ORP "Jaskółka" II
(Trałowiec)
Znalazłeś błąd? 
Klasa okrętów "Jaskółka"
W latach 30-tych w Warsztatach Portowych Marynarki Wojennej w
Gdyni, w Stoczni Gdyńskiej (cywilnej) i stoczni rzecznej w Modlinie
powstała seria 6 bardzo udanych okrętów – małych trałowców typu
„Jaskółka”, zwanych niekiedy „ptaszkami” (ORP Jaskółka, Mewa, Rybitwa, Czajka,
Czapla i Żuraw). Nazewnictwo okrętów nawiązywało do, będących w polskiej służbie
od początku lat 20-tych, poniemieckich trałowców typu „FM” (nosiły nazwę: ORP
Jaskółka, Czajka, Rybitwa, Mewa). Pod względem organizacyjnym tworzyły one
Dywizjon (Dyon) Minowców.
Okręty typu „Jaskółka” stanowiły tzw. trałowce redowe (w odróżnieniu od większych jednostek, trałowców pełnomorskich; określenie to nie było jednak używane w PMW). Ich zadania bojowe obejmowały oczyszczanie wód przybrzeżnych z min, stawianie na nich małych pól minowych i służbę patrolową. W ograniczonym zakresie mogły być wykorzystane do wsparcia własnych sił walczących na lądzie. Niewielka prędkość i słabe uzbrojenie artyleryjskie (część okrętów podwodnych miała np. po jednym dziele kalibru 100-105 mm) utrudniał ich użycie do walki z okrętami podwodnymi.
W sumie należy uznać, że był to bardzo udany typ okrętu, który bardzo wzmocnił siły minowe Polskiej Marynarki Wojennej.
Okręty typu „Jaskółka” stanowiły tzw. trałowce redowe (w odróżnieniu od większych jednostek, trałowców pełnomorskich; określenie to nie było jednak używane w PMW). Ich zadania bojowe obejmowały oczyszczanie wód przybrzeżnych z min, stawianie na nich małych pól minowych i służbę patrolową. W ograniczonym zakresie mogły być wykorzystane do wsparcia własnych sił walczących na lądzie. Niewielka prędkość i słabe uzbrojenie artyleryjskie (część okrętów podwodnych miała np. po jednym dziele kalibru 100-105 mm) utrudniał ich użycie do walki z okrętami podwodnymi.
W sumie należy uznać, że był to bardzo udany typ okrętu, który bardzo wzmocnił siły minowe Polskiej Marynarki Wojennej.
Budowa
okrętu
Historia okrętu
W 1932 roku Kierownictwo Marynarki Wojennej ogłosiło
przetarg na budowę 4 trawlerów (używano wówczas terminu pochodzącego od
ang. trawler) Spośród ofert wybrano propozycję Polskich Zakładów
Inżynieryjnych (stocznia modlińska), które miały dostarczyć cztery jednostki
na podstawie planów wykonanych przez inż. A. Potyrałę i D.
Małeckiego. Koszt jednego trałowca miał wynieść 1.320.000 zł.
Pierwszy trałowiec miał być oddany PMW w 20 miesięcy od podpisania umowy, a
następne po 23, 26 i 29 miesiącach. Ostatecznie w Modlinie powstały tylko dwie
jednostki, natomiast ORP "Jaskółka" i 3 inne okręty zostały zwodowane w stoczni
wojskowej w Gdyni (nadto jedna jednostka w gdyńskiej stoczni cywilnej). Wynikało
to z niedostatecznych mocy produkcyjnych modlińskiej stoczni.
Budowę ORP "Jaskółka" rozpoczęto w 1933 r. Szereg trudności, typu: opóźnienia w dostawie blach przez huty, nieterminowe dostarczanie dokumentacji oraz czterokrotne odrzucenie staliwnej dziobnicy wykonanej przez huty i wiele innych, spowodowało niedotrzymanie terminu. Ostatecznie okręt zwodowano przy pomocy 100 tonowego dźwigu pływającego 11 listopada 1934 roku. Prace wyposażeniowe i próby trwały do początków sierpnia 1935 roku. Podniesienie bandery Rzeczypospolitej nastąpiło 27 sierpnia.
