Samochód pancerny Fiat-Iżorski

Samochód pancerny Fiat-Iżorski
Powstanie
Fiat-Iżorski był jednym z najliczniejszych samochodów pancernych na wyposażeniu armii rosyjskiej, w okresie I Wojny Światowej. Używany podczas rewolucji październikowej oraz w Wojsku Polskim.Prace projektowe rozpoczęły się w 1914 roku. Został zbudowany na podwoziu importowanej włoskiej ciężarówki FIAT (4 x 2), której dostawcą była Fabbrica Italiana Automobili z Turynu. Opancerzenie nitowane o grubości 5-7 mm wykonano w Zakładach Mechanicznych w Iżorsku. Samochód pancerny został wyposażony w czterocylindrowy, gaźnikowy silnik o mocy 60 KM. Przy masie wynoszącej około 5300 kg mógł osiągać do 60 km/h. Pojazd otrzymał 2 km-y Maxim 7,62 mm, które umieszczono w dwóch wieżach obracanych o 2800. Załoga składała się z 5 członków.
Łącznie wyprodukowano około 74 samochodów pancernych z opancerzeniem rosyjskim i angielskim (Armstrong-Whitworth). Część pojazdów została zdobyta przez Niemców w czasie letniej ofensywy w Galicji i następnie użyta w pociągu pancernym Panzerkraftwagen-Zug 8. Po zakończeniu I WŚ, Fiatów użyto do tłumienia zamieszek w Niemczech. Kilka pojazdów zdobyli Finowie w czasie wojny domowej w 1918 roku i używali, aż do II WŚ

Samochód pancerny Fiat-Iżorski - Centrum Wyszkolenia Czołgów i Samochodów Pancernych. Modlin 1939 r.
W Polsce
W latach 1918-1920 kilka samochodów pancernych Fiat-Iżorski zdobyły oddziały
Wojska Polskiego. Jeden z pojazdów wcielono wiosną 1920 roku do Plutonu
Samochodów Pancernych "Dziadek", z którym brał udział w walkach z bolszewikami.
Drugiego Fiata zdobyto w czerwcu 1920 roku pod Stołypiszczami, a w lipcu po
nadaniu mu nazwy Generał Dowbór" wcielono go do Wielkopolskiego Plutonu
Samochodów Pancernych. Później został przeniesiony do 2 plutonu, gdzie służył,
aż do końca wojny
WPo zakończeniu wojny jeden z Fiatów znalazł się w V Dywizjonie Samochodowym w Krakowie, a potem w 5 Szwadronie Samochodów Pancernych również w Krakowie. Służył prawdopodobnie do końca lat dwudziestych
W 1925 roku, po sformowaniu szwadronów samochodów pancernych, 1 samochód pancerny Ford przydzielono do 2 szwadronu w Warszawie (numer rejestracyjny 5021). Zezłomowany został w 1926 roku. 4 samochody przydzielono do 3 szwardonu z Poznania, a 6 sztuk do 4 szwadronu w Grodnie. 1 samochód przydzielono do szkolenia w Centrum Kawalerii w Grudziądzu.
"Generał Dowbór" trafił do 3 Dywizjonu Samochodowego w Grodnie, po czym w październiku 1925 znalazł się w 2 Szwadronie Samochodów Pancernych w Warszawie. W lutym 1931 roku pojazd nadal był w dobrym stanie i służył do Szkolenia w Grupie Doświadczanej Pancerno-Motorowej w Modlinie oraz w 2 Pułku Pancernym w Żurawicy. Po wycofaniu pojazd został ustawiony w Centrum Wyszkolenia Czołgów i Samochodów Pancernych w Modlinie, dla upamiętnienia zwycięstwa nad bolszewikami.
WPo zakończeniu wojny jeden z Fiatów znalazł się w V Dywizjonie Samochodowym w Krakowie, a potem w 5 Szwadronie Samochodów Pancernych również w Krakowie. Służył prawdopodobnie do końca lat dwudziestych
W 1925 roku, po sformowaniu szwadronów samochodów pancernych, 1 samochód pancerny Ford przydzielono do 2 szwadronu w Warszawie (numer rejestracyjny 5021). Zezłomowany został w 1926 roku. 4 samochody przydzielono do 3 szwardonu z Poznania, a 6 sztuk do 4 szwadronu w Grodnie. 1 samochód przydzielono do szkolenia w Centrum Kawalerii w Grudziądzu.
"Generał Dowbór" trafił do 3 Dywizjonu Samochodowego w Grodnie, po czym w październiku 1925 znalazł się w 2 Szwadronie Samochodów Pancernych w Warszawie. W lutym 1931 roku pojazd nadal był w dobrym stanie i służył do Szkolenia w Grupie Doświadczanej Pancerno-Motorowej w Modlinie oraz w 2 Pułku Pancernym w Żurawicy. Po wycofaniu pojazd został ustawiony w Centrum Wyszkolenia Czołgów i Samochodów Pancernych w Modlinie, dla upamiętnienia zwycięstwa nad bolszewikami.
Podstawowe dane
Załoga: 5Masa: ok.2500 kg
Długość: 480 cm
Szerokość: 190 cm
Wysokość: 250 cm
Prędkość maks.: 60 km/h
Zasięg: ?
Grubość pancerza 5-7 mm
Uzbrojenie: 2 k.m. wz. 1905 lub 1910 7,62 mm Maxim
Źródła
Jan Tarczyński, Krzysztof Barbarski, Adam Jońca "Pojazdy w Wojsku Polskim 1918-1939"
www.derela.republika.pl
www.dws.org.pl
//Jarek Zapala/


