Aparat sygnalizacji świetlnej

Znalazłeś błąd? 

 Aparat sygnalizacji świetlnej S.D.

    Aparaty sygnalizacji świetlnej zalicza się do tzw. pomocniczych środków łączności pola walki, które stosuje się tam, gdzie niemożliwe jest nawiązanie łączności kablowej lub radiowej. Są mniej skuteczne i bardziej czasochłonne, ale tańsze i o charakterze zapasowym. Aparaty były prze3znaczone do korespondencji przy pomocy znaków świetlnych nadawanych alfabetem Morse'a. Nie był to środek wyłącznie stosowany w polskiej armii. Był powszechny w łączności I wojny światowej, a w czasie II wojny stosowany jako pomocniczy, szczególnie przez siły morskie.  

Stacja łączności na drzewie z aparatem ASS 31 lub 33. 
Na ziemi żołnierz ze skrzynką bateryjną.

 

     Pierwszy typ aparatu sygnalizacji świetlnej trafił do łączności WP w nieokreślonym czasie. Prawdopodobnie jeszcze na początku lat dwudziestych. Była to dosyć prymitywna konstrukcja oznaczona jako Aparat S.D. Pojawiają się informację, że mogła to być konstrukcja zaborcza. 

     W 1928 roku wprowadzono już aparaty sygnalizacyjne polskiej produkcji. Oznaczono je jako ASB 28, lub ASB wz.28. Jego zasięg przy całkowicie otwartej przysłonie i w sprzyjających warunkach atmosferycznych wynosił: w dzień 6 km, w nocy 8 km. Opis i zasada działania znajduje się w dziale KONSTRUKCJA. Aparaty unowocześniano w pierwszej połowie lat trzydziestych, po tym, jak dowiodły swojej skuteczności. Do WP trafiły wtedy aparat "ASS 31" w 1931 roku, a w roku 1933 wyprodukowano "ASS 33". Nie udało się ustalić ile wyprodukowano takich aparatów, ani ile posiadało ich WP. Sądząc jednak z materiałów fotograficznych w latach 20-stych i 30 - stych były dość popularne w jednostkach łączności. Prawdopodobnie pozostawał na wyposażeniu kawalerii i piechoty. 

 

Pododdział łączności z aparatem ASS 31 lub 33. Stoi on na środku, na trójnogu.
Pod nim skrzynka do przenoszenia.

Konstrukcja

    Aparat S.D - Aparat przenoszono w skrzynce o wymiarach  45x35x15 cm, dwuczęściowej. W pierwszej części skrzynki umieszczone są: reflektor, przytrzymywany za pomocą drewnianego wysuwanego rygla, oklejonego filcem ze sznurem połączeniowym z wtyczką bateryjna i przyciskiem nadawczym, dwa pudełka blaszane z żarówkami zapasowymi oraz deseczka z narzędziami. W drugiej części skrzynki znajduje się skrzynka bateryjna z wyłącznikiem i próbnikiem ogniw do 10 V. W bocznej ściance wyżej wymienionej skrzynki znajdują się od zewnątrz gniazdka do wtyczki bateryjnej i woltomierz. Z przodu skrzynki umieszczony jest przełącznik bateryjny. W wielu aparatach zamiast baterii ogniw zastosowana jest mała prądnica, prądu stałego o napędzie ręcznym. W tym wypadku w prawej przegródce zmontowana jest na stałe prądnica w lewej części zapasowe i korba do napędu ręcznego. Skrzynka zamyka się na dwa zatrzaski żelazne. Dla przenoszenia aparatu jest ona zaopatrzona w szelki, poduszkę sprężynową lub skórzaną i wieszak w postaci dwóch ogniw łańcuszkowych. Cała skrzynka posiada okucia żelazne i jest pomalowana na kolor szaro-zielony. Waga skrzynki bez ogniw wynosi 10 kg.

      Oprawa zwierciadła wykonana z blachy żelaznej, grubości 2 mm., Wewnątrz pomalowanej na kolor czarny, zewnątrz na kolor szarozielony, służy do ochrony zwierciadła i żarówki, podtrzymywania części składowych aparatu i uniemożliwienia promieniom bezpośrednio rozpraszania się w bok.

Skrzynka bateryjna aparatu S.D.

     ASB 28- Składał się ze skrzynki aparatowej z reflektorem i źródłem prądu oraz podstawy w postaci trójnogu. Całość ważyła ok. 18 kg. Do dokładnego kierowania światłem reflektora na stację odbiorczą służyła lornetka na stałe przymocowana do aparatu i peryskop. Przy pomocy peryskopu wprowadzano obraz żarówki w pole widzenia lornetki, obracając w tym celu regulatory kierunkowe reflektora. Mógł on się przesuwać w płaszczyźnie poziomej i pionowej w granicach od 0⁰ do 20⁰. Jako źródło światła służyła żarówka 6V / 0,6A, w której stronę odwróconą od zwierciadła reflektora pokryto amalgamatem i polakierowano na czarno, co przeciwdziałało rozproszeniu światła. Źródło prądu było dublowane, gdyż stosowano albo baterię, albo prądnicę o napędzie ręcznym. Bateria składała się z 16 małych baterii typu używanego w latarkach kieszonkowych. Zamiast nich używano też małej prądnicy. Napięcie potrzebne do prawidłowego żarzenia się żarówki uzyskiwano przy ok. 120 obrotach korbką na minutę. W celu uzyskiwania światła o kolorze czerwonym i zielonym stosowano w takich kolorach żarówki.

 
Patrol łączności. Po lewej stronie, na trójnogu stoi aparat ASS 33. 

Jako ciekawostka: Niemiecki odpowiednik przy pracy

Źródła

• Z.Wiśniewski "Szkolnictwo, nauka i technika wojsk łączności w latach 1921-1939"
• Skrypt Szkoły Podchorążych Piechoty "Łączność" Ostrów-Mazowiecki 1931
• H.Cepa "Wybrane zagadnienia łączności armii II Rzeczypospolitej"
• http://www.rkd.prv.pl/
• www.odkrywca.pl