Lanca francuska wz.1913 w barwach 1 pułku ułanów

    Lanca to rodzaj broni drzewcowej umożliwiający m. in. rażenie leżącego i znajdującego się w rowach przeciwnika. Składała się z wąskiego stalowego grotu osadzonego na drzewcu zaopatrzonego w dolnej części w stopkę. Poniżej grotu przymocowywano proporczyk w barwach pułkowych lub barwach narodowych.
       Lanca francuska powstała w roku 1913. W XIX wieku i na początku XX lance francuskiej kawalerii były robione z bambusa i jesionu, ale zastąpiono je (w 1913) stalą. 
       Lance dotarły do Polski z oddziałami kawalerii Hallera oraz prawdopodobnie w wyniku zakupów sprzętu z Francji. Nie udało się ustalić ile tak naprawdę lanc francuskich przybyło w 1919 roku.  Na stanie WP były także lance francuskie starej konstrukcji bambusowej. Pochodziły one prawdopodobnie z demobilu francuskiego. Przyjęto dla nich wspólne oznaczenie wz.1913. Lance były istotnym środkiem walki w czasie wojny 1920 roku, a szarże kawaleryjskie były powszechnym i standardowym środkiem walki kawalerii i należy przyznać, że bardzo skutecznym. 
      Wiadomo, że podjęto produkcję lanc na niewielką skalę w celu pokrycia potrzeb kawalerii. Lance te zwano lancami polskimi wz.1913, a stanowiły dokładną kopię lancy francuskiej. Zamówienia prawdopodobnie złożył Departament Kawalerii (lub Uzbrojenia) u rzemieślników prywatnych. Lance polskie używane były głównie w celach szkoleniowych. 
Jednak w oddziałach polskiej kawalerii a także "Krakusów", konnych oddziałów Obrony Narodowej, czasami spotyka się dowody używania lancy polskiej wzorowanej na lancy francuskiej. 
      Z początkiem lat 30 ujednolicono wyposażenie pułków w lance, w które był uzbrojony co drugi szeregowiec w sekcjach liniowych (z wyjątkiem pułków wywodzących się z Wojsk Wielkopolskich, gdzie obowiązywały lance niemieckie). W pozostałych obowiązywały stalowe lance francuskie i polskie wz. 1913. 
      W KOP było na stanie w 1936 roku 345 lanc francuskich, jednak jak się okazuje były to stare lance bambusowe.
      W 1939 roku na stanie było 9.910 lanc francuskich i polskich wz.1913. Sama idea lancy uważana była już za przeżytek i używano je jedynie do szkolenia i parad. Doktryna walki kawalerii w owym czasie nakazywała walkę w trybie spieszonym (bez konia), a konia należało używać w celu przemieszczania się. W czasie mobilizacji 1939 roku lance pozostawiono w koszarach, choć możliwe, że odbyły się dwa lub trzy szarże z lancami.

Podstawowe dane