47 mm armata przeciwpancerna wz.39




Znalazłeś błąd? 

Armata w wersji A. Na górnym zdjęciu widać armatę na stanowisku o obniżonej sylwetce.
Na zdjęciu dolnym wyraźni widać ukośne skręcenie kół, które w czasie walki miały stanowić dodatkową ochronę.


Armata w wersji B. Rzuca się w oczy sylwetka zbliżona do armaty 37 mm wz.36.

Powstanie 

    Pomimo, iż w II połowie lat 30-tych wprowadzono ogromnym wysiłkiem finansowym działko przeciwpancerne 37 mm wz.36, krótko przed wybuchem wojny, już było wiadomo, że rozwój broni pancernych ZSRR i Niemiec wymaga nowej broni. Działka wz.36 zwalczać mogły skutecznie cele pancerne na odległość 1 km, a na odległość 400-500 m przebijały pancerz 25 mm. Tymczasem powstające nowe generacje czołgów średnich miały już pancerze 40-50 mm.
    Pod koniec lat 30-tych powstał pomysł budowy nowego działka przeciwpancernego dla Wojska Polskiego. Na konkurs rozpisany przez MSWojsk, wpłynął szereg propozycji. Ostatecznie do realizacji wybrano dwa projekty – 47 mm armaty oznaczone roboczo jako wariant „a” i „b”. W drugiej połowie 1938 roku, zamówiono w Towarzystwie Starachowickich Zakładów Górniczych wykonanie lufy. Jednocześnie Zakładom Amunicji „Pocisk” zlecono wykonanie amunicji.
    Lufa i amunicja były gotowe na początku 1939 roku. W kwietniu 1939 przeprowadzono próby strzelań. Lufę wmontowano do lufy armaty 75 mm wz.97. Cztery rodzaje przygotowanych pocisków, użyto do prób. Odrzucono dwa, tj. granat ppanc1,6 kg oraz granat ppanc 1,8 kg. Oba pociski o prędkości początkowej odpowiednio 900 i 800 m/s. Odrzucono je, pomimo iż przebijały płytę pancerną o grubości 50 mm (jak w T-34) przy kącie 90 stopni z odległości 1150 m. Do tego miały mniejszy rozrzut niż pociski wystrzeliwane z działka 37 mm. Do dalszych prób skierowano dwa pozostałe pociski, gdyż ich właściwości balistyczne były o wiele lepsze. Do dziś nie znamy jednak ich parametrów.

    Podjęto prace także nad lawetą dla armaty. Powstały dwie jej wersje:

  • Wersja A – oporopowrotnik pod lufą, w celu strzału lufę i oporopowrotnik opuszczano, co pozwalało uzyskać znacznie niższą sylwetkę armaty w terenie. Koła odchylały się skośnie ku przodowi, aby zapewnić obsłudze większe bezpieczeństwo.

  • Wersja B – oporopowrotnik nad lufą i sylwetka podobna do sylwetki armaty 37 mm wz.36, łoże dwu-ogonowe.

    Oba rodzaje lawet dostosowano do trakcji motorowej o prędkości średniej 40 km/h.  Brak danych, czy wykonano prototypy lawety, jednak można przypuszczać, że było to możliwe.
    Produkcja 47 mm armaty wz.39  planowana była na rok 1940. W planie rozbudowy WP, armaty miały się znaleźć w motorowych kompaniach przeciwpancernych po 12 sztuk, przydzielonych do każdej dywizji piechoty. Pluton zmotoryzowany tych armat przewidziano także dla oddziału rozpoznawczego każdej dywizji piechoty, brygady kawalerii. W działka 47 mm miały stanowić wyłączne wyposażenie przeciwpancerne brygad pancerno motorowych.
    Warto nadmienić, że projektowany czołg 14TP miał być uzbrojony w armatę 47 mm wz.40. Wątpliwe, aby armata 47 mm zmieściła się w ciasną wieżę czołgu 7TP.

 


Na górnym rysunku armata w wersji B widoczna od przodu.
Na zdjęciu dolnym łoże armaty w wersji B .
       
   

Podstawowe dane

Kaliber: 47mm
Maksymalna prędkość wylotowa pocisku: 900m/s,
Kąt ostrzału poziomego: 50o,
Kąt ostrzału pionowego: -8 o, +20 o (-10 o, +20 o),
Długość lufy z hamulcem wylotowym: 2580mm,
Wysokość linii ognia: 460mm (575mm),
Wysokość działa w pozycji bojowej: 780mm (1050mm),
Długość całkowita działa: 4200mm,
Szerokość całkowita: 1340mm (1500mm),
Szybkostrzelność mak.: ok.20strz./min.,
Masa całkowita: 600kg (625kg),
Przebijalność pancerza: 50 mm z odległości 1150 m


Źródła

P.Zarzycki "Nieznana broń drugiej Rzeczpospolitej", Młody technik
S. Pataj, „Artyleria lądowa”


/PATHE/