Mina rzeczna ofensywna "R"

(Stahlhelmet M1917 Berndorfer)        

Znalazłeś błąd? 


Powstanie

    Miny ofensywne R były minami całkowicie polskiej konstrukcji. Pierwsze egzemplarze wykonano z materiałów krajowych, a samą konstrukcję opisuje się jako prostą. Masa materiału wybuchowego była dosyć duża na pierwszy rzut oka - 10 do 15 kg. Jak pokazały doświadczenia nie prowadziła jednak do zniszczenia jednostki pływającej. Po ponownych obliczeniach zwiększono masę materiałów wybuchowych do 25 kg. 

     W czasie wojny polsko - bolszewickiej w działaniach Flotylli Rzecznej pojawiła się potrzeba uruchomienia służby inżynieryjsko - saperskiej na Polesiu. Pierwsze próby rozpoczęto z minami improwizowanymi, obserwacyjnymi, jednak zaszła potrzeba blokowania niektórych odcinków rzek i prace nad taką mina MW rozpoczęła oficjalnie. Przystąpiono do opracowania miny na potrzeby Wisły i Prypeci. Konstrukcję zaprojektowali kpt.mar. J.Bartoszewicz (oficer broni podwodnej) i gen. bryg. Tadeusz Borowski.

     Miny rzeczne R wykonano w Głównym Składzie Materiałów Wybuchowych. Początkowo zamówiono I serię w ilości 4 sztuk. 21.11.1919 roku jedną z nich wypróbowano na Wiśle pod Warszawą z pomyślnym skutkiem. Wkrótce zamówiono serię 200 sztuk. 

     Jak podają źródła, w połowie lat dwudziestych Flotylla Pińska i Wiślana posiadały znaczne zapasy min. Według spisu było  to 200 min dużych typu R. Oznaczałoby to, że nie użyto ich bojowo na większą skalę w czasie wojny polsko - bolszewickiej. 

    Minę stawiało 2-3 marynarzy. Z chwilą zbliżenia się okrętu do miejsca postawienia marynarze przygotowywali jego części składowe. Po odciągnięciu iglic, wprowadzeniu blokady zatyczką zastępowało specjalne połączenie detonatora i przyrządu uderzajacego, który dokręcano do korpusu miny. Następnie przenoszono minę na rufę, skąd zrzucano ją do wody.

Konstrukcja 

    Mina składała się z korpusu miny z łańcuchem, materiału wybuchowego oraz baterii z przewodami i obudowy. Cała mina ważyła 38,7 kg. Po uwzględnieniu ciężaru rekompensującego masę wody mina ważyła 42,57 kg. W celu zachowania większej równowagi jej korpus wykonano w formie odwróconego stożka z ocynkowanej blachy o grubości 1,5 mm. Składał się z dwóch części. Korpus zamykano pokrywą, w której znajdowało się 5 łączników elektrycznych. Do dna korpusu przymocowano uchwyt do zaczepiana łańcucha z kotwicą. 

    Aby przygotować minę do działania należało odpowiednio ustawić mechanizm przyrządu uderzającego. Z chwilą uderzenia obiektu pływającego następowało zgniecenie jednego z 5 łączników. W każdym z nich była szklana rurka z 1,5 dcm3 rtęci. Nacisk na łącznik powodował pęknięcie rurki oraz wyciek rtęci. Po połączeniu przez rtęć styków następował przepływ prądu do zapalnika, który powodował detonację materiału wybuchowego. Zapalnik stanowiła mieszanina chemiczna reagująca na przepływ prądu o napięciu 5 V i natężeniu 0,5 A.

Podstawowe dane

Masa materiału wybuchowego: 25 kg
Głębokość operacyjna: <14 m
Masa łańcucha: 11 kg
Masa obudowy: 2,7 kg
Masa kotwicy: 15 kg
Masa całkowita miny: 38,7 kg
Średnica górna: 400 mm
Średnica dolna: 300 mm
Wysokość: 440 mm
Grubość blachy: 1,5 mm

Źródła

"Flotylla Rzeczna PMW w Pińsku w latach 1925 - 35" I.Bieniecki
CAW, Akta KMW, t.697
CAW, Akta KMW, t.698


/PATHE/