Garłacz karabinowy "V.B."

(Grenade r fusil Vivien Bessicres)
(Rifle granade VB)



Znalazłeś błąd? 

Garłacz francuski VB (widać pierścień dociskający, co odróżnia wersję amerykańską od francuskiej) z załadowanym granatem bojowym wz.1915.




Powstanie

    Garłacz karabinowy (zwany też "granatem nasadkowym") stosowano do karbinów systemu Berthiera (wz. 07/15, wz. 07/16 i wz. 16) wraz z granatami karabinowymi V.B. (Vivien - Bessieres) i szeroko wykorzystywany przez Armię Francuską. w czasie I Wojny, każdy francuski pluton piechoty posiadał garłacze V.B. na karabinach Lebel. Używano ich szczególnie do niszczenia stanowisk ckmów. Użycie karabinów Lebel nie wynikało z przeznaczenia garłacza specjalnie dla tego typu karabinu. W rzeczywistości pasował on do każdego francuskiego karabinu. Jednak Lebel miał jako jedyny moc wystarczającą aby odpalić V.B. 
    Istniały też podobne konstrukcje w wojskach Niemiec, Wielkiej Brytanii, Wloch, ZSRR. Zapewniał on bezpośrednie wsparcie drużyn piechoty na polu walki. Używała go także Armia USA w lipcu 1917 roku. Zaadoptowano go do użycia w karabinach M1903 i M1917. Wielka Brytania wykonała podobną adaptację dla karabinów Enfield. 
       Używano różnych rodzajów granatów. Po pierwsze granaty obronne i zaczepne, które były produkowane zarówno we Francji, jak i w USA (tutaj pojawia się liczba 20 mln wyprodukowanych sztuk).
    Drugim typem był granat meldunkowy, w którym można było przesyłać wiadomości. Używany powszechnie przez Armię Francji, nie używany w USA. Przeznaczony był dla oddziałów odciętych. Składał się z tuby, w której wkładano wiadomość. Po wylądowaniu odpalał się mały ładunek dymny, który miał pomóc znaleźć wiadomość. Granat był jedna zawodny na ...miękkim gruncie. Ponieważ  bitwy roku 1918 odbywały się głównie na takim gruncie, zdecydowało to o małym użyciu tego środka łączności. Poza tym odnotowano rany zadane kolegom przez wystrzelenie granatu łączności...
    Istniał także granat "pirotechniczny", których używano jako flar, lub jako granaty dymne. Okazało się jednak, ze ten ostatni jest zawodny. 

  

Żołnierz amerykański  garłaczem "V.B.", bez granatu podczas I Wojny Światowej.


Francuski żołnierz kolonialny z karabinem Label z Garłaczem V.B.



W Polsce

    Granaty V.B. były na wyposażeniu Wojska Polskiego w latach 1920-34. Używane były przez sekcje grenadierskie drużyny piechoty (do 1930 roku pułki w organizacji francuskiej), w liczbie 3 na drużynę (inne źródła podają liczbę 6 sztuk). W pułku piechoty miało być w/g etatu 108 garłaczy. Garłacze, do 1930 roku, stosowały pułki piechoty 1, 2, 5, 6, 8, 11, 12, 13, 18, 19, 20, 27, 28 i 29 Dywizji Piechoty poza tym prawdopodobnie w garłacze V.B. uzbrojone były pułki 3 Dywizji Piechoty. Stosowano je również w oddziałach służb Wojska Polskiego. Istnieją także wzmianki, iż wyposażono w nie KOP, który dostał garłacze i granaty w nieznanych ilościach wraz z kb Berthier wz.1916 w 1926 roku.
     W 1939 roku garłacze V.B. zapewne były w użyciu w jednostkach II rzutu. Można się spodzewać, że używał ich KOP oraz ON. Wraz z wprowadzeniem granatnika wz.36, garłacze stały sie anachronizmem, chociaż w 1939 roku Francja dopiero rozpoczęła ich wycofywanie z użycia i nie udało jej się to, aż do inwazji w 1940 roku.
      W Polsce oprócz amunicji bojowej (granat VB wz.1915) produkowano naboje miotające do garłaczy V.B. Były to granaty meldunkowe. Granat taki nie posiadał pocisku, a szyjka łuski była zgnieciona w formie gwiazdki. Do produkcji wykorzystywano wystrzelone łuski amunicji bojowej, które ponownie elaborowano. Dlatego też często w opakowaniach polskich występowały naboje z oznaczeniem wytwórni francuskiej. Amunicję wytwórni polskich pakowano w pudełka kartonowe po 8 sztuk lub pakiety po 10 sztuk. 
     Granat meldunkowy posiadał wolną przestrzeń na kartkę z meldunkiem. Nie wiadomo na ile skutecznie i powszechnie stosowano ten sposób komunikacji w Wojsku Polskim, jednak podjęcie produkcji granatów dla tego alternatywnego sposobu użycia V.B. świadczy o znacznym stopniu jego zastosowania. Widocznie ocena była inna niż w USA.
 
