ORP "Bałtyk"

(Zdeklasowany krążownik)


Znalazłeś błąd? 
ORP Bałtyk

     
     ORP Bałtyk, stary krążownik francuski, służył polskiej marynarce za hulk i okresowo również jako ośrodek szkoleniowy. Złośliwi zauważali, że miał jeszcze jedną funkcję- „namiastki krążownika”. Kierownictwo Marynarki Wojennej dostrzegało bowiem dotkliwy brak jednostki zdolnej pełnić funkcje reprezentacyjne. Przyjmowano na jego pokładzie zagraniczne delegacje, odbywały się tam także promocje oficerów. Dominował w krajobrazie nabrzeża w Gdynii. 
 
Schemat budowy krażowników pancernopokładowych
Schemat budowy krażowników pancernopokładowych
 
     Został zbudowany jako krążownik pancernopokładowy. Okręty tego typu posiadały jedynie pokład pancerny (nie posiadały pancerza burtowego), mający zwykle kształt trapezu, umieszczony we wnętrzu okrętu, na wysokości zbliżonej do linii wodnej i osłaniający mechanizmy napędowe, kotłownie i maszynownie oraz komory amunicyjne. Szybki rozwój techniki okrętowej sprawił, że w momencie wybuchu pierwszej wojny światowej była to już jednostka przestarzała (skądinąd marynarka francuska nie miała w 1914 r. ani jednego nowoczesnego krążownika, co umożliwiło niemieckiemu dywizjonowi śródziemnomorskiemu bezkarne ostrzelanie portów północnoafrykańskich i ucieczkę do Turcji).
 

Antoine Raymond Joseph de Bruni d'Entrecasteaux (1737-1793)
 
     Francuska nazwa okrętu upamiętniała podróżnika, żeglarza i kontradmirała w służbie Ludwika XVI, Antoine Raymond Joseph de Bruni d'Entrecasteaux (1737-1793), który z polecenia Króla Francuzów wyruszył w 1791r. w celu odnalezienia śladów zaginionej na Pacyfiku ekspedycji La Perouse’a (w czasie tej wyprawy zmarł na szkorbut).


  D'Entrecasteaux" przed sprzedaniem Polsce. Widoczne stanowiska artylerii głównej.
D'Entrecasteaux" przed sprzedaniem Polsce. Widoczne stanowiska artylerii głównej.


Historia  

1896
- 12 czerwca
Zamówiony jako krążownik do służby kolonialnej został zwodowany 12 czerwca 1896 r. w La Seyne we Francji w stoczni Forges et Chantiers de la Meditarene jako "D'Entrecasteaux".
1898
·         1 stycznia Rozpoczęcie prób, które przerwano 28 kwietnia na skutek awarii czterech kotłów. 
1899
·         23 marca Zakończenie prób.
·         4 kwietnia Wejście do służby jako krążownik 1 klasy. W tym okresie okręt posiadał wyporność 7.995 t. Napęd stanowiły dwie maszyny parowe o mocy 14.500 KM pozwalające osiągnąć prędkość maksymalną 19,2 węzła. Zapas węgla wynosił 980 t. Uzbrojenie składało się z dwóch pojedynczych dział kalibru 240 mm, dwunastu dział kalibru 138 mm z czego 8 umiejscowiono w kazamatach, 12 działek 47 mm i 4 wyrzutnie torped 450 mm. Po wejściu do służby "D'Entrecasteaux" przydzielony został do Eskadry Dalekowschodniej (czasy „l’Indochine des amiraux”, „Indochin admirałów”).
·         6 kwietnia Po opuszczeniu Tulonu, krążownik przybył do Sajgonu 12 maja, działał w rejonie wybrzeża chińskiego. 
1900
·         czerwiec przybył do Taku w składzie międzynarodowej eskadry, która wzięła udział w tłumieniu tzw. powstania bokserów. 
1901
·         grudzień okręt przybył do Tulonu. 


