Szabla wz.1938
(szabla ta, jest jednym
z projektów dla przyszłej szabli oficerskiej, nigdy nie została wprowadzona do
uzbrojenia)

Szabla
oficerska wz 1938 (projekt ; MWP w Warszawie)
Po rozpoczęciu wprowadzania szabli wz 1934 do uzbrojenia kawalerii
jako broń szeregowych żołnierzy, pojawiła się potrzeba ujednolicenia wzoru
szabli dla oficerów kawalerii. Oficerowie wszystkich broni (za wyjątkiem
lotnictwa, marynarki wojennej i broni pancernej) zobowiązani byli do noszenia
szabli podczas wystąpień służbowych, oraz galowych i towarzyskich. Szable te
noszono przy mundurze z butami : na żabce, przy szaserach (długich spodniach):
na rapciach. Oficerowie kawalerii, którzy służyli w oddziałach liniowych, a
także w szkołach, musieli być wyposażeni również w szablę przepisową,
przeznaczona do ćwiczeń szermierczych, a także na wypadek wojny.
Pismo szefa Departamentu Kawalerii do
szefa Departamentu Dowodzenia Ogólnego z 4 czerwca 1936 roku mówi, że: "
Opracowanie modelu szabli oficerskiej, opartej na modelu szabli żołnierskiej z
drobnymi modyfikacjami, uważam za słuszne. Przed zatwierdzeniem jednak
rzeczywiste modele powinny być wykonane i sprawdzone (ręka oficera jest
mniejsza i mniej wprawiona). Po zatwierdzeniu nowego typu szabli oficerskiej,
oficerowie posiadający stare szable ofic. mogliby je donaszać, zaś nowo
mianowani oficerowie i inni, którzy np. z racji zmiany korpusu osobowego musza
posiadać szable, zmuszeni byliby kupować szable oficerskie nowego wzoru. Biorąc
pod uwagę krótki okres, zakup nowych szabli oficerskich dla promocji 1936 r.
wydaje się za wczesny. Okres donaszania starych szabel oficerskich skróciłby
się, jeżeli nowe szable oficerskie będą tanie, a więc łatwe do nabycia."
Do opracowania nowego typu szabli oficerskiej
opartego na wzorze dla szeregowych nie doszło, chociaż "Huta
Ludwików" w marcu 1939 roku oferowała odmiany oficerskie i
podoficerskie szabli wz. 1934. Wobec narastającego zagrożenia wojennego,
Departament Uzbrojenia zajmował się pilniejszymi sprawami.
Notatka z "Broni i Barwy" z 1938
mówi, że " Dnia 28 marca b.r. p. Marszałek Śmigły-Rydz udzielił
audiencji delegacji Zarządu naszego Stowarzyszenia. Delegacja[...] wręczyła
Panu Marszałkowi - jako dar Zarządu Stowarzyszenia - zmodernizowaną szablę
bojową polską. Szabla wykonana przez wytwórnię Borowskiego wedle
rysunków członka naszego Stowarzyszenia rotmistrza dyp. Mincera. Jest ona
wzorowana na bojowej szabli polskiej 17 wieku. Usunięto tylko paluch i obłęk
jako obecnie nie mające zastosowania i niewygodne w noszeniu, oraz dodano -
oprócz tradycyjnej pochwy drewnianej krytej skórą - druga pochwę żelazną do
użytku polowego. Wręczając dar, który P. Marszałek łaskawie zechciał przyjąć,
delegacja ośmieliła się wyrazić nadzieję, że szabla ta, nawiązująca nić
tradycji bojowych, będzie mogła posłużyć jako jeden ze wzorów dla ustalenia
nowej szabli dla naszej Armii".

Szabla
oficerska wz 1938 (projekt ; MWP w Warszawie)
Egzemplarz szabli o
którym mowa powyżej, zachował się do naszych czasów. Znajduje się w MWP,
zaginęła jednak metalowa pochwa. Charakterystyka:
" Głownia polerowana o urozmaiconym szlifie, ma na każdym płazie
szeroka bruzdę od nasady pióra, tejże szerokości, krótką bruzdę na zastawie,
oraz trzy strudziny przygrzbietowe biegnące od zastawy do pióra. Pióro
obosieczne z wyraźnym młotkiem i centrycznym sztychem. Na zewnętrznej stronie
nasady głęboko trawiony, prostokątny znak firmowy z wypukłym napisem "
G.BOROWSKI". Rękojeść zamknięta, jednokabłąkowa, swym kształtem
nawiązująca do rękojeści szabli husarskiej z XVII w. Jelec krzyżowy płaski, z
szerokimi wąsami, dł 68 mm, o prostokątnych zakończeniach. Tylne ramię
jelca z zakończeniem wachlarzowatym w poziomie. Kabłąk jelca rozszerza się
wyraźnie na łuku. Kapturek na głowicy owalny, zwieńczony kopułką w formie
wielopromieniowej rozety z zanitowanym pośrodku trzpieniem głowni[...]
Wszystkie części metalowe rękojeści na krawędziach maja dekoracyjne żłobiny.
Uchwyt rękojeści palisandrowy, nacinany w 19 karbów. Na obu bokach nity z
blaszanymi romboidalnymi główkami.. Pochwa drewniana, pokryta czarną,
delikatną, groszkowaną skórą[...] Uchwyt rękojeści i skóra pochwy czarne, czym
nawiązano do tradycji szabli bojowej XVII i XVIII wieku, tak zwanej
czarnej"
Źródła
"Dzieje szabli w Polsce" Włodzimierz Kwaśniewicz"Szabla żołnierza polskiego XIX i XX wieku" Aleksander Czerwiński, Lesław Dudek
www.odkrywca.pl


