ORP "Wilk"

(Klasa Wilk - podwodny stawiacz min)

Znalazłeś błąd? 

   ORP "Wilk" był powiekszoną wersją fracuskich podwodnych stawiaczy min klasy Saphir, określaną jako klasa "Wilk". Były to dobre łodzie podwodne, ale głośne, a nawet drobne uszkodzenie poszycia powodowało wycieki oleju spowodowane osadzeniem zbiorników paliwa na zewnętrz. Do tego do wad zaliczano niewydajny system stawiania min. 
     ORP "Wilk" był jednym z trzech okrętów podwodnych (obok siostrzanych jednostek: ORP "Ryś" i ORP "Żbik"), zamówionych przez Polskę w stoczniach francuskich pod koniec lat 20-tych. Zlecenie skądinąd bardzo okrojono w stosunku do wcześniejszych zamierzeń (pierwotnie planowano serię 9 okrętów w tym 3 stawiacze min według tzw. "małego planu budowy floty"). Mimo, że realizacja zamówienia przebiegała z pewnymi opóźnieniami, spowodowanymi koniecznością usuwania wad konstrukcyjnych i niedoróbek, zamówione okręty stanowiły, razem z niszczycielami typu ORP "Wicher", bardzo poważne wzmocnienie polskiej floty. Marynarka wojenna Rzeczypospolitej była do tego czasu ograniczona do kilku torpedowców, trałowców i kanonierek, o dość wątpliwej wartości bojowej. 
      W grudniu 1924 roku KMW powołało komisję, której zadaniem było ustalenie warunków i założeń dla okrętów podwodnych, które zamierzano zakupić. Do konkursu zgłosiły się wyłącznie francuskie stocznie Chantiers Augustin Normand w Nantes, Chantiers de la Loire, Union des Cinq Chantiers i Chantiers Navals Francais. Rząd znad Loary naciskał Warszawę, aby zamówienie złożono w Chantiers Navals Francais, jednak ostatecznie okręty podwodne zamówiono w stoczni w Nantes. Fakt zlecenia budowy zakładom francuskim był ściśle polityczny, gdyż można było uzyskać pożyczkę wojskową. 
     Rozmowy trwały do kwietnia 1925 roku. Zakończyły się wynegocjowaniem przez Polskę pożyczki na budowę nowych okrętów. Jak wspomniano wyżej zamówienie opiewało na 3 podwodne stawiacze min i 6 okrętów podwodnych, jednak KMW zmniejszyło je do 6 okrętów podwodnych. Umowy nie podpisano, gdyż w Sejmie nie przeszedł projekt rozbudowy floty. Zamówienie więc zmniejszono do 3 okrętów podowodnych. Pierwszy miano oddać po 29 miesiącach, a dalsze odpowiednio po 31 i 33 miesiącach.

 
ORP Wilk podczas Dnia Morza w 1932 roku.

 

Historia

1927 - położenie stępki okrętu 
  • 12 kwietnia 1929 - wodowanie okrętu, któremu nadano nazwę ORP "Wilk"
  • 24 kwietnia 1929- kpt. mar. Aleksander Mohuczy zostaje mianowany dowódcą okrętu.
  • czerwiec – październik 1930 - okręt przechodzi próby stoczniowe, dowódcą okrętu na czas prób zostaje kmdr. ppor. Vetilliard z marynarki francuskiej.


ORP Wilk po zwodowaniu.

