Mina morska wz.08/39

Znalazłeś błąd? 

Mina wz.08/39 z wózkiem kotwicznym.

Powstanie

    Mina z 1908 roku była morską, kontaktową, miną rosyjską. Rosjanie byli pionierami w walce minowej. Po raz pierwszy min morskich użyli bojowo podczas wojny krymskiej, podczas której na Morzu Czarnym postawili 1,865 min.  Pomimo faktu, że żadna z min nie uszkodziła brytyjskich okrętów, to ich obecność najprawdopodobniej zniechęciła Brytyjczyków do ataku na Kronsztadt. Min morskich użyto masowo także podczas wojny rosyjsko – japońskiej w 1905 roku. Jak się okazało większa ilość japońskich okrętów poszła na dno od min, niż w wyniku działania jakiejkolwiek innej rosyjskiej broni. Rosjanie zrzucili na wodę 4,275 min zatapiając dwa pancerniki, dwa krążowniki, pięć kanonierek, sześć niszczycieli oraz statek transportowy.

    Prawdziwe jednak wyzwania przyszły wraz z wybuchem I wojny światowej. Z powodu szczupłości sił na Bałtyku, Rosjanie ponownie użyli broni minowej jako głównej broni ofensywnej. Użyli oni łącznie 38,932 miny na polach ofensywnych i defensywnych, zatapiając 48 okrętów niemieckich i 21 uszkadzając. Do końca I wojny, Rosjanie na wszystkich teatrach działań użyli ponad 52.000 min morskich, zatapiając 64 okręty wroga. Oznaczało to, że na każdy zatopiony okręt przypadało od 700 do 800 min. Rosjanie byli więc dwukrotnie lepsi niż większość pozostałych uczestników wojny.

    Podstawową miną morską używaną przez Rosjan w czasie I wojny światowej była mina modelu 1908. Oceniano ją jako bardzo skuteczną. Była też pierwszą rosyjską miną, w której użyto trotylu, a nie czarnego prochu. Mina z 1908 roku była kilkukrotnie przebudowywana i używana przez marynarkę sowiecką, aż to lat 60-tych XX wieku.

Miny wz.08/39 na pokładzie polskich trałowców.

W Polsce 

    Mina wz.08/39 stanowiła polską modyfikację rosyjskiej konstrukcji. Miny wz.08 pochodziły głównie z rozminowywania Bałtyku, ze składnic niemieckich. Wiadomo takze, że pewna liczba min trafiła do Polski w ramach wymiany sprzętu wojskowego z Estonią. W związku z tym w 1924 roku wybuchła "afera minowa", kiedy doszło do wielu nadużyć podczas zakupu min, ze strony polskich oficeórw MW. Stanowisko stracił wtedy Kazimierz Porębski. Miny, które przyszły do Polski były  W ramach wymiany sprzętu w latach 1928-29 z Estonii przekazano Polsce 1500 sztuk kotwic do min morskich wz.08. Warto wspomnieć także, że Estonia oddała Polsce pewną ilość wózków kotwicznych do min wz.08 w ramach rozliczenia za dostawę sześciu tankietek TKS i motocykla.  

Marynarze polscy z miną morską wz.08. Zdjęcie wykonano w latach 20-tych. 

    Polska Marynarka Wojenna, już od początku istnienia planowała użycie min morskich, jako środka ofensywnego i defensywnego przeciwko flocie radzieckiej i niemieckiej. Miny miały zapewnić ochronnę własnych baz, jak i przez skryte postawienie ich na szlakach komunikacyjnych przeciwnika, spowodować zagrożenie dla floty wojennej i handlowej na jej własnym terenie. 

    Mina wz.08 była typową miną kotwiczną, używaną przez polską Marynarkę Wojenną, przeznaczoną zarówno dla stawiacza min ORP „Gryf” jak i dla trałowców.

Kadry z niemieckiej kroniki filmowej. Marynarze Kriegsmarine podczas rozminowywania Zatoki Gdańskiej.Niemcy rozbrajają i wyciągają z morza polską minę wz.08/39.

Konstrukcja

Kadłub ma kształt kuli o średnicy 975mm. W górnej półkuli znajduje się właz centralny, pięć czopów uderzeniowo-galwanicznych, właz do wkładania pochłaniacza wilgoci, oraz dwa ucha po podnoszenia miny, w dolnej półkuli znajduje się komora ładunkowa w której znajduje się 110 kg trotylu, pozostała część wnętrza kadłuba jest pusta i stanowi szczelną komorę wypornościową. Kadłub ma dodatnia wyporność co umożliwia minie utrzymanie się na żądanej głębokości pod powierzchnią wody.

    Przyrząd zapalający umieszczony jest wewnątrz kadłuba miny w specjalnym gnieździe w środkowej części grodzi komory ładunkowej materiału wybuchowego. Służy do pobudzania materiału wybuchowego do detonacji. Składa się z zapalnika elektrycznego i detonatora. zapalnik elektryczny umieszczony jest w metalowej osłonie, zamkniętej u góry gumowym korkiem uszczelniającym. Przez otwory w korku wprowadzone są dwa przewody elektryczne – jeden w oplocie zielonym , drugi w oplocie niebieskim, które połączone są z zaciskami przyrządu zabezpieczającego o tych samych kolorach. Detonator służy do spowodowania detonacji materiału wybuchowego miny po uprzednim pobudzeniu go do wybuchu przez zapalnik elektryczny. Składa się on z korpusu i cylindrycznej metalowej osłony, które są ze sobą połączone za pomocą nakrętki pierścieniowej. Wewnątrz detonatora znajdują się dwie kostki tetrylowe o łącznym ciężarze 12 gram i odpowiednio ukształtowane gniazdo zapalnika elektrycznego. Na kołnierzu korpusu detonatora znajdują się dwa zaczepy. Służą one do zamocowania detonatora za pomocą nakrętek skrzydełkowych gnieździe wykonanym w środkowej części grodzi komory ładunkowej miny.

Podstawowe dane

Masa materiału wybuchowego: 110 kg
Ciężar całkowity miny w stanie bojowym: ok. 600 kg
Ciężar kadłuba miny w stanie bojowym z amortyzatorem: 274 kg
Ciężar kotwicy z mechanizmami i minliną: 318 kg
Długość miny z kotwicą: 1290 mm
Szerokość miny z kotwicą: 905 mm
Wysokość miny z kotwicą: 1040 mm
Długość minliny: 110 m
Najmniejsza dopuszczalna głębokość: 15 m
Najmniejszy odstęp między postawionymi minami: 35 m

Źródła