Okręt ORP "Jaskółka" zastąpił okręt o tej samej nazwie w służbie trałowej (opis w oddzielnym opracowaniu), dlatego zwykło się określać go jako ORP "Jaskółka" II. Pierwszym dowódcą okrętu został kpt. mar. Wiktor Łomidze. W styczniu 1936 roku okręt wcielono do Dyonu Minowców. W tym też roku "Jaskółka" złożyła wizytę w szwedzkiej Karlskronie. 18 kwietnia 1939 r. wpływający do portu okręt podwodny ORP "Sęp" uderzył w stojącą w porcie Jaskółkę i Mewę powodując wgniecenie poszycia. Uszkodzenia udało się szybko naprawić.
W 1939 roku okręt w składzie Dywizjonu Minowców dowodzony był przez kpt. mar. Tadeusza Borysiewicza przygotowano do udziału w operacji „Rurka”. Okręt wspomagał obronę Kępy Oksywskiej oraz brał udział w stawianiu zapory minowej w nocy z 12 na 13 września (60 min) w odległości 4 Mm od Helu. 14 września ORP Jaskółka została trafiona bombą Ju 87 i zatonęła.
Budowę ORP "Jaskółka" rozpoczęto w 1933 r. Szereg trudności, typu: opóźnienia w dostawie blach przez huty, nieterminowe dostarczanie dokumentacji oraz czterokrotne odrzucenie staliwnej dziobnicy wykonanej przez huty i wiele innych, spowodowało niedotrzymanie terminu. Ostatecznie okręt zwodowano przy pomocy 100 tonowego dźwigu pływającego 11 listopada 1934 roku. Prace wyposażeniowe i próby trwały do początków sierpnia 1935 roku. Podniesienie bandery Rzeczypospolitej nastąpiło 27 sierpnia.
Okręt ORP "Jaskółka" zastąpił okręt o tej samej nazwie w służbie trałowej (opis w oddzielnym opracowaniu), dlatego zwykło się określać go jako ORP "Jaskółka" II. Pierwszym dowódcą okrętu został kpt. mar. Wiktor Łomidze. W styczniu 1936 roku okręt wcielono do Dyonu Minowców. W tym też roku "Jaskółka" złożyła wizytę w szwedzkiej Karlskronie. 18 kwietnia 1939 r. wpływający do portu okręt podwodny ORP "Sęp" uderzył w stojącą w porcie Jaskółkę i Mewę powodując wgniecenie poszycia. Uszkodzenia udało się szybko naprawić.
W 1939 roku okręt w składzie Dywizjonu Minowców dowodzony był przez kpt. mar. Tadeusza Borysiewicza przygotowano do udziału w operacji „Rurka”. Okręt wspomagał obronę Kępy Oksywskiej oraz brał udział w stawianiu zapory minowej w nocy z 12 na 13 września (60 min) w odległości 4 Mm od Helu. 14 września ORP Jaskółka została trafiona bombą Ju 87 i zatonęła.
ORP "Jaskółka" (po lewej) i ORP "Mewa" w porcie w 1936 roku, zaraz po oddaniu do służby.
ORP "Jaskolka" jeszcze bez uzbrojenia i bez oznaczenia bocznego.
Oznaczenie
Obowiązywało oznaczenie ORP „Jaskółka” literą „J”. W związku z ogólną akcja likwidacji oznaczeń literowych na burtach nie zdążono go już namalować, ale oznaczenie pozostawało do korespondencji radiowej.Podstawowe dane
- wyporność: standardowa - 183 t, pełna - 203 t.
- wymiary: długość - 45 m; szerokość - 5,5 m; zanurzenie - 1,7 m
- napęd: 2 silniki wysokoprężne 8 cylindrowe Ursus-Nohab (producent: Fabryka Silników i Armatur w Ursusie) o mocy łącznej 1050 KM
- pędnik: 2 śruby
- prędkość - 16 - 18 węzłów
- załoga: 30
ORP Jaskolka II
Uzbrojenie
- 1 działo uniwersalne kaliber 75 mm wz.97
- 2 karabiny maszynowe przeciwlotnicze 7,92 mm Maxim wz. 08
- 20 min kotwicznych wz.08
- 20 bomb głębinowych
- 2 komplety trałów kontaktowych
- ORP Żuraw i Czapla: również podwójny nkm plot. 13,2 mm
/GOZDAWA/