220 mm moździerz wz.1932

Moździerz 220 mm
Powstanie

Wózek z lufą i załogą na paradzie.

Moździerz 220mm wz.32 (lufa) wraz z ciągnikiem C7P

Moździerz 220 mm w pełnej okazałości

Moździerz wz.32 220mm na stanowisku bojowym

Czerwiec 1937 - Defilada podczas wizyty Karola II Rumuńskiego
We wrześniu 1939 roku moździerze nie przedstawiały dużej wartości z powodu ograniczenia zapasu amunicji do 75 granatów na moździerz, braku granatów kruszących oraz długiego czasu osiągania pozycji bojowej - wg. instrukcji aż 5,5 godziny (w praktyce trwało to znacznie krócej). Moździerze, w ramach 11 DAM skierowano do Armii "Modlin". Aż do 13 września dywizjon praktycznie cały czas zmieniał pozycje i był przerzucany kolejnymi rozkazami ani razu nie otwierając ognia. Dopiero 22 września DAM po raz pierwszy otworzył ogień z moździerzy 220 mm w walce w Werechnie do niemieckiej 28 Dywizji Piechoty. Nastepnego dnia doszło do pojedynku z artylerią niemiecką, podczas którego czołgi niemieckie zaatakowały stanowisko dywizjonu niszcząc większość ciągników C7P. Do wieczora 23 września moździerze wyczerpały amunicję. Zostały zniszczone przez obsługi. 12 i 13 DAM także przez pierwsze dni wojny spędzały czas na przemarszach. Brak danych, czy 12 DAM prowadził ogień z moździerzy, choć żołnierze brali udział w walkach. 13 DAM 18 września znalazł się w Brzeżanach, w pobliżu których zaatakowały go oddziały ukraińskie, a w następnych dniach otoczyły siły sowieckie.
Po wygranej kampanii Niemcy przyjęli zdobyte w Warszawie moździerze wz.32 do uzbrojenia jako 22.0 cm Morser 538 (p). Wiadomo iż trafiły one do Norwegii i służyły tam jako działa artylerii nadbrzeżnej. I tak:
1. Bateria 47/977 Heeresküstenbatterie w Kroken uzbrojona w 3 sztuki 22 cm Mrs. (p) w 1941;
2. Bateria 47/977 Heeresküstenbatterie w Hetlefloten uzbrojona w 3 sztuki 22 cm Mrs. (p) w 1941;
3/ Bateria 6/975 Heeresküstenbatterie w Klinga uzbrojona w 3 sztuki 22 cm Mrs. (p) w latach 1941-42;
4/ Bateria 4/974 Heeresküstenbatterie w Reitan uzbrojona w 3 sztuki 22 cm Mrs. (p) w latach 1941 - 42;
Armia Czerwona zdobyła 7 tego typu moździerzy, z czego 6 z 13 DAM, a jeden z 11. lub 12. DAM. Użyła ich do ostrzeliwania umocnień fińskich na Linii Mannerheima.

Transport lufy 220mm przez ciągnik C7P
Konstrukcja

Zdjęcie z 1939 roku. Po lewej wózek z lufą, po prawej z
oporo - powrotnikami.
Obsługa
W celu przygotowania moździerza do strzału należało wykopać, na równym kawałku ziemi, prostokąt o wymiarach 3 x 4 x 0,5 m. W dół ten należało wprowadzić wóz z podłożem, które przy pomocy hydraulicznych dźwigów opuszczano na ziemię. Następnie na podłoże wprowadzano wóz z łożem, które w podobny sposób opuszczano na podłoże i oba zespoły łączono w jedną całość. Na końcu do stanowiska podjeżdżał wóz z lufą, którą za pomocą linociągu wciągano na łoże. W celu załadowania moździerza należało nadać lufie kąt + 10 stopni. Następnie „zamkowy” zwalniał zatrzask korby przez naciśnięcie jej rękojeści, po czym obracał korbę do tyłu w prawo. Powodowało to obrót trzona zamka o 45 stopni. W tym momencie następowało połączenie się korby zamkowej, zębnicy, ramy i trzonu zamka w jedną całość. Tak powstały zespół zamkowy podczas dalszego ruchu korby opierał się o wgłębienie w występie z prawej stronie lufy. Następowało wtedy unieruchomienie całości przy pomocy haczyka. Po otwarciu zamka, 8 „wręczycieli” na dwie zmiany, podwoziło wózkiem lub donosiło w specjalnym korytku, pocisk, który następnie ładowali. Następnie do komory nabojowej ładowano woreczki ładunku miotającego. Po zakończeniu ładowania pocisku następował ruch odwrotny zespołu zamkowego. W chwili ukończenia go podnoszona została zasuwa zapałowa, z której w tym momencie wyrzucany był zużyty zapłonnik. Po wprowadzeniu nowego zapłonnika i nadaniu lufie kąta podniesienia minimum + 40 stopni działo było gotowe do strzału.

Podstawa moździerza
wz.32.
Podstawowe dane
Masa
pocisku półpancernego
- 128 kg
Masa trotylu w pocisku - 7,33 kg
Masa ładunku miotającego - 3,78 8,92 kg
Ilość ładunków miotających - 6
Maks. prędkość pocz. pocisku - 500 m/s
Min. prędkość pocz. pocisku - 275 m/s,
Kąty podniesień - 4; + 75 stopni
Poziomy kąt ostrzału - 360 stopni
Donośność maksymalna - 13.500m.
Masa w pozycji bojowej - 14740 kg,
Długość w pozycji bojowej - 7130 mm,
Szerokość w pozycji bojowej - 3210 mm,
Wysokość linii ognia - 1770 mm,
Masa lufy z zamkiem - 4350 kg,
Długość lufy - 4150 mm,
Długość gwintowanej części lufy - 3261 mm,
Ilość bruzd w lufie - 72,
Energia wylotowa - 1631 atm.
Masa łoża z kołyską - 4410 kg,
Masa podłoża - 5560 kg,
Masa załadowanego wozu - lufy - 8090 kg,
Masa załadowanego wozu - łoża - 8110 kg,
Masa załadowanego wozu - podłoża - 8950 kg,
Czas montażu na stanowisku (wg. instrukcji) - ok.
5.5 godz.
Czas demontażu - ok. 2.5 godz.
Maksymalna szybkość holowania - 30 km/godz.
Obsługa 17 żołnierzy (wg. niektórych
źródeł: 15).

Transport Moździerza wz.32 podczas ćwiczeń polowych.
Źródła
Nowa Technika Wojskowa 2/95 P. Zarzyski"Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i WP w latach 1914-1939" A.Kontankiewicz
www.odkrywca.pl
www.allegro.pl
www.ebay.pl


