Ciężki Karabin Maszynowy Colt wz.1914




Znalazłeś błąd? 

Ckm Colt wz.14
Ckm Colt wz.14 bez podstawy

Powstanie

      Ciężki karabin maszynowy COLT M.1895 (potem M.1914) był jedną z konstrukcji genialnego Johna Mosesa Browninga. Był to pierwszy udany karabin maszynowy jego konstrukcji. Odrzucony został przez US Army, która wciąż używała podatnego na zacięcia i uszkodzenia 45 calowego, zasilanego magazynkiem bębnowym, obrotowym ckm Gatling'a. Kilkaset sztuk zakupiła jednak US Navy o kalibrze 6 mm, takim samym zresztą jak jej nowy karabin Winchester - Lee M.1895. Ten ostatni kb służył w Marynarce USA przez kilka lat. Ckm COLT pluł ogniem w czasie wojny hiszpańsko-amerykańskiej i stanowił wsparcie ogniowe Marines aż do I wojny światowej. Ckm był znalazł się także na stanie (w czasie wspomnianej wojny) na stanie tzw. "Rough Riders", czyli 1 Ochotniczej Dywizji Kawalerii U.S. Stała się ona słynna poprzez książkę "Rought Riders" autorstwa Teodora Roosevelta, który w niej służył i tą pozycją zapisał się w historii amerykańskiej literatury. Wspomina on o ckm COLT, które wyprowadziły go z niejednej opresji. W jego opisie znaleźć można jednak, że była to broń, na której nie do końca można było polegać i były trudne do przewożenia na duże odległości. 

       1. Batalion Marines był wyposażony w co najmniej dwa COLT'y M.1895. Stały się sprzętem etatowym Camp McCalla, po ich lądowaniu 10 czerwca 1898 roku w Guantanamo. Zastąpiono je 2 sztukami COLTów teksańskich, czyli umieszczonych na podstawach kołowych, przypominających biedki, mogących przewozić 1.920 sztuk amunicji w 8 skrzynkach (każda po 2 taśmy ze 120 nabojami). Karabiny broniły Camp McCalla przez atakami hiszpańskimi. Ckm służył w czasie zajmowania przez US Marines Guanica w Puerto Rico. Montowano go też na okrętach amerykańskich. Po tej wojnie US Army nie zdecydowała się na wycofanie ckm Gatlin i wprowadzenie ckm Colt'a. Przynajmniej nigdy oficjalnie. Służył jeszcze w wojnie filipińsko-amerykańskiej oraz w Powstaniu Bokserów. Kanadyjczycy strzelali z niego w czasie wojny burskiej. Pewne ilości zakupił rząd Meksyku, w celu zwalczania Rewolucji Meksykańskiej. 

 

Ckmy Colt w "Rough Riders" w San Antonio, Texas jeszcze przed służbą na Kubie.
Ckmy Colt w "Rough Riders" w San Antonio, Texas jeszcze przed służbą na Kubie.

 

      Ckm był unowocześniany w 1914 roku, tworząc wersję M.95/14, lub zwany Colt-Browning wz.14,  w której zmieniono kaliber na .30/60. W czasie I wojny światowej ckm wypłynął do Europy z Amerykańskim Korpusem Ekspedycyjnym, zanim jeszcze wymieniono je na ckm Browning M.1917. Nie służył długo na lądzie. Służył jednak w powietrzu, gdyż przyjęto go, po drobnych przeróbkach jako karabin Marlin i włączono do służby na samolotach USA. Warto wspomnieć, że wersja Marlin montowana była w czołgach. Pewne ilości trafiły do Włoch - ta wersja miała kaliber 6,5 mm i była używana przez armię włoską jako zastępca krajowej produkcji ckm Fiat-Revelli. Poza tym ckm zakupiły jeszcze Anglia, Belgia, Rosja i Kanada. 

      Jego największą zaletą była waga. Był szalenie lekki, co ułatwiało mu służbę w Marines, na morzu i w lotnictwie. Jako ciekawostkę można nadmienić, że ckm Colt wz.14 zamontowano w rosyjskim czołgu średnim T-12 w jarzmie kulistym Szpagina, gdyż nieosiągalne były jeszcze w 1930 roku k.m. DT.  

U.S.Marines z ckm Colt na wózkach kołowych.
U.S.Marines z ckm Colt na wózkach kołowych.


