Fokker D.VII

(D.VII - dwupłat)
(E.V. - monopłat)


Znalazłeś błąd? 


Słynny Fokker D.VII (BI-BA-BO) z15 EM w sierpniu 1920 roku.


Samoloty Fokker E.V. (D.VII) z szachownicą. Malowanie górne por. Stanisława Steca. U dołu ten sam samolot po przemalowaniu na barwy oliwkowo zielone.

     Samolot Fokker D.VII występował w dwóch zasadniczych wersjach w Polsce. Pierwszą był starszy, dwupłatowy D.VII, drugą unowocześniony D.VII w wersji E.V. (E to Eindecker, czyli monopłat) z jednym płatem i silnikiem gwiazdowym (słabszym niż D.VII). 

Powstanie  

    Fokker D VII- był to niemiecki samolot myśliwski, skonstruowany i użyty w końcowej fazie I wojny światowej. Był półtorapłatem o konstrukcji mieszanej, przeważnie drewnianej. Podwozie klasyczne – stałe. Napęd – 1 silnik rzędowy, śmigło dwułopatowe, drewniane. Uzbrojony w dwa karabiny maszynowe.

     Zaprojektowany  został przez Anthonego Fokkera i Reinholda Platza w drugiej polowie 1917 roku w niemieckiej wytwórni lotniczej Fokker Aeroplanbau w Schwerinie (wschodnia Meklemburgia, tzw. Księstwo Meklemburg-Schwerin). Stanowił odpowiedź na fakt, że alianckie konstrukcje coraz częściej okazywały się lepsze od niemieckich, co oczywiście dawało aliantom przewagę w powietrzu. 

      Otrzymał oznaczenie fabryczne V11. Prototyp oblatano w styczniu 1918 roku w Adlershof. Wielką nowość stanowił fakt, że do prób dopuszczono pilotów frontowych. Najsłynniejszym z nich był Manfred von Richthofen, słynny Czerwony Baron. Wyrażał się z małym uznaniem o pierwszej, przedstawionej mu wersji modelu V11. Fokker zmodyfikował zatem projekt. Po wprowadzeniu niezbędnych zmian m.in. wydłużeniu nieco kadłuba, samolot spotkał się z akceptacją. Von Richthofen uznał, że był łatwy w pilotażu, nie wykazywał skłonności do wpadania w korkociąg, miał dobrą zwrotność i dobre osiągi. Wiekszość członków komisji wyrażała się o nowej konstrukcji bardzo pozytywnie, ale decydujące znaczenie miała właśnie opinia Czerwonego Barona. Samolot skierowano do produkcji seryjnej pod oznaczeniem Fokker D.VII.

Manfred von Richthofen
Manfred von Richthofen

       Okazało się jednak, że zakłady Fokkera nie są w stanie podołać zamówieniom, stąd produkowano go aż w czterech miejscach na raz- w trosce o stabilność dostaw rząd niemiecki wymógł na producencie udzielenie licencji konkurentom. Był on wytwarzany zatem w zakładach Fokker Aeroplanbau, jak i w wytwórni lotniczej Albatros Flugzeugwerke (Johannisthal), w fabryce jej spółki zależnej- Ostdeutsche Albatros Werke (Schneidemühl), oraz w austro-węgierskich zakładach MAG. Licencjobiorcy płacili Fokker Aeroplanbau  5% ceny sprzedaży od każdego wyprodukowanego samolotu. Co ciekawe, okazało się że obie fabryki Albatrosa charakteryzują się większą precyzją wykonania niż własne zakłady Fokkera. Ujemną stroną tegoż był fakt, że do Fokkerów D VII trzeba było używać części zamiennych danego producenta – inne często nie pasowały (sic!). Ogółem powstało od 1700-2000 samolotów (we wszystkich fabrykach). 

       Fokker E.V. był wersją rozwojową Fokkera D.VII. Fokker E.V został skonstruowany w 1917 r przez Reinholda Platz'a. Był to jednomiescowy, zastrzałowy górnopłat, z klasycznym stałym dwukołowym podwoziem, o konstrukcji mieszanej. Produkcja seryjna została uruchomiona w 1918 roku. Po wprowadzeniu do służby wykryto w maszynie poważną wadę skrzydeł, będącą przyczyną kilku katastrof. Samolot po poprawieniu konstrukcji płata dostał oznaczenie E.V.