   
  • 31 październik 1930 - podniesienie na okręcie polskiej bandery
  • 2 listopad 1930 – okręt opuszcza Francję i udaje się do Gdyni
  • 23 listopad 1930 - uroczyste powitanie w Gdyni, okręt do portu wchodzi w asyście okrętu podwodnego "ORP Ryś" i kanonierki ORP "Generał Haller"
  • 4 grudzień 1930 - utworzenie grupy okrętów podwodnych pod dowództwem kpt. mar. A. Mohuczego. przystąpienie okrętu do ćwiczeń w szkoleniu załogi.
  • styczeń1931 - podczas asysty do brzegów Bornholmu OP ORP "Ryś" udającemu się do Francji celem odbioru brakującego wyposażenia na "Wilku" silny sztorm zrywa linę anteny , która owinęła się wokół śruby napędowej unieruchamiając ją. Podczas sztormu do wody zszedł st. mar.Julian Kozowy i odblokował on śrubę od liny.
  • luty-grudzień 1931 - próby szkoleniowe okrętu głównie na wodach Zatoki Puckiej.
  • marzec 1932 – ORP "Wilk" wraz z kanonierką ORP "Generał Haller" bierze udział w powitaniu ORP "Żbik"
  • 1 maja 1932 - utworzenie Dywizjonu Łodzi Podwodnych, którego dowódcą zostaje kmdr.ppor.Eugeniusz Pławski, w skład którego weszły okr.pod. "Wilk", Ryś" i "Żbik" oraz torpedowiec "Kujawiak " i hulk "Lwów". Otrzymanie znaku rozpoznawczego w postaci pierwszej litery nazwy "W", który wymalowany był na kiosku.
  • 23 sierpnia 1932 - wyjście z Gdyni o godz.18.00 Dywizjonu Łodzi Podwodnych pod dowództwem kmdr.ppor. Eugeniusza Pławskiego do Sztokholmu.
  • 25 sierpnia 1932 - spotkanie o godz.05.00 koło latarni morskiej Sandhamn (35 Mm od Sztokholmu) kontrtorpedowców ORP Burza i ORP Wicher i wejście do Sztokholmu.
  • 29 sierpnia 1932 -o godz.07.00 okręty opuszczają Sztokholm udając się do Gdyni. W drodze powrotnej na "Wilku" pęka wał korbowy silnika spalinowego.
  • 1 wrzesień 1932 -o północy okręty podwodne zacumowały w Gdyni, "Wilk" skierowany do stoczni celem wymiany wału korbowego.
   

Kiosk ORP Wilk.
   
  • kwiecień 1933 - zakończenie remontu i wcielenie okrętu do służby.
  • luty-marzec 1934 - próby na wodach Zatoki Puckiej z boją ratowniczą skonstruowaną i zbudowaną na podstawie projektu inż. L. Kłopotowskiego. Boja ta umożliwia awaryjne opuszczenie zanurzonego okrętu podwodnego przez załogę. Mimo pozytywnych prób nie zostaje zainstalowana jej na polskich okrętach podwodnych głownie z powodu zbyt dużych wymiarów.
  • sierpień 1934 - wizyta okrętów podwodnych w Amsterdamie oraz w Oslo. W drodze powrotnej z Holandii okręty podwodne po spotkaniu w Sundzie kontrtorpedowców ORP "Burza" i ORP "Wicher" udają się do Kopenhagi.( 7 - 9 VIII.) Po opuszczeniu Kopenhagi Dywizjon Łodzi Podwodnych udaje się z wizytą do Karlskrony gdzie przebywa dwa dni.
  1934: Wizyta w Kopenhadze. Z przodu OP, w dali Kontrtorpedowce
1934: Wizyta w Kopenhadze. Z przodu OP, w oddali kontrtorpedowce.
 
  • grudzień 1934 - modernizacja systemu zabezpieczającego na minach z hydrostatycznego na sprężynowy co zabezpiecza miny przed ryzykiem przedwczesnego wybuchu. Dowództwo okrętu obejmuje kpt. mar. Brunon Jabłoński.
  • maj 1935 - przebudowa kiosków okrętowych i wymiana uzbrojenia plot.
  • 21 czerwca 1935 - dowódcą okrętu zostaje kpt. mar. Władysław Salamon
  • 14 lipca 1935 - wyjście okrętów podwodnych z Gdyni z wizytą do Tallina.
  • 17 lipca 1935 - okręty cumują w Tallinie.
  • 20 lipca 1935 - opuszczenie portu w Tallinie i wyruszenie w drogę powrotną do Gdyni.
  • 22 lipca 1935 - o godz. 05.00 okręty Dywizjonu cumują w Gdyni.
  • 14 sierpnia 1936 - podczas rejsu szkoleniowego okręty Dywizjonu składają nieoficjalną wizytę w Estonii, cumując na redzie przy ujściu Narwy. Okrętom towarzyszy okręt minowy ORP Smok
  • 1 lipiec 1937 - likwidacja znaków rozpoznawczych namalowanych na kiosku okrętu.
  • 23 września 1937 - zmiana terminologii nazwy z Dywizjon Łodzi Podwodnych na Dywizjon Okrętów Podwodnych.
  • lipiec 1938 - dowództwo okrętu obejmuje kpt. mar. Bogusław Krawczyk
  • wiosna-lato 1939 – ćwiczenia na okrętach Dywizjonu
  • 24 sierpnia 1939 - mobilizacja alarmowa Dywizjonu, przegląd mechanizmów, zatankowanie paliwa, pobrany prowiant. ORP Wilk pobiera 6 torped w wyrzutniach i cztery zapasowe oraz 22 miny, a także 114 pocisków do dział 100 mm i 4500 sztuk do nkm. Dowódca "Wilka" otrzymuje też 7000 $ w złocie oraz banknotach polskich. 
  • 25 sierpnia 1939 - przebazowanie okrętu do portu wojennego na Helu. 
  • 30 sierpnia 1939 - wyjście okrętu z portu wojennego na Helu do Gdyni z dowódcą dywizjonu i płatnikiem, okręt pozostaje w Gdyni.

