ORP "Błyskawica"

Znalazłeś błąd? 

ORP Błyskawica w malowaniu bojowym już w czasie służby w PMW na Zachodzie

Podstawowe dane 

    ORP Błyskawica był jednym z dwóch niszczycieli (siostrzana jednostka otrzymała nazwę ORP Grom), zamówionych w 1935r. w ramach planu wzmocnienia potencjału Marynarki Wojennej, która w pierwszej połowie lat trzydziestych dysponowała tylko kilkoma pełnowartościowymi jednostkami bojowymi (dwa kontrtorpedowce i trzy średnie okręty podwodne).  Pewne ochłodzenie stosunków z Francją, jak również częste opóźnienia w pracy tamtejszych stoczni, zadecydowały o powierzeniu budowy przedsiębiorcy brytyjskiemu. W 1934 r. przeprowadzono przetarg wyłącznie wśród stoczni brytyjskich, w którym aprobatę zyskały oferty dwóch stoczni: „John Thornycroft & Co” z Sauthampton i „John Samuel White & Co” z Cowes (wyspa White). Druga ze stoczni wygrała przetarg (po uzupełnieniu projektów o uwagi Kierownictwa Marynarki Wojennej) i otrzymała zlecenie na budowę dwóch niszczycieli. Umowę podpisano 29 marca 1935r., natomiast stepkę we wrześniu 1935 roku.

 
Budowa Błyskawicy

        Zgodnie z oczekiwaniami Kierownictwa Marynarki Wojennej, zamówione okręty powinny swoją charakterystyką taktyczną rekompensować nikły stan liczbowy floty. Zaowocowało to powstaniem jednostek o silnym uzbrojeniu artyleryjskim (przeciętny niszczyciel z lat 30-tych miał po 4 działa 120 mm artylerii głównej) i bardzo dużej prędkości. 

Wodowanie Błyskawicy w Wlk. Brytanii.

   

    Znany brytyjski ekspert, A.C. Hardy, scharakteryzował ORP Błyskawica i ORP Grom jako: „okręty, które w swoim czasie konstrukcyjnie znacznie wyprzedzały okręty tej samej klasy”, stwierdzając, że „w 1937 roku okręt wojenny, posiadający jeden komin, a mogący rozwinąć moc 54.000 KM i szybkość 40 węzłów, był stosunkowo rzadkim zjawiskiem”. Okręt miał dosyć silne, jak na tamte czasu uzbrojenie przeciwlotnicze. składające się z 2 podwójnych dział 40 mm i 8 podwójnych 13,2 mm  nkm-ów. Mankamentem był jednak stosunkowo mały zapas paliwa pozwalający przepłynąć 3500 Mm. Zasięg byłby mały jak na niszczyciel oceaniczny, ale był typowy dla niszczycieli przeznaczonych do działań na akwenach przybrzeżnych.

Zdjęcie lotnicze z uzbrajania okrętu

 
 

       Wyposażanie okrętu przebiegało z pewnymi opóźnieniami i zakończyło się dopiero 1 września 1937r. Niemniej jednak przeprowadzone później próby odbiorcze i przegląd techniczny wypadł pomyślnie. Toteż 25 listopada o godzinie 14.00 odbyło się uroczyste podniesienie bandery polskiej i znaku dowódcy na "Błyskawicy". 26 listopada o godzinie 9.00 okręt wyszedł z Cowes, biorąc kurs na Gdynie. Po drodze ORP "Błyskawica" zawija do Goteborga, gdzie załadowano amunicje artyleryjska do dział Boforsa.

ORP Błyskawica

 

ORP Błyskawica w Gdynii

Udział przemysłu polskiego

    Koszt budowy ORP "Blyskawica" wyniósł 454 tys. funtów, co przy ówczesnym kursie dało blisko 12 mln złotych. Koszt ten byłby o 35% wyższy gdyby nie dostawy przemysłu polskiego, na który złożyły się m.in. ok. 70 km kabli z fabryk w Bydgoszczy, i Krakowie, centrala artyleryjska wykonana przez Państwowe Zakłady Optyczne z Warszawy.

W Polsce

Błyskawica wychodzi z portu w Gdynii

Oznaczenie

Kalendarium

• 17 kwietnia 1935 – wbicie pierwszego nitu przez ambasadora polskiego w Londynie, Edwarda Raczyńskiego
• wrzesień 1935 - położenie stępki
• 5 maja 1936 – Minister Spraw Wojskowych nadaje jednostce o numerze stoczniowym 1801 nazwę ORP Błyskawica
• 1 października 1936 - wodowanie (matką chrzestną była żona ambasadora RP w Londynie Cecylia Raczyńska)
• 25 listopada 1937 - podniesienie bandery
• 1 grudnia 1937 – przybycie do Gdyni
• sierpień 1938 – wizyta w Kopenhadze (razem z ORP „Grom”)
• 18-22 marca 1939 – pogotowie bojowe na okręcie podczas zajmowania przez Niemców Kłajpedy
• wiosna i lato 1939 – intensywne ćwiczenia całego dywizjonu niszczycieli na morzu
• 29 czerwca 1939 – w ramach Święta Morza okręt udostępniony jest do zwiedzania
• 20 sierpnia 1939 – opuszczenie Oksywia w ramach planu „Peking”(nazwa Pekin jest niepoprawna) plan wycofania dywizjonu niszczycieli, z wyj. ORP „Wicher”, poza Bałtyk)
• 1 września 1939 – przybycie do Leith w Szkocji.

ORP Błyskawica i ORP Grom na redzie w Gdynii

Podstawowe dane 

• Wyporność:
  • standardowa: 1975 t
  • normalna: 2183 t
  • pełna: 2400 t
• Wymiary: długość całkowita - 114,0 m, szerokość całkowita - 11,3 m, zanurzenie - 3,3 m
• Napęd: 2 zespoły turbin parowych Parsonsa z przekładnią o mocy łącznej 54 000 KM, 3 kotły wodnorurkowe walczakowe opalane mazutem
• Pędnik: 2 śruby
• Prędkość maksymalna: 39,5 / 42 (na próbach przy typowym obciążeniu) węzły
• Zasięg: 3500 mil morskich przy prędkości 15 w (1 mila morska to 1,852 km)
• Zapas paliwa: normalny 130 t, maksymalny 350 t
• Załoga: 192 ludzi 
• Stocznia: John Samuel White & Co Ltd. w Cowes (wyspa White)

Uzbrojenie

• 7 dział kalibru 120 mm wz. 34/36 Bofors (3 x II i 1 x I) 
• 2 podwójnie sprzężone działka przeciwlotnicze 40 mm wz. 36 Bofors 
• 4 podwójnie sprzężone nkm przeciwlotnicze 13,2 mm wz. 30 Hotchkiss 
• 6 wyrzutni torpedowych kalibru 550 mm z reduktorami dla torped 533 mm (2 x III) 
• 2 podpokładowe wyrzutnie bomb głębinowych (20 bomb wz. BH 200) 
• 44 miny (wg. niektórych źródeł 60 min)

 

Źródła

Mariusz Borowiak, „Mała flota bez mitów”, Gdańsk 1999r.
J. Lipiński, „Druga wojna światowa na morzu”,  Warszawa 1999r.
J. Pertek, „Wielkie dni małej floty”, Poznań 1958r.
J. Pertek, „Wojna morska 1939-1945”, Poznań 1959r.