Wagon pancerny elektrospalinowy "wz.28"

(Prototyp)
("wz.28" - oznaczenie umowne)



Znalazłeś błąd? 


Prototyp wagonu pancernego elektrospalinowego. 

Powstanie

Po zakończeniu wojny polsko – bolszewickiej w 1921 r. Wojsko Polskie dysponowało około 27 pociągami pancernymi. Liczba ta przekraczała realne potrzeby wojska, dlatego po reorganizacji pozostawiono 12, a potem 10 składów pociągów pancernych.
    Wkrótce po zakończeniu działań rozpoczęto prace nad stworzeniem uniwersalnego składu pancernego. Jako główną koncepcję przyjęto zastąpienie dotychczasowych wozów wozami motorowymi 8-mio osiowymi, uzbrojonymi w 4 półautomatyczne armaty plot 75 mm i km. Projekt ten nie doczekał się jednak realizacji.
    W 1928 r., rozkazem Szefa Departamentu Inżynierii, Biuro Konstrukcyjne Broni Pancernych, zaprojektowało lekki pociąg pancerny. Składał się z 2 wozów pancernych i 2 platform. Pierwszy wóz uzbrojony miał być w armatę 75 mm i 5 ckm. Miał to być wóz napędzany silnikiem. Drugi wóz pancerny lekkiego pociągu miał być uzbrojony w działka 37 mm i 10 km – bez napędu.
    Budowę wozu pancernego z napędem rozpoczęła Państwowa Wytwórnia Saperska. Zakończenie budowy planowano na sierpień 1929 r. Pierwsze próby z wagonem motorowym wykazały niedostatki, a podczas jazd próbnych wagon wykoleił się. Usterek jednak nie usunięto, gdyż projekt wstrzymano, ze względu na brak funduszy.


Prototyp wagonu pancernego elektrospalinowego. 

    Losy prototypu nie są znane. Wiadomo, iż w 1932 r., jak głosi notatka z 8 marca, od 5 miesięcy stał na torach poligonowych i planowano oddać go do 1 dywizjonu pociągów pancernych. Nie ma wzmianek o dalszych próbach, ani o jego użyciu. Prawdopodobnie we wrześniu 1939 r. znajdował się w hangarach 1 dywizjonu.

Konstrukcje

    Wagon pancerny elektrospalinowy przeznaczony był do działań na torach normalnych, łącznie z drugim wagonem pancernym i dwoma platformami lub też jako samodzielna motorowa drezyna ciężkiego typu.
    W skład załogi wagonu mieli wchodzić: dowódca pociągu, 2 żołnierzy obsługi silnika, kierowca, 3 żołnierzy obsługi działa, 5 obsługi ckmów, sanitariusz. Razem 1 oficer i 12 szeregowych.
     Wagon uzbrojono w 1 armatę 75 mm wz.1897 na podstawie morskiej. Armata umocowana była w wieży obracalnej o 360o. 3 ckm 7,92 mm systemu Hotchkiss umocowane były w czopach kulistych – jeden w przedniej ścianie, przed wieżą działową, dwa w ścianach bocznych wagonu. W dachu znajdowały się otwory na ckmy do prowadzenia ognia przeciwlotniczego. Dla działa przewidziano 200 pocisków, a dla ckmów łącznie 6000 sztuk amunicji.
     Wagon napędzany był silnikiem lotniczym SPA o nominalnej mocy 220 KM, sprzężonego wprost z prądnicą bocznikową Brown Boveri o mocy stałej 100 KW i napięciu 600V przy 1300 obr/min, oraz dwóch silników elektrycznych tramwajowych typu D54 umieszczonych pod podwoziem. Przeniesienie napędu na osie wagonu odbywało się za pomocą łańcucha bezszelestnego i kół łańcuchowych.
     Uruchomienie silnika odbywało się albo ręcznie za pomocą korby, albo przez rozrusznik elektryczny Boscha BP L9, pobierający prąd z akumulatorów o napięciu 24 V.
    Chłodnica byłą prowizoryczna (wypożyczona z baonu elektro-technicznego). Pędzona była przez agregat Hintonea. Ponadto dodano małą prądnicę Brown Boveri, służącą do oświetlenia, ładowania akumulatorów i sygnalizacji i wentylacji. Prądnica ta była pędzona łańcuchem od wału głównego silnika. Osobny kompletny agregat Vinton’a 5 KW służył do tych samych celów co mała prądnica, a to wtedy, gdy duży silnik nie był w ruchu. Służył też on do uruchomienia wagonu z małą szybkością w razie zepsucia się silnika SPA.
     Jako podwozia użyto normalnej 2-osiowej hamulcowej platformy kolejowej serii Pddkz typu C-VII. 
    Pancerz wagonu wykonano tymczasowo z drewna dla określenia sylwetki balistycznej, po czym miał być zaprojektowany pancerz z blachy kołowej grubości 6-12 mm (odporność na kule smk z odległości 50 mm). Kształt wagonu wynikał z dążenia do uzyskania jak najlżejszego pancerza i żądania jak największego pola ostrzału.

Podstawowe dane

Długość całkowita między zderzakami – 10924 mm
Rozstaw Osi – 6500 mm
Szerokość największa – 2950 mm
Nośność - 20000 kg
Ładowność – 21000 kg
Długość pancerza – 10924 mm
Szerokość pancerza – 3150 mm
Wysokość wagonu od główki szyny – 2930 mm
Wysokość działowej od główki szyny – 2600 mm
Wysokość od podłogi do dachu wagonu – 1750 mm
Masa platformy – 9750 kg
Masa silników 2 x D54 – 1700 kg
Masa zawieszenia silników i napęd łańc. – 300 kg
Masa silnika SPA – 250 kg
Masa prądnicy Brown Boveri 600 V – 1200 kg
Masa chłodnicy prowizorycznej – 914 kg
Masa wentylatora – 250 kg
Masa agregatu Vintona – 600 kg
Podstawa pod prądnice i silnik – 155 kg
Masa Sprzęgła – 50 kg
Masa opancerzenia wagonu – łącznie 7500 kg
Prędkość z obciążeniem na trasie poziomej – maks 32 km/h

Źródła

"Kartonówka" 1(5)/2002, str. 8. 


/PATHE/