Karabin Mauser wz.1871
(Infanterie-Gewehr Mod.71)
Powstanie
Infanterie-Gewehr Mod. 71 był
karabinem, który dosłownie w milionach sztuk był produkowany w oparciu o
konstrukcję braci Paula i Wilhelm'a Mauser'ów. Prawie każda oryginalna
zaleta tego karabinu, tj. magazynek i system zamka był zaprojektowany przez
genialnego Peter'a Paula Mausera, który systematycznie rozwijał swój projekt.
Karabin oparto na systemie Dreyse'a lecz był innowacyjną konstrukcją i jedną z
pierwszych z karabinów powtarzalnych. Mówi sie, że była to wersja rozwojowa
eksperymentalnego karabinu Mauser-Norris z 1868 roku z Królewskiej Zbrojowni
Wurttemberg w Oberndorfie i bardzo podobna w działaniu do francuskiego
Chasspot'a (poprzednik karabinu Gras Mle.1874).
W latach 1870 - 71 Armia Niemiec przeprowadziła próby z kilkoma różnymi typami karabinów w Szkole Strzeleckiej w Spandau. Karabin Mod.71 stanął do prób, a jego głównym rywalem został Bawarski Werder Mod.1869. Omawiana konstrukcja wygrała konkurs i pod koniec 1871 roku weszła do seryjnej produkcji. Pierwotną wersję musiano ulepszyć dodając dźwignie bezpieczeństwa, według wymagań armii. Zlokalizowano ją za lufą. Pierwsze sztuki trafiły do pułków na początku 1872 roku. Karabin był jednostrzałowcem zasilanym nabojami z prochem czarnym 11 mm. Produkcja odbywała się w Spandau, w Oberndorffie w Zakładach Mauser'a, w Zakładach O.W.Styer w Erfurcie (OEWG), w Zakładach Mausera w Gdańsku, a nawet na początku w...National Arms and Ammunition Company w Birmingham w Anglii (!). Dodatkowe karabiny wytwarzano też w Amberg (Bawaria) poprzez przerobienie Bawarskich Werderów na karabiny systemu Mod.71. Znane są jako M.1869 n.M. "Bawarski Werder".
Karabin eksportowano do Chin, Japonii i Urugwaju. Pewne ilości zakupiła też Serbia. Karabin w czasie I wojny światowej występował w formacjach pomocniczych armii niemieckiej. Sukces modelu wz.71 doprowadził do stworzenia serbskiego odpowiednika Mausera-Milovanovicza wz. 1881 o kalibrze 10,15mm.
W latach 1870 - 71 Armia Niemiec przeprowadziła próby z kilkoma różnymi typami karabinów w Szkole Strzeleckiej w Spandau. Karabin Mod.71 stanął do prób, a jego głównym rywalem został Bawarski Werder Mod.1869. Omawiana konstrukcja wygrała konkurs i pod koniec 1871 roku weszła do seryjnej produkcji. Pierwotną wersję musiano ulepszyć dodając dźwignie bezpieczeństwa, według wymagań armii. Zlokalizowano ją za lufą. Pierwsze sztuki trafiły do pułków na początku 1872 roku. Karabin był jednostrzałowcem zasilanym nabojami z prochem czarnym 11 mm. Produkcja odbywała się w Spandau, w Oberndorffie w Zakładach Mauser'a, w Zakładach O.W.Styer w Erfurcie (OEWG), w Zakładach Mausera w Gdańsku, a nawet na początku w...National Arms and Ammunition Company w Birmingham w Anglii (!). Dodatkowe karabiny wytwarzano też w Amberg (Bawaria) poprzez przerobienie Bawarskich Werderów na karabiny systemu Mod.71. Znane są jako M.1869 n.M. "Bawarski Werder".
Karabin eksportowano do Chin, Japonii i Urugwaju. Pewne ilości zakupiła też Serbia. Karabin w czasie I wojny światowej występował w formacjach pomocniczych armii niemieckiej. Sukces modelu wz.71 doprowadził do stworzenia serbskiego odpowiednika Mausera-Milovanovicza wz. 1881 o kalibrze 10,15mm.