Oznaczenie

    Od 25 lipca 1936 roku obowiązywało oznaczenie ORP „Wilk” literką „W". W związku z ogólną akcja likwidacji oznaczeń literowych na zamalowano je. 


ORP Wilk podczas załadunku min typu SM-5

.

Podstawowe dane

  • Wyporność:
    • nadwodna - 980 ton
    • podwodna - 1248 ton
  • Wymiary:
    • długość - 77,95 m
    • szerokość - 5,45 m 
    • zanurzenie - 4,20 m
  • Wysokość metacentryczna :
    • nawodna - 0,6 m
    • podwodna - 0,215 m
  • Głębokość zanurzenia:
    • dopuszczalna - 80 m
    • maksymalna - 100 m 
    • peryskopowa 7-9 m
  • Napęd:
    • dwa silniki wysokoprężne typu Normand Vickers ośmiocylindrowe łącznej mocy 1800 KM (1324 KW) przy 390 obr/min. 
    • dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 1200 KM (883 KW) produkcji Societée Alsacienne de Constructions Mecaniques, Belfort 110 V, 250 obr/min.
  • Pojemność zbiorników paliwa - 96 ton; dodatkowy zapas paliwa - 43 tony
  • Baterie: Dwie baterie akumulatorów po 100 ogniw.
  • Prędkość maksymalna:
    • nawodna - 14,5 węzła
    • podwodna - 9,5 węzła
  • Zasięg pływania:
    • nawodny: przy prędkości 10 węzłów –3500 mil morskich, z dodatkowym zapasem 43 tony paliwa - 7000 mil morskich
    • podwodny- przy prędkości 5 węzłów - 100 mil morskich
  • Wyposażenie: stacja korespondencyjna SMIK; odbiorcza podwodna, sonda ultradźwiękowa, oscylator podwodny, stacja podsłuchowa, żyrokompas.
  • Osiągi:
    • autonomiczność (okres, w którym okręt może operować bez uzupełniania zapasów) - 35 dni
    • czas zanurzania na głębokość peryskopową - 50 sekund
  • Czas nieprzerwanego pobytu pod wodą: (przy szybkości 5 węzłów) -  20 godzin.
 

ORP Wilk w Zatoce Gdańskiej.

Uzbrojenie

  • 1 działo kalibru 100 mm Schneider wz. 1917 na lawecie L/40
  • 1 działko 40 mm Vickers na lawecie L/40 (do 1935r)
  • 2 nkm plot. kalibru 13,2 mm Hotchiss na lawecie L/76 (od 1935)
  • 6 wyrzutni torpedowych 550 mm w tym cztery dziobowe stałe i jedna podwójna obrotowa na śródokręciu (w źródłach brak informacji o reduktorach dla torped 533 mm)
  • 16 torped wz. 1924
  • miny typu SM-5, dziesięć sztuk w aparatach minowych i 30 sztuk w przedziale minowym.
 
      
 

Kiosk okrętu podwodnego klasy Wilk

Źródła

"Wyższa kadra dowódcza polskiej Marynarki Wojennej II RP" J.Tuliszka
"Wielkie dni małej floty" J.Pertek
http://www.polishnavy.pl/
http://www.sims.pl/rys/pmw/


/GOZDAWA/