Hełm rosyjsko - fiński wz.1917

(Rosyjski M/17)



Znalazłeś błąd? 


Hełm rosyjsko-fiński wz.17
Hełm rosyjsko-fiński wz.17

   Hełm  ten, zwany też hełmikiem Sohlberga był jednym z obecnych w zestawieniach sprzętu sporządzanych przez Departament Uzbrojenia Ministerstwa Spraw Wojskowych. .Nazwa wzięła się stąd, iż hełmy te były produkowane w latach 1917 – 1918 dla armii carskiej jako „wzór rosyjski” przez zakłady Oy Sohlberg ABw Helsinkach, kiedy jeszcze te znajdowały się w rękach carskich. Hełm wzorowany na francuskich hełmie wz.1915. Zamówienie Armii Carskiej opiewało na 600.000 sztuk. Po zakończeniu I wojny produkowało je już niepodległe państwo Fińskie. Według spisu uzbrojenia Armii Fińskiej w 1950 roku, na stanie posiadali wciąż 5.000 tego typu hełmów. Są to wszystkie hełmy, które znalazły się w fabryce w momencie wybuchu fińskiej wojny domowej. Skonfiskowane zostały przez  Czerwonogwardzistów. Po wojnie używały ich oddziały fińskich Białogwardzistów oraz żołnierze 1 helsińskiego Pułku Piechoty.
            Według źródeł fińskich, hełm miał być produkowany jeszcze po odzyskaniu niepodległości przez  Finlandię. Armia Fińska zaprzestała używania tych hełmów w 1920 roku i przekazała je do obrony cywilnej i straży pożarnych.

W Polsce

    Do Polski hełm trafił poprzez oddziały powracające z Rosji. Wiadomo iż używał ich batalion szturmowy przy 5 Dywizji Strzelców (zwanej też Dywizją Syberyjską), której oddziały służyły już w niepodległej Polsce. Także zdobycze na Armii Czerwonej uzupełniły poważnie zapas tego modelu. Znaleźć je można szczególnie na fotografiach z 1920 roku, jednak rzadko stanowiły uzbrojenie etatowe całych jednostek (wyjątek stanowi tu zdjęcie I plutonu samochodowo - pancernego). 
 

1 Pluton Samochodowo Pancerny - 1920 r.
1 Pluton Samochodów Pancernych w 1920 r. Żołnierze w hełmach wz.1917

    Po użytkowaniu przez WP w latach dwudziestych, w wyniku unifikacji uzbrojenia przekazano je do KOP. Błędnie katalogowano je tam jako „hełmy włoskie wz.1916” (w zestawieniach KOP figuruje 2.127 hełmów włoskich z 1 kwietnia 1936 roku, z czego prawdopodobnie 3/4 to w rzeczywistości hełmy rosyjsko-fińskie wz.17). Ciekawostkę stanowi fotografia 2 D.A.K. powracającego z ćwiczeń jeszcze w 1938 roku (próbujemy znaleźć), gdzie hełmy te są wyraźnie widoczne. W roku 1936 było ich łącznie 2.125 sztuk na stanie WP. 

Żołnierze polscy pod Dźwińskiem w hełmach rosyjsko-fińskich i niemieckich
Żołnierze polscy pod Dźwińskiem w hełmach rosyjsko-fińskich i niemieckich

 

Konstrukcja

    Hełm zbliżony był kształtem do francuskiego hełmu wz. 15. Produkowano go z kawałka blachy i grubości 1,1 mm. Brzegi obcinano, bez zwalcowanego paska blachy, zabezpieczającego krawędzie. Na czole czerepu nie było otworów do mocowania odznak. Na szczycie czerepu hełm miał kopułkę wentylacyjną. Wersja dla armii carskiej posiadała wyposażenie identyczne z tym we francuskim wz. 15. Późniejsza produkcja przewidywała natomiast czapeczkę z tkaniny, ściąganą w szczycie sznurkiem. W Polsce hełm malowano na kolor khaki z mocnym odcieniem brunatnym. Często ozdabiano malowidłem orła lub też orła z tarczą amazonek. Istnieje wiele przeróbek upodabniających je do francuskiego wz.15. W tym celu zdejmowano kopułę wentylacyjną, powiększano otwór wentylacyjny w szczycie czerepu i przynitowywano grzebienie. Pochodziły one prawdopodobnie z uszkodzonych hełmów francuskich. Istnieją też dowody na używanie ich w czasie Wojny Obronnej 1939, na co wskazuje analiza znalezisk na pobojowiskach bitewnych. 

Podstawowe dane

Masa: 1 kg
Grubość stali: 1,1 mm


 

Źródła

"Hełmy Wojska Polskiego 1917 - 2000" J. Kijak
http://www.pottia.net


/PATHE/