Holownik "Smok"

Znalazłeś błąd? 

ORP "Smok" - rysunek dzięki uprzejmości Pana Ryszarda Łakomskiego.

Powstanie

    Holownik  został zbudowany w 1922 roku w stoczni Compaqnie de Materie Naval w porcie La Rochelle we Francji. Nosił nazwę „Le Boxeur”. Trzy lata później sprzedano go firmie Ateliers & Chantiers Martimes du Sud - Quest z Bordeux, nazwy nie zmienił. W 1929 roku holownik nabyła firma Enterprise Generale de Travaux Martimes również z Bordeux. Utrzymano nazwę holownika. Rok później „Le Boxeur” zmienił banderę na belgijską za sprawą firmy RemarQuage Letzer Ltd. Otrzymał nową nazwę „Leopold”, jego portem macierzystym została Antwerpia.

 

Holownik jeszcze pod nazwą "Leopold" w belgijskiej służbie.

.

W Polsce

    W roku 1932 Komenda MW ogłosiła konkurs ofertowy na zakup holownika do obsługi Gdyni i Helu. Konkurs wygrała firma belgijska. Holownik został zakupiony 12 października 1932 roku do belgijskiego przedsiębiorstwa Remar Quage Letzer i pod nazwą „Smok” przybył do Gdynii 4 listopada, a wszedł do służby w 8 grudnia 1932 roku. Jednostka posiadała pompę ratowniczą i radiostację. Koszt zakupu wynosił 175.000 Franków belgijskich. Sugeruje się, iż pierwszą nazwą jednostki była nazwa „Piast”.
    Od grudnia 1932 roku jednostka przechodziła remont. Wtedy też zamontowano na niej dwa ckm 7,92 mm Maxim wz.08. Po remoncie podniesiono banderę już pod nazwą „Smok”. Pierwszym dowódcą był kpt. mar. M. Szemiot.
    W roku 1934 holownik został przystosowany do służby jako okręt szkolny dla podchorążych kursu nawigacyjnego z Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej. Używano go też jako jednostkę pomocniczą 2 morskiego dywizjonu artylerii przeciwlotniczej. W roku 1935 okręt przeszedł kolejną przebudowę, kiedy zamontowano na nim nowy maszt, na którym zlokalizowano stanowisko reflektora i bom. Wtedy też okręt został zakwalifikowany jako pomocniczy okręt minowy. Przebudowa w 1937 roku obejmowała przebudowę rufy, montaż windy holowniczej, wytyku ramowego i wysięgnika rolkowego  do kotwic.
    W 1938 roku zdemontowano maszt rufowy, przebudowano komin i wymieniono łodzie na nowe. Po tej przebudowie jednostkę przebazowano na Hel, w celu obsługi kryp minowych.  Wiosną 1939 roku okręt przewoził urządzenia warsztatowe z Oksywia na Hel.

ORP "Smok".

Epizod wrześniowy

Wybuch wojny zastał „Smoka” w porcie oksywskim gdzie ładowano skrzynie z aktami i sprzętem Dowództwa Floty. Jednostka tam odpierała, wraz z innymi okrętami, poranny nalot Luftwaffe na port. Po tym „Smok” przeszedł na Hel, gdzie od 2 września brał udział w zwalczaniu nalotów wroga i holowal krypy z zaopatrzeniem z Gdyni na Hel. W czasie służby wojennej rannych zostało 7 członków załogi, a także dowódca jednostki. Chor. mar. A. Sobczyk, pomimo poważnej kontuzji do 2 października dowodził jednostką. 

    W czasie jednej z wypraw do Gdyni, załoga „Smoka” odkryła w magazynach portowych wagony kolejowe stojące na nabrzeżu załadowane 40 mm działkami przeciwlotniczymi Bofors przeznaczonymi na eksport dla Wielkiej Brytanii. Działka te posłużyły do wzmocnienia obrony Helu.
    Holownik „Smok” został zatopiony przez załogę w celu zablokowania wejścia do portu od strony Helu, po kapitulacji 2 października 1939. Wrak wydobyli Niemcy i użytkowali pod nieustaloną nazwą. W 1940 roku holownik otrzymał nazwę „Rixhöft” (niemiecka nazwa Rozewia) i służył jako jednostka ratowniczo – holownicza. 2 marca 1945 roku jednostkę zatopiło alianckie lotnictwo w okolicy portu Rostock-Warnemünde.

Podstawowe dane

Źródła