Podchorąży rezerwyi z garłaczem "V.B.". Na zdjęciu wyrażnie wersja francuska garłacza.
Dziękujemy Panu Krzysztof Kliniewskiemu.


Po lewej: Żołnierz z garłaczem "V.B." . Zdjęcie dzięki uprzejmości KEY.



Konstrukcja 

    Garłacz ten miał kształt kielicha i składał się z rury przedniej, będącej przedłużeniem lufy stożka, komory gazowej i nasady. Na tejże nasadzie znajdowały się podłużne wycięcia umożliwiające zamocowaniu garłacza na karabinie. Garłacz, po nałożeniu na lufę karabinu, służył do miotania granatów karabinowych V.B. wz.1915 o masie całkowitej 475 g. Po założeniu na lufę należało docisnąć garłacz za pomocą pierścienia. Wersja USA pierścienia nie posiadała.

        Do nozenia garłacza używano we Francji kabury czarnej, skórzanej. Nie wiadomo, czy używano jej także w Polsce.

  



Reprodukcja kabury na garłacz V.B. proponowana przez firmę www.aefsupply.com


    Zasięg strzału określano kątem nachylenia bronii. Kąt nachylenia pokazuje tabela poniżej.

Kąt nachylenia Zasięg strzału
45° 190 m
50° 175 m
55° 170 m
60° 160 m
65° 140 to 150 m
75° 110 to 120 m
80° 85 to 100 m
85° 80 m

    Granat wz.1915, o żeliwnych, nacinanych ściankach, wypełnionych prawdopodobnie melinitem, podczas wybuchu rozrywał się na setki drobnych odłamków rażących żołnierzy w promieniu  do 100 m. Wewnątrz granatu znajdowały się dwa kanały, pierwszy - środkowy, dla pocisku karabinowego, drugi - boczny, z lewej strony, mieścił zapalnik czasowy. Czas palenia się zapalnika wynosił od około 5 do 7 sekund. W celu odpalenia granatu garłacz nasadzano na lufę karabinu, a następnie wkładano do niego granat, a karabin ładowano ostrym nabojem. Podczas strzału gazy prochowe wyrzucały granat z garłacza na odległość, w zależności od kąta podniesienia lufy, od kilkudziesięciu do 190 m. Po wystrzeleniu pocisk przechodząc przez środkowy kanał granatu, naciskał iglicę, uruchamiając tym samym zapalnik. Granat karabinowy V.B. mógł być stosowany zarówno jako granat obronny jak i granat zaczepny oraz łączności i piroteczniczny.

     


                


             
Granat  bojowy wz.1915                               Granat ćwiczebny   
             
            
                Granat meldunkowy V.B.
 

Granat dymny


Budowa wewnętrzna granatu VB bojowego wz.1915

Podstawowe dane 

Czas palenia się zapalnika – 5 do 7 sekund
Zasięg – 170 - 190 m
Kaliber: 50mm
Szybkostrzelność: 4-9 na minutę (zwykle używano około 4 garłaczy strzleających jednocześnie)
Granat bojowy wz.1915 (wersja obronna i zaczepna)
Masa całkowita: 490g
Masa ładunku wybuchowego: 60g
Zasięg odłamków – 100 m
Granat meldunkowy
Zasięg: 350 m

Źródła


"Piechota Wojska Polskiego 1918 - 1939" Z.Jagiełło
"Korpus Ochrony Pogranicza 1924 - 1939" J.Prochowicz
www.wp39.netlook.pl - ostatnie zdjęcie jest własnością KEY
http://visualcollector.com
/PATHE/