Radiostacja polowa E-3
(Emetteur 3 bis)(Emetteur 3 ter)

Francuska radiostacja E-3 bis. Budowa a) wzmacniacz n.cz, b) wejście anteny, c) zespół nadajnika, d) kondensatory strojenia, e) falomierz, f) klucz nadawczy.
Powstanie
Radiostacja
polowa "E-3 bis" to francuska radiostacja lampowa. Oznacza to radiostację o drganiach
niegasnących. Ogólnie mówiąc radiowa stacja nadawcza składa się z dołączonego
do anteny generatora wielkiej częstotliwości (wytwarzającego niegasnące drgania
o stałej amplitudzie) oraz połączonego z nim urządzenia elektroakustycznego
(np. mikrofonu, magnetofonu itp.), którego drgania elektryczne o częstotliwości
i amplitudzie odpowiadającej fali dźwiękowej nakładają się drgania generatora
zmieniając odpowiednio amplitudę fali nośnej, a sam proces nosi nazwę modulacji
amplitudowej. Po odpowiednim wzmocnieniu sygnał zostaje wypromieniowany przez
antenę, gdzie jako wzajemnie indukujące się zmiany pola elektrycznego i
magnetycznego rozchodzi się w przestrzeni we wszystkich kierunkach docierając
do odbiorników radiowych.
Wraz z wynalezieniem radiostacji lampowych na początku XX
wieku, wprowadzono do armii radiostacje wykorzystujące nową technologię. We
Francji, na szczeblu armii i korpusów wprowadzono w
miejsce radiostacji iskrowych nowe stacje oznaczone jako
"E-3", wraz z modyfikacjami E-3 bis i E-3 ter. Radiostacje te mogły nadawać zarówno dźwięk,
jak i sygnał Morse'a oraz oba te sygnały odbierać.
Dystrybucją sprzętu zajmowały się składy sprzętu
radiotelegraficznego centralne i armijne. Przyjęto też następujący podział zakresu fal:
- radiostacje samochodowe E-3 ter (w sieci armii), pracowały z drganiami migoczącycmi na falach od 1400 do 1700 m;
- radiostacje samochodowe E-3 bis (w sieci korpusu), pracowały na długości od 1000 do 1340 m;
- w sieci radiotelegraficznej dywizji radiostacje E-3 osiadały zakres fal od 600 do 1000 m;
W Polsce
Radiostacje E-3 bis i E-3 ter przybyły do Polski wraz z Armią Hallera z Francji. Przywiozła ona ze sobą 25 sztuk małych radiostacji lampowych tego typu. Wiadomo na pewno, że w 1 Dywizji Strzelców znajdowała się 1 radiostacja E-3 bis.

Cieżarówka 17 eskadry wywiadowczej w 1920. Wewnątrz widać radiostację E-3 bis.
Radiostacje te oznaczały się małym zasięgiemi przystosowane były do korespondencji na niewielkie odległości. Dlatego też służyć miały do łączności w artylerii i lotnictwie. Jak się jednak okazało, wielkie przestrzenie na wschodzie sprawiły, że radiostacje E-3 były nieprzydatne i szybko eliminowano je ze służby.
E-3 były umieszczone na samochodach, jednak nie wiadomo, czy wszystkie radiostacje znajdujące się w Polsce umieszczone były na ciężarówkach. Sama radiostacja miała formę skrzyni zamykanej, co nie wyklucza przewożenia ich na wozach taborowych lub w wagonach kolejowych, tak jak to praktykowano.
Radiostacje E-3 prawdopodonie wycofano z użycia do końca lat 20-tych.
Podstawowe dane
Zakres fal: 600 - 1700 m
Wysokość anteny: ???
Masa: ???
Źródła
- "Zanim złamano Enigmę. Polski radiowywiad podczas wojny z bolszewicką Rosją 1918-1920" G.Nowik - zdjęcia
- "Polska radiotechnika lotnicza 1918-1939" K.Chołoniewski i J.Koszewski
/PATHE/


