Pociąg pancerny "Związek Broni". Po lewej samochód pancerny Austin.

W lutym 1918 roku, w ramach I Korpusu Polskiego w Rosji, pod dowództwem gen. por. Józefa Dowbora – Muśnickiego powstał pierwszy polski pociąg pancerny. Na rozkaz dowódcy 1 Dywizji Strzelców, płk. L. Żeligowskiego, powołano do służby improwizowany pociąg pancerny „Związek Broni”.

Dowództwo nad pociągiem objął ppor. Stanisław Małagowski, a sam pociąg sformowano w Bobrujsku, na stacji kolejowej Berezyna. Pociąg uzbrojono w rosyjską armatę 76,2 mm wz.02 oraz kilka karabinów maszynowych Maxim oraz w jeden samochód pancerny Austin na platformie. Samochód pancerny po bokach obłożono workami z piaskiem oraz okopowymi płytami pancernymi. Poza tym pociąg miał być uzbrojony w moździerze lub granatniki, ale bez amunicji.  Załoga wynosiła 35 ludzi.

Pociąg wszedł do walki 10 lutego 1918 roku, lecz przez kolejne 10 dni toczył jedynie drobne potyczki z oddziałami bolszewickimi. 21 lutego, w okolicach stacji kolejowej Czerwony Brzeg załoga pociągu ostrzelała pozycje bolszewickie, powodując paniczną ucieczkę wroga. Następnie cała załoga pociągu uczestniczyła w pościgu. Tego samego dnia, w rejonie Czerwonego Brzegu oddziały bolszewickie przeszły do kontrataku, zmuszając pociąg do wycofania się w kierunku twierdzy Bobrujsk.

Podstawowe dane

Źródła