Karabin samopowtarzalny wz.1921

(Karabin automatyczny wzór warsztatów broni DOG we Lwowie 1921)
(Kbsp wz.1921)

 



Znalazłeś błąd? 


 

Powstanie 

    W końcu 1920 roku gen. T.Rozwadowski (szef Sztabu Generalnego i dowódca Frontu Galicyjskiego) wydał rozkaz Zbrojowni Wojsk Polskich we Lwowie przebudowy austriackiego kb Mannlicher wz.1888 na broń automatyczną (samopowtarzalną). Zbrojownia wykonała kilka różniących się modeli. Inicjatywę poparł minister spraw wojskowych gen. Sosnkowski. Polecił Komitetowi Uzbrojenia rozpatrzyć wniosek w sprawie wyposażenia armii polskiej, a szczególnie kawalerii w karabiny samopowtarzalne. Efekty musiały być zadowalające, bo Zbrojownia przystąpiła też do budowy modeli opartych o Mannlichera wz.1890. 
   W ramach tych prac powstał kbsp wz.1921. Nieznane są inne okoliczności powstania, oraz przyczyny nie przyjęcia go do produkcji masowej. Może spowodował to koniec wojny, a może niezadowalające testy. W MPW w Warszawie, na tablicy przedstawiającej inwentarz produkcyjny DOG we Lwowie znajduje się jedyny zachowany egzemplarz broni, o numerze 52191. Na broni widnieje napis:
"Karabin automatyczny wzór warsztatów broni DOG we Lwowie 1921".
    Zdaniem autora fakt, że kbsp wz.1921 znalazł się na tablicy może oznaczać, że wypuszczono partię próbną. Konstrukcji nieudanej nie pokazywano by jako dorobku zbrojowni. Póki co pozostaje to zagadką.

Konstrukcja

      Kbsp wz.1921 działa na zasadzie wykorzystania części gazów prochowych odprowadzanych przez boczny otwór w przewodzie lufy. Gazy te po dostaniu się do znajdującej się pod lufą komory gazowej naciskały na tłok, który cofając się , ściskał sprężynę powrotną nawiniętą na tłoczysko oraz dwie ułożone równolegle sprężyny pełniące funkcję dodatkowych sprężyn powrotnych. Z tłoczyskiem była związana sztywno szyna umieszczona z prawej strony broni. Przekazywała ruch tłoka i tłoczyska na suwadło. Wsteczny ruch szyny na pierwszych 18 mm powodował odryglowane zamka, a następnie cofnięcie zespołu zamek - suwadło. 
    Zamek był ryglowany niesymetrycznie za pomocą wahliwego opierającego się o występ w dolnej części komory zamkowej. Odryglowanie zamka było wymuszone przez cofające się suwadło. Mechanizm spustowy kbsp umożliwiał prowadzenie tylko pojedynczego ognia. Broń miała bezpiecznik chroniący przed strzałami przedwczesnymi oraz bezpiecznik skrzydełkowy umieszczony z lewej strony komory zamkowej, unieruchamiający zamek w przednim położeniu. Bezpiecznik ten unieruchamiał także iglicę przy napiętej sprężynie uderzeniowej.
    Broń była zasilana od dołu ze stałego magazynka pudełkowego ładowanego razem z łódką. Mieścił 5 naboi 8mm x 56R Mannlicher. Po wystrzeleniu ostatniego naboju zamek wracał w poprzednie położenie, a łódka wypadała z magazynka. Oryginalnym rozwiązaniem było zastosowanie w komorze gazowej rozdzielacza-regulatora o dwu nastawach, pozwalającego na wyłączenie automatyki broni. Karabin działał wtedy jak karabin powtarzalny. 
    Przyrządy celownicze kbsp składały się z nieosłoniętej muszki i przerzutowego celownika o nastawach 300 i 500 oraz z celownika ramkowego z suwakiem o nastawie 600-2400 m. Karabin miał drewnianą kolbę i łoże. Tylna cześć lufy, zespół sprężyn powrotnych, rura i komora gazowa były osłonięte metalowym płaszczem. Broń miała uchwyt pistoletowy pod kątem 80o.

Podstawowe dane

Kaliber: 8 mm
Masa: ???
Długość broni: ???
Długość lufy: ???
Pojemność magazynka: 5 naboi
Prędkość początkowa pocisku: ???
Nastawy celownika rzutowego: 300 i 500 m
Nastawy celownika ramkowego: 600-2400 m

Źródła

"Piechota Wojska Polskiego 1918 - 1939" Z.Jagiełło
"Polskie konstrukcje broni strzeleckiej" Z. Gwódźdź
"Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i WP w latach 1914-1939" A.Kontankiewicz


/PATHE/