 

          Samolot na froncie zachodnim zastosowany był po raz pierwszy pod koniec kwietnia 1918r., gdy losy wojny były już w zasadzie przesądzone- niemiecka gospodarka się chwiała a do Europy przybywały transporty z USA. Czerwony Baron tych dni już nie dożył – zginął 21 kwietnia 1918r. Wielu innych niemieckich asów przestworzy –np. Herman Goring- miało przyjemność walczyć na tych maszynach i wyrażali się o tej konstrukcji nader pozytywnie. Co do aliantów, to miara uznania może być fakt, że w warunkach zawieszenia broni znalazła się klauzula przewidująca oddanie wszystkich sprawnych maszyn. Po wojnie 142 z nich znalazło się w służbie sił powietrznych USA. Szereg przejętych czy zdobytych Fokkerów sprzedano dalej- w ten sposób znalazły się one na stanie lotnictwa szwajcarskiego, holenderskiego i belgijskiego.



W Polsce

    Zaczęło się od powstańców wielkopolskich. Już w 1918 roku na lotnisku Ławica w Poznaniu zdobyto 3 samoloty myśliwskie Fokker D.VII . Dalsze 7 samolotów tego typu zmontowano w Poznaniu w latach 1919 – 1920 z dostępnych zespołów i części.

       Po przejęciu w 1920r. bazy lotnictwa morskiego w Pucku, ze znalezionych tam części również zmontowano jeden samolot tego typu.

         Z Austrii i Niemiec w 1920 roku zakupiono 20 samolotów Fokker D.VII. W tym samym roku we Francji zakupiono kolejne 20 samolotów, które były zdobyczą wojenna, samoloty te sprowadzono do Polski w 1921 roku. Łącznie w lotnictwie polskim znalazło się 50 samolotów myśliwski Fokker D.VII.

         W latach 1919 – 1921 były one na wyposażeniu: 13 i 15 eskadr myśliwskich, 6 eskadry wywiadowczej (w wersji E.V.), Wyższej Szkoły Pilotów na Ławicy i Bazy Lotnictwa Morskiego w Pucku. Według ustaleń Polska miała 2 Fokkery w wersji E.V. Reszta maszyn to zwykły D.VII.

          Po zakończeniu walk, w 1921r., samoloty pozostawały na stanie 13 EM. Potem od 1922 roku 8 samolotów Fokker D.VII było na wyposażeniu 111 eskadry myśliwskiej z 3 Pułku Lotniczego i 2 samoloty Fokker D.VII w 115 eskadrze myśliwskiej 4 Pułku Lotniczego. Samoloty te zostały wycofane z służby pod koniec 1926 roku. Niezależnie od nich do 1932 roku samoloty Fokker D.VII były używane w szkołach lotniczych, Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie oraz eskadrach treningowych 1, 3 i 4 Pułku lotniczego. Na początku lat 30-tych skrajnie już wyeksploatowany sprzęt trzeba było już wyrzucić.


Konstrukcja

     Fokker D.VII zbudowany był w układzie półtorapłata o grubym profilu płatów, które miały kształt prostokątny. Płaty były dwudźwigarowe drewniane – od krawędzi natarcia do pierwszego dźwigara kryte sklejką, w dalszej części płótnem. Lotki umieszczono tylko na górnym płacie i wyposażono je w kompensację aerodynamiczną. Płat górny i dolny usztywniono rozpórkami o kształcie odwróconej litery „N”, a płat górny dodatkowo podparto dwiema parami zastrzałów. Kadłub miał kratownicowy, spawany z rurek stalowych, pokryty z przodu – tam gdzie znajdował się silnik rzędowy – blachami aluminiowymi, w środkowej części mieszczącej odkrytą kabinę – sklejką, w tylnej płótnem. Usterzenie poziome i pionowe były skośne, a stery wysokości i kierunku miały kształt zbliżony do eliptycznego.




Podstawowe dane

D.VII
Silnik: BMW 6 cylindrów chłodzony cieczą
Wysokość: 2,75m
Rozpiętość skrzydeł: 8,9m
Długość: 7m
Udźwig: 850kg
Prędkość max: 186,5km/h
Prędkość wznoszenia na 1000m: 2,5minuty
Pułap: 7000m
Uzbrojenie: karabiny Spandau 7,92 mm (z synchronizatorem)

E.V.
Silnik: 9-cylindrowy silnik rotacyjny Oberrursel UR II o mocy 81 kW (110 KM)
Wysokość: 2,82 m
Długość: 5,86 m
Powierzchnia nośna: 10,7m2
Rozpiętość skrzydeł: 8,46 m
Masa własna: 385 kg
Masa startowa: 565 kg
Pułap: 6300 m
Prędkość maksymalna: 185 km/h

Źródła

"Polski samolot i barwa" T.Królikiewicz
 

/GOZDAWA/
Uzupełnienia: /Pathe/
Podziękowania dla /George'a Bandurka/