W Polsce
Ze względu na ubogą literaturę
tematu (lub naszych źródeł) niewiele można powiedzieć o karabinie 11 mm
Mauser wz.71. Geneza jego przybycia do Polski musi być oparta na
przypuszczeniach. Prawdopodobnie przejęto je od w/w jednostek armii
niemieckiej.
W 1920 roku karabiny niemieckie stanowiły 30% karabinów w WP. Była to liczba z oczywistą przewagą karabinu wz.98 kalibru 7,92 mm. Jednocześnie po wojsku niemieckim (i austriackim) przejęto około 100.000 sztuk karabinów. Należy więc ocenić ilość kb wz.71 na kilka tysięcy sztuk. Wiadomo, iż tak jak inne karabiny jednostrzałowe znajdował się na stanie jednostek pomocniczych WP.
W czasie klasyfikacji z 1925 roku karabin został zakwalifikowany do III kategorii, czyli miał być przekazany poza wojsko. Przekazywano go już od 1921 roku. Przekazano 103 sztuki do Ministerstwa Skarbu (Straż Celna). Dla WP karabin jednostrzałowy i z mocno dymiącym prochem czarnym był bezużyteczny. Karabin występuje w magazynach jeszcze pod koniec lat dwudziestych i na tym kończą się posiadane informacje o tym sprzęcie.
W 1920 roku karabiny niemieckie stanowiły 30% karabinów w WP. Była to liczba z oczywistą przewagą karabinu wz.98 kalibru 7,92 mm. Jednocześnie po wojsku niemieckim (i austriackim) przejęto około 100.000 sztuk karabinów. Należy więc ocenić ilość kb wz.71 na kilka tysięcy sztuk. Wiadomo, iż tak jak inne karabiny jednostrzałowe znajdował się na stanie jednostek pomocniczych WP.
W czasie klasyfikacji z 1925 roku karabin został zakwalifikowany do III kategorii, czyli miał być przekazany poza wojsko. Przekazywano go już od 1921 roku. Przekazano 103 sztuki do Ministerstwa Skarbu (Straż Celna). Dla WP karabin jednostrzałowy i z mocno dymiącym prochem czarnym był bezużyteczny. Karabin występuje w magazynach jeszcze pod koniec lat dwudziestych i na tym kończą się posiadane informacje o tym sprzęcie.
Konstrukcja
Mauser wz.1871 był bronią jednostrzałową, z zamkiem czterotaktowym. Jedynym ryglem była rączką zamkowa. Karabin wyposażony był w bezpiecznik. Bezpiecznik miał postać skrzydełka znajdującego się w tylnej części zamka. Był wyposażony w łoże i kolbę drewniane, z integralnym chwytem pistoletowym. wz.1871 był wyposażony w mechaniczne przyrządy celownicze składające się z celownika ramkowo-wysuwkowy o pięciu szczerbinach i muszki (nastawy celownika 300-1600 m). Zastosowano w nim celownik ramkowy z możliwością ustawienia odległości od 300 do 1600m. Z bukowego i orzechowego drewna produkowano łoże i kolbę, która nie posiadała chwytu pół-pistoletowego ani nakładki. Sam karabin miał długość 1350mm przy masie ok. 4,5kg. Trzeba ponadto nadmienić, iż był to karabin jednostrzałowy, więc nie było konieczności stosowania wyrzutnika.Wykorzystywano w nim nabój o długości 78mm zawierający 5g prochu czarnego. Pozwalało to wystrzelić pocisk ołowiany o masie 25g na odległość nawet 3km.
Podstawowe dane
Kaliber: 11mmDługość całkowita: 1350 mm
Długość lufy: 855 mm
Masa: 4,5 kg
Ilość naboi: 1
Masa naboju: 43 g
Masa pocisku: 25 g
Prędkość początkowa: 440 m/s
Nastawy celownika: 300 m - 1600 m
Źródła
"Korpus Ochrony Pogranicza 1924 - 1939" J.Prochowicz
"Piechota
Wojska Polskiego 1918 - 1939" Z.Jagiełło
"Broń
strzelecka Wojska Polskiego 1918-39" A.Konstankiewicz
/PATHE/