W Polsce 

    Karabin maszynowy Colt znalazł się w Polsce z Rosji. Dywizja Strzelców Murmańskich była w nie wyposażona, ale nie wróciła do Polski z bronią. Dużo wskazuje także na to, iż posiadała je 4 Dywizja Syberyjska, która jako jedyna przywiozła broń do kraju. Wiadomo, że spore ilości w czasie I wojny światowej Rosja zakupiła, więc mogły znajdować się w magazynach zaborczych oraz zostały zdobyte w czasie wojny. Mogła jakieś ilości zakupić też Misja Paryska z demobilu amerykańskiego. Na przełomie kwietnia i maja 1919 roku Wojsko Polskie dysponowało 200 sztukami ckm COLT. Z innych odnalezionych śladów warto wspomnieć, że Koweński Pułk Strzelców miał 6 ckm typu Colt w ramach 1 kompanii ckm. Po wojnie należy ocenić liczbę na kilka tysięcy sztuk. 

1920 r. Bitwa warszawska. Żołnierze polscy z ckm Colt wz.14 na trójnogu.
1920 r. Bitwa warszawska. Żołnierze polscy z ckm Colt wz.14 na trójnogu.

 

      Karabin w Polsce służył w czasie wojny polsko - bolszewickiej. Po zawarciu pokoju pozostawał w służbie aż do końca lat dwudziestych, ale zapewne już w śladowych ilościach, gdyż w czasie bitwy warszawskiej ckm'y tego typu były strasznie zużyte, a po wojnie dziesiątki zostały wycofane. Po prostu nie nadawały się już do użytku (podobnie jak niektóre ckm Hotchkiss'a). 

     Były dwa typy ckm Colt w WP. Wersja "rosyjska" i "angielska". Ten pierwszy miał kaliber 7,62 mm, czyli standardowy dla broni rosyjskich. Drugi, którego było znacznie mniej, Wojsko Polskie oznaczało je w spisach jako "Ckm angielski 7,7 mm". Domniemuje się, iż mógł pozostawać w pułkach z bronią angielską, co ułatwiałoby zaopatrywanie w 7,7 mm amunicję. Dla ckm'ów Colt'a przyjęto ostatecznie oznaczenie "ckm Colt wz.14". Zapewne przeleżał długo w magazynach, zgodnie z polityką KZU. 

      Ostatni, ale najbardziej istotny ślad znajdujemy w 1937 roku gdy KZU podpisał kontrakt z firmą "Brandt" na sprzedaż dużej ilości broni. W rzeczywistości broń szła dla hiszpańskich republikanów. Na liście sprzedanego sprzętu, głównie magazynowego, widnieje 2.198(!) sztuk ckm Colt wz.14 . Łączna wartość sprzedaży samych ckm'ów wyniosła 990.000 zł. Do tego warto dodać, iż sprzedano w ramach tego samego kontraktu 6.500.000 sztuk naboi 7,62 mm ze składów magazynowych, co może sugerować wersję rosyjską ckm Colt. 

Podstawa ckm Colt stosowana w Polsce
Podstawa ckm Colt stosowana w Polsce



Konstrukcja 

    Zasada działania automatyki oparta była o odprowadzanie gazów prochowych, broń ryglowana przez przenoszenie zamka. Zastosowano nietypowy układ z wahadłowym ruchem tłoka gazowego. Ruchy tłoka gazowego były przenoszone układem dźwigni na suwadło.  Lufa chłodzona powietrzem. Zasilany nabojami 7,62 mm lub 7,7 mm na parcianej taśmie nabojowej na 250 naboi.


Podstawowe dane

Kaliber: 7,62 mm lub 7,7 mm

Długość: 1050 mm
Długość lufy: 700 mm
Masa karabinu: 16,4 kg
Masa podstawy: 23,9 kg
Szybkostrzelność: 500 strz./min

 

 

Źródła

"Na krawędzi ryzyka: Eksport polskiego sprzętu wojskowego w okresie międzywojennym" M.Deszczyński i W. Mazur
"Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i WP w latach 1914-1939" A.Kontankiewicz
"Mówią wieki" - 2/2005

Internet
www.spanamwar.com
www.odkrywca.pl
www.wikipedia.pl



/PATHE/