 ORP Bałtyk

 
1902
·         12 lutego odstawiony do rezerwy przeszedł remont.
·         8 sierpnia krążownik przybył do Sajgonu zostając okrętem flagowym kontradm. Bayle'a.
·         20 sierpnia pobyt okrętu we Władywostoku. 
1903
·         2 luty powrót do Tulonu, 12 lutego odstawienie okrętu do rezerwy. 
1905
·         1 września wejście do służby czynnej.
·         25 listopada wyjście z Tulonu.
·         7 grudnia przybycie do Dzibuti. 
1906
·         15 sierpnia przybycie do Sajgonu, pełni funkcję okrętu flagowego kontradm. Boisse'a. 
1907
·         9 marca krążownik wszedł na mieliznę w rejonie wyspy Hainan, remont w Sajgonie.
·         20 grudnia jako okręt flagowy kontradm. Perrina. 
1909
·         25 października "D'Entrecasteaux" opuścił Sajgon, do Tulonu przybył 18 grudnia. 
1910
·         1 stycznia odstawienie do rezerwy. 
1911
·         15 listopada wejście do służby w Śródziemnomorskim Dywizjonie Szkolnym, jako okręt flagowy kontradm. Sourrieu. 
1913
·         25 listopada odstawiony do rezerwy. 
1914
·         29 lipca wejście do służby.
·         6 sierpnia krążownik opuścił Tulon wchodząc w skład Dywizjonu Specjalnego, patrolował cieśninę Oranto blokując wyjście z Adriatyku.
·         24 grudnia przejście do Syrii, po czym skierowany zostaje na jez. Gorzkie z zadaniem obrony Kanału Sueskiego. 
1915
·         2 luty opieranie ataków 4 Armii tureckiej, którą ostatecznie rozbito następnego dnia w południe.
·         20 luty przejście okrętu do Bizerty, a następnie w rejon wybrzeży Syrii.
·         26 marca krążownik brał udział w ostrzeliwaniu pozycji nieprzyjacielskich pod Gazą.
·         30 kwietnia ponownie w siłach broniących Kanał Sueski.
·         13 czerwca przejście do wybrzeży Syrii.
·         24 sierpnia pobyt na Malcie.
·         3 września wejście do Brestu, remont okrętu.
·         6 grudnia okręt opuścił St. Lorient i 20 grudnia przybył do Port Saidu gdzie wszedł w skład sił broniących Kanału Sueskiego jako okręt flagowy kontradm. de' Spitza. 
1916
·         14 kwietnia przejście okrętu do Maroka, skąd udał się do Oranu.
·         maj - wrzesień krążownik stacjonował w Casablance i Agadirze.
·         11 pażdziernika powrót do Port Saidu.
·         listopad - grudzień eskorta konwojów z Morza Czerwonego na Madagaskar. 
1917
·         styczeń - lipiec eskorta konwojów z Morza Czerwonego na Madagaskar.
·         4 sierpnia powrót do Suezu.
·         24 sierpnia przejście na Maltę, wszedł w skład sił alianckich blokujących Adriatyk.
·         15 października przejście do Tarentu skąd osłaniał konwoje do Itheji na Peloponezie.
·         12 grudnia nieudany atak niemieckiego okrętu podwodnego "UC 38" na krążownik. 
1918
·         luty - grudzień jako transportowiec. 
1919
·         19 czerwca krążownik opuścił Tarent i po rejsie przez Bizertę i Marsylię przybył 3 lipca do Brestu, gdzie odstawiony został do rezerwy.
·         5 września w Dywizjonie Szkolnym jako okręt szkolny dla sygnalistów. 
1920
·         kwiecień służy jako okręt flagowy Dywizjonu. 
1921
·         1 czerwca okręt rozbrojono. 
1922
·         27 października skreślony z listy jednostek w służbie czynnej Marine Nationale. 
1923
·         wypożyczony Belgii. 
1925
·         24 maja przeholowanie okrętu z Brestu do Brugii. 
1926
·         czerwiec zwrócony Francji. 
 
ORP Bałtyk w Gdynii


ORP Bałtyk w Gdynii

1927
·  luty przeholowanie okrętu do Cherbourga.
· 7 marca zakupienie okrętu przez PMW za kwotę 2.822.000 franków.
· 30 lipca podniesienie w Cherbourgu polskiej bandery zdeklasowany krążownik otrzymał nazwę ORP "Król Władysław IV", dowódcą został kmdr. J. Łątkiewicz.
· sierpień zmiana nazwy na ORP "Bałtyk", 11 sierpnia okręt przybył do Gdyni, a 13 sierpnia dowódcą został kmdr.W. Steyer. Przejście na remont do stoczni Danziger Werft (Stocznia Gdańska) w Gdańsku.
· 22 września nowym dowódcą mianowano kmdr. por. A. Mohuczego. 
1928
· 26 czerwca przyholowanie okrętu z Gdańska do Gdyni, gdzie dalsze prace prowadził WPMW.
· listopad W Gdyni nie było doku umożliwiającego podniesienie tak dużej jednostki. Największy dok w Gdyni miał około 2600 ton nośności. Kadłub ORP "Bałtyk" obity był blachą miedzianą. Powodowało to korozję kadłubów torpedowców, cumujących z Bałtykiem w basenie nr X. Zaradzono temu odholowując Bałtyk do awanportu. W trakcie dokowania w Gdańsku w stoczni Danziger Werft zdjęto blachę miedzianą odstępując ją w rozliczeniu stoczni. Do Gdyni powrócił 7 grudnia. 

 
ORP Bałtyk w czasie demontażu blach miedzianych
ORP Bałtyk w czasie demontażu blach miedzianych

1930
· 1 kwietnia wszedł w skład Dywizjonu Szkolnego jako siedziba Szkoły Specjalistów Morskich. 



Podstawowe dane

(w okresie służby jako francuski krążownik )
  • wyporność - 8120 ton
  • długość / szerokość / zanurzenie: 126 x 18 x 7,5 m
  • napęd: dwie maszyny parowe o mocy 14500 KM
  • prędkość - 18 w (projektowana - 19,5 w)
  • zasięg - 8000 Mm
  • zapas węgla - 650-980 t
  • opancerzenie (stal Harveya):
    • pokład pancerny grubości 100 mm (inne dane: 82 mm)
    • wieża dowodzenia - 240 mm
    • wieże artylerii głównej - 230 mm
    • kazamaty - 67 mm
  • załoga 521-559
(w polskiej służbie)
  • wyporność - 8100 ton
  • długość / szerokość / zanurzenie: 126 x 18 x 7,5 m
  • bez napędu
  • opancerzenie: j.w.
 
1936 rok. Przejście do rezerwy na ORP Bałtyk
1936 rok. Przejście do rezerwy na ORP Bałtyk.

 
Uzbrojenie w okresie służby pod banderą francuską:
  • 2 działa kaliber 240 mm w wieżach artyleryjskich na dziobie i rufie (wedle pewnych źródeł  usunięte już w czasie I wojny światowej)
  • 12 dział 138 mm (z tego 8 w kazamatach)
  • 12 działek 47 mm
  • 4 wyrzutnie torped 450 mm
Uzbrojenie ORP Bałtyk:
  • 2 działa kaliber 75 mm
  • 4 działka 47 mm (salutacyjne)
  • najcięższe karabiny maszynowe plot
ORP Bałtyk - w tle widoczne działko przykryte płachtą. Prawdopodobnie 75mm
ORP Bałtyk - w tle widoczne działko przykryte płachtą. Prawdopodobnie 75mm

 


/GOZDAWA/