Telefon polowy AP-27

(aparat telefoniczny polowy wz.27)
(AP-30)
(AP-33)
(AP-34)

Znalazłeś błąd? 


KI-korba induktora, SD-słuchawka dodatkowa, Z-zacisk przewodu uziemiającego.

Powstanie  

    AP 27 był pierwszym polskim telefonem polowym zbudowanym po I wojnie światowej. Nad jego budową pracował łączony zespół z Państwowego Instytutu Telekomunikacyjnego i Państwowych Zakładów Tele i Radiotechnicznych. Prace trwały kilka lat, a ich owocem był właśnie omawiany telefon, mocno wzorowany na konstrukcjach francuskich z I wojny światowej. Do produkcji przystąpiono w połowie 1927 roku w Państwowej Wytwórni Aparatów Telegraficznych i Telefonicznych w Warszawie. W latach 1927 - 32 produkcja była bardzo duża, zmniejszając się do 2.000 sztuk w latach 1932 - 34.  Zaniechano jej zupełnie w 1936 roku. W 1932 roku Państwowa Wytwórnia Aparatów Telefonicznych i Telegraficznych połączyła się z Państwową Wytwórnią Łączności i powstały Państwowe Zakłady Tele- i Radiotechniczne. 


Podchorążowie wojsk pancernych z telefonem polowym wz.27.


      Telefon wielokrotnie unowocześniano. Zarzucano mu zbyt dużą wagę, przez co utrudniał używanie go przez patrol pieszy. W zespole konstrukcyjnym pojawił się pomysł usunięcia brzęczyka, dodatkowej słuchawki i zastosowanie tylko jednego ogniwa, czyli obniżenie wagi o 5,5 kg (36%). 

      Ponieważ zmiany prowadzono dosyć wolno, to nowy wzór tego aparatu przyjęto w 1930 roku. Był to AP - 30. Różnił się on od aparatu AP – 27 m.in. tym, że zamiast trzyżyłowego sznura łączącego mikrotelefon zastosowano impregnowany sznur czterożyłowy dwuwarstwowy. Nie zrezygnowano z brzęczyka, dodając na jego kotwiczce sprężynkę, która zabezpieczała ją od zniekształceń podczas regulacji. Drobne zmiany wprowadzono też w przycisku brzęczykowym i kluczu przerzutowym. Sama obsługa i działanie aparatu AP – 30 w zasadzie pozostało takie samo. Kolejne modyfikacje, określane symbolami AP – 33 i AP – 34 nie wniosły żadnych nowinek technicznych, prócz kabla czterożyłowego do słuchawki.

      Aparat telefoniczny AP 27 przeznaczono do użytku na liniach telefonicznych zbudowanych w oparciu o linię kabla polowego i przystosowanych do odbierania sygnałów induktorowych oraz brzęczykowych. Ponadto telefon posiadał urządzenie, które pozwalało porozumiewać się przy wyczerpanych ogniwach, a nawet kiedy ich zabrakło.

      W 1939 roku aparat polowy wz.27 był powszechnie używany przez WP, obok swojego następcy AP-36. Oceniano go jako sprzęt wysokiej klasy, niezawodności i o wiele łatwiejszy w obsłudze niż odpowiedniki niemieckie i francuskie. Co było jednak decydujące, ich ilość była niewystarczająca. 
 


Żołnierze łączności. Po prawej, żołnierz z widoczną skrzynką telefonu wz.27


Konstrukcja

     Aparat miał kształt skrzynki o wymiarach 28 x 175 x 155 mm zaopatrzonej w zamykane zamkiem wieczko. Po otwarciu wieczka uzyskiwało się dostęp do zewnętrznych części aparatu, a mianowicie: do mikrotelefonu, dodatkowej słuchawki, zapasowej wkładki mikrofonowej, komory na ogniwa, rączki klucza przerzutowego. Wewnątrz znajdowała się cewka indukcyjna, składająca się z trzech uzwojeń: pierwotnego, wtórnego i trzeciego, które umożliwiało zasilanie mikrofonu prądem z induktora; induktora, służącego do wytwarzanie prądu zmiennego, potrzebnego do uruchomienia dzwonka innego aparatu, klapki sygnałowej łącznicy telefonicznej oraz do zasilania obwodu mikrofonowego aparatu, kiedy wyczerpią się baterie. Do obracania twornika induktora służyła korbka wkręcana na oś i z nią sprzężona poprzez 2 koła zębate. W AP – 27 zastosowano dwa kondensatory: gasikowy i zaworowy. Pierwszy zabezpieczał styki kotwiczki i śruby regulacyjnej brzęczyka przed iskrzeniem, drugi nie przepuszczał prądu induktorowego. AP 27 miał kabel do słuchawki trzyżyłowy.

     Przy pomocy AP – 27 można było, oprócz prowadzenia rozmowy, nadawać sygnały wywoławcze induktorem, sygnały wywoławcze lub słuchowe znaki Morse’a brzęczykiem, przyjmować sygnały wywoławcze nadawane induktorem, odbierać sygnały brzęczykowe.

      Nadawanie sygnałów wywoławczych induktorem polegało na przesłaniu linią telefoniczną do drugiego telefonu lub do łącznicy induktorowej prądu induktorowego, który wzbudzał dzwonek. W tym celu należało kilkakrotnie pokręcić korbką induktora. W przypadku wywoływania centrali telefonicznej przy pomocy brzęczyka, obsługujący aparat naciskał przycisk, nadając swój znak rozpoznawczy. Brzęczyk był używany również do korespondencji znakami Morse’a. Podczas rozmowy telefonicznej, mówiąc przyciskało się czerwony guzik, znajdujący się na rękojeści mikrotelefonu. W momencie, gdy słabła słyszalność obsługujący mógł skorzystać z dodatkowej słuchawki, mocując ją przy uchu paskiem skórzanym. 

 


Znajdujący się w Muzeum Powstania Warszawskiego  telefon polowy wz.27, który służył zarówno żołnierzom września 1939 r., jak i Powstańcom Warszawskim.

 

Podstawowe dane

Masa całkowita: 7,3 kg (ew.7,5 kg)
Wymiary: 280 x 175 x 155 mm

Źródła

  • Skrypt Szkoły Podchorążych Piechoty "Łączność" Ostrów-Mazowiecki 1931
  • "Szkolnictwo, nauka i technika wojsk łączności" Z. Wiśniewski
  • "Wybrane zagadnienia łączności armii II Rzeczypospolitej" H. Cepa
  • www.odkrywca.pl

/PATHE/