Bagnet Mannlicher wz.1895

Austriacki bagnet Mannlicher wz.1895 z pochwą i żabką.
Historia użytkowania przez Wojsko Polskie austriackiego bagnetu wzór 1895, miała swój początek wraz z formowaniem, jeszcze przed wybuchem I Wojny Światowej, polskich oddziałów strzeleckich w Galicji. Oddziały te stały się zalążkiem Legionów Polskich, które zostały powołane do życia 16 sierpnia 1914 roku, jako osobna formacja armii Austro – Węgier. Żołnierze Legionów Polskich uzbrojeni byli w austriackie karabiny i karabinki kalibru
W 1918 roku po zakończonej Wojnie Światowej, Wojsko Polskie w wyniku rozbrojenia armii Austro – Węgierskiej przejęło kolejne partie karabinów Mannlicher, a wraz z nimi znaczne zapasy bagnetów wzór 1895 w różnych odmianach. Dodatkowo, w 1919 roku Polska zakupiła w Austrii 25 000 nowych egzemplarzy karabinu Mannlicher. Sprawiło to, że już po zakończeniu wojny polsko – bolszewickiej w 1921 roku, na uzbrojeniu oddziałów Wojska Polskiego znajdowało się ponad 120 000 karabinów i karabinków typu Mannlicher wraz z bagnetami wzór 1895. Karabiny Mannlicher wycofano z uzbrojenia do 1929 roku. Do roku 1939 w magazynach znajdowało się jeszcze ponad 20 000 karabinów i karabinków Mannlicher wzór 1895 z odpowiednim zapasem bagnetów wzór 1895.
Produkcją oraz montażem bagnetów wzór 1895 zajmowała się Zbrojownia Nr 4 w Krakowie, która w 1921 roku otrzymała także zadanie opracowania polskiego bagnetu dla którego można by wykorzystać spore ilości austriackich pochew do bagnetów wzór 1895, które zalegały w magazynach.
W pierwszej połowie lat 20-tych, bagnet wzór 1895 był bardzo popularny w Wojsku Polskim. W wersji niklowanej był chętnie noszony przez oficerów jako broń boczna zamiast szabli. Bagnety wzór 1895 wykorzystywano także do produkcji pamiątkowych bagnetów wręczanych żołnierzom i oficerom Legionów Polskich. Bagnet wzór 1895 produkowany był m.in. w wersjach oficerskich, podoficerskich, żołnierskich i kawaleryjskich, które z kolei posiadały wiele odmian różniących się szczegółami technicznymi, jak np. płaskim lub wklęsłym zbroczem czy krótkim lub długim i zagiętym jelcem.

Żołnierz łączności KOP z bagnetem Mannlicher wz.1895.
Bagnet wzór 1895 posiadał obustronne płaskie lub wklęsłe zbrocze, wypukły szlif oraz dwusieczne pióro. Jelec mocowano do trzonu za pomocą dwóch nitów o wypukłych główkach. Rękojeść posiadała drewniane okładki, przytwierdzone do trzonu dwoma nitami. W głowicy rękojeści znajdowała się prowadnica, która wraz z pierścieniem jelca, stanowiła system mocowania bagnetu na karabinie. Ponadto dodatkowym zabezpieczeniem był zatrzask sprężynowy, który znajdował się w głowicy bagnetu. Bagnety żołnierskie i kawaleryjskie posiadały krótki jelec z pierścieniem, natomiast część bagnetów podoficerskich miała długi, zagięty w kierunku głowni jelec, a także zamontowane w głowicy strzemiączko. Bagnety oficerskie produkowano na bazie podoficerskich, z tym że były one poniklowane. Warto dodać, że charakterystyczną cechą wszystkich bagnetów wzór 1895, było ostrze zwrócone ku lufie, a nie jak w poprzednich austriackich modelach – od lufy.Niektóre polskie bagnety wzór 1895 montowane przez Zbrojownię Nr 4 w Krakowie, posiadały przebicia na sygnaturach austro – węgierskich w postaci polskiego orła w koronie, zarówno na przednim płazie głowni, jak i na zaczepie pochwy.
Podstawowe dane
Długość bagnetu:Długość głowni:
Szerokość głowni w progu:
Maksymalna grubość głowni:
Długość rękojeści:
Źródła
"Bagnety" T. Królikiewicz, Warszawa 2002/WHITEEAGLE/


