zdobyta przez Niemców. Na I planie KbUr

Fragment niemieckiego filmu propagandowego Der Feldzug in Polen (1939).
Film pokazuje rozbrajanie oddziałów polskich pod Radomiem. Widać wydaźnie długie lufy KbUR'a, wraz z inną bronią polską.

     Jako ciekawostkę można wymienić, że po zajęciu Iraku przez wojska koalicji w 2003 roku odnalazł się karabin KbUr właśnie w tym kraju w jednej z kolekcji broni, prawdopodobnie pochodzący z armii włoskiej lub z pomocy niemieckiej z 1941 roku, jakiej udzielali w sprzęcie powstaniom antybrytyjskim. Z Włoch pewne ilości trafiły po wojnie w ręce aliantów i ZSRR. 

Żołnierz amerykański w Iraku z kb Ur wz.35. Co ważne - broń jest kompletna i zapewne sprawna. Pewnie nieświadomy roli broni, którą trzyma i legendy jaką jest owiana. Brak jakichkolwiek danych o jej dalszych losach. 

    Po wrześniu 1939 roku ZSRR zdobyło pewne ilości broni, ale dane liczbowe są nieznane. Dziś karabin znajduje się w muzeach w:
- Warszawie
- Białymstoku
- Bydgoszczy
- Kołobrzegu
- Biłgoraju
- Muzeum Ziemi Sochaczewskiej
     Do tego doliczyć należy od kilkunastu do kilkudziesięciu ocalałych sztuk w prywatnych kolekcjach i w różnym stanie zachowania. Zapewne jeszcze odnajdą się kolejne sztuki tej broni. Na pewno broń spoczywa gdzieś z magazynach muzeów rosyjskich lud we wrześniowych skrytkach. 

    W 2006 r. na internetowej aukcji w USA pojawił się KbUR w stanie magazynowym. Zdaniem autora to możliwe, aby był to karabin z Iraku. Wygląda jakby dopiero go wyciągnięto ze skrzyni  w jednym z pułków w 1939. Jeśli chcesz zobaczyć szczegóły, kliknij poniżej.

>>>Zdjęcia KB PPANC WZ.1935 w USA<<<

Konstrukcja 

        LUFA -  wykonana z kutej stali, gwintowana, 6 bruzd prawoskrętnych. Długość całkowita1200 mm. Z komorą zamkową łączona na gwint, u wylotu lufy umocowany hamulec wylotowy łagodzący odrzut. Tylna część hamulca stanowi jednocześnie podstawę trapezowej muszki, która miała możliwość regulacji w płaszczyźnie poziomej (była zakołkowywana). Numeracja fabryczna lufy zwykle nie odpowiada numerowi komory zamkowej. W tylnej części lufy wykonano osadę dwójnogu w postaci dwu listew wiodących i zatrzasku. Żywotność lufy instrukcja określa jako 200 strzałów, potem należy lufę wymienić. Czynność tę miał wykonywać rusznikarz pododdziału.

        KOMORA ZAMKOWA - wykonana ze stali, obróbką skrawaniem. W przedniej części celownik szczerbinkowy stały (szczerbinka prostokątna) o nastawie odpowiadającej 300 m. W tylnej dolnej części komory gniazdo magazynka z dwoma zaczepami (w przedniej i tylnej części). Za nim urządzenie spustowe. Magazynek z blachy stalowej, pudełkowy, w kształcie trapezu, o pojemności 4 nabojów. Zastosowano płaską sprężynę podajnika wzorowaną na sprężynie mauserowskiej. Po napełnieniu magazynka 4 nabojami sprężyna była prawie całkowicie ściśnięta. Mogło to powodować problemy z dosyłaniem amunicji, nie ma jednak na ten temat żadnych informacji, a obie znane instrukcje (polska i włoska) mówią o pojemności magazynka 4 nabojów. Wymiana magazynka wymagała posłużenia się obiema rękami, gdyż jednocześnie należało nacisnąć oba zaczepy magazynka. Zamek tłokowy, ślizgowo-obrotowy, ryglowany symetrycznie dwoma ryglasmi w przedniej części trzonu zamkowego. Zapasowy rygiel, współpracujący z mostkiem komory zamkowej, znajduje się w tylnej części trzonu. przed rączką zamkową. Rączka zamkowa prosta. Łącznie zamek składał się z 5 części: trzonu, łącznika, trzonu iglicznego, sprężyny, opory sprężyny (dla porównania, zamek mauserowski składał się z 8 części o znacznie bardziej skomplikowanej technologii produkcji)

Części zamka.

       ŁOŻE I INNE -  zewnętrzne powierzchnie lufy, komory zamkowe i cały magazynek były oksydowane łoże drewniane z chwytem pistoletowym i nakładką. Na odwrotnej stronie nakładki wybijano numer zgodny z numerem fabrycznym komory zamkowej. Na kolbie i przednim bączku umieszczono strzemiączka do pasa. Dwójnóg z prętów stalowych, składany pod lufą ku jej wylotowi. Jego konstrukcja zapewniała dużą swobodę ruchu w płaszczyznach poziomej i pionowej, co umożliwia swobodne nakierowywanie broni na cel. Nóżki zakończone ostrogami.

KbUr z odciągniętym zamkiem.


Hamulec wylotowy. Ówcześnie rzadkość w konstrukcjach broni.

Podstawowe dane